​Khơi gợi lòng nhân ái, lan tỏa yêu thương

Nhân ái là tình yêu thương con người. Lòng nhân ái là cách con người trao yêu thương cho nhau. Lòng nhân ái thuộc đời sống tinh thần, đời sống tình cảm, ẩn chứa sâu sắc trong tâm hồn các giá trị chân - thiện - mỹ. Nhưng lòng nhân ái lại có một sức mạnh - một “sức mạnh mềm” theo cách nói tân thời của nhiều người. Sức mạnh đó đã được đúc kết như một lời “tuyên ngôn”: “Sức mạnh để chiến thắng kẻ thù, đôi khi không phải là sức mạnh của vũ khí mà là sức mạnh của tình đoàn kết, sức mạnh của lòng nhân ái, nhân văn (nhân nghĩa thắng hung tàn)”. “Sức mạnh mềm” đó còn giúp con người biết quay đầu cả khi lầm đường, lạc lối. Biết đứng dậy vượt lên lầm lỗi của chính mình trong quá khứ, biết hướng thiện để làm lại cuộc đời, có ích cho xã hội…

Nhưng lòng nhân ái không phải là cái gì đó quá xa xôi. Trong cuộc sống đời thường, lòng nhân ái chính là sự bao dung, rộng mở, là cách chúng ta trao yêu thương, đem đến cho nhau hạnh phúc - “Người yêu người, sống để yêu nhau” như cách nói của nhà thơ Tố Hữu! Lòng nhân ái được thể hiện qua những hành động, cử chỉ, đôi khi rất lặng lẽ, âm thầm, nhưng chân thành, độ lượng. Một sự giúp đỡ, tương trợ, san sẻ khó khăn. Một lời động viên, an ủi, cảm thông… tự đáy lòng cũng sẽ dấy lên tình cảm dâng trào, hạnh phúc…

Lòng nhân ái là giá trị văn hóa của mỗi con người, của cộng đồng, của dân tộc Việt đã hun đúc tự bao đời. Nó đã thành truyền thống ẩn chứa trong mỗi con người của hôm qua và cả hôm nay. Mỗi khi có hoạn nạn, khốn khó thì lòng nhân ái bừng dậy, lan tỏa một cách tự nguyện, tự giác nhằm san sẻ, gánh vác yêu thương. Cho dù chỉ một cử chỉ, một lời động viên, một sự thông cảm… dành cho nhau, giản dị, chân thành… vẫn đủ khiến trái tim nhau trở nên ấm áp!

Một minh chứng cụ thể là trong những ngày qua (những ngày cuối tháng 10/2020 này) đồng bào miền Trung - khúc ruột miền Trung đã và đang oằn mình chống chọi với thiên tai, bão lũ. Bao đau thương mất mát về người, về của cứ dồn dập, liên tiếp “xé nát miền Trung”. Thì cũng những ngày này, bằng tình cảm “máu chảy ruột mềm”, đã dấy lên tinh thần tương thân tương ái, đoàn kết gắn bó bên nhau hướng về miền Trung ruột thịt luôn có trong mọi người, mọi nhà, mọi thành phần, lứa tuổi… ở mọi miền Tổ quốc. Mỗi người một hành động, một cách làm với những tâm tư, trăn trở vì đồng bào miền Trung. Có những cử chỉ, những việc làm đến làm ta rơi nước mắt - Nước mắt cho người hoạn nạn, đau thương… và nước mắt dâng trào hạnh phúc vì nghĩa cử cao đẹp của lòng nhân ái…

Thế mới thấy, trong hoạn nạn đau thương, con người ta như đoàn kết, xích lại gần nhau hơn, và tình dân tộc - nghĩa đồng bào càng thêm bền chặt, gắn kết yêu thương nồng ấm đến khôn cùng.

Chúng ta cảm kích và trân trọng những tấm lòng “thương người như thể thương thân”, “lá lành đùm lá rách” của tất cả mọi người. Trân trọng các mẹ, các chị ở Hà Nội, ở Bình Dương đã kêu gọi nhau gói bánh chưng, bánh tét cho bà con đói rét trong vùng lũ miền Trung; Chúng ta trân trọng chị tiểu thương vét hết những gói mì tôm gửi ra để bà con miền Trung lót dạ. Trân trọng các cháu học sinh gom góp sách vở, đập những con heo đất với những đồng tiền tiết kiệm ít ỏi gửi cho các bạn ngoài ấy có cái để học. Trân trọng sự vận động, quyên góp tiền, hàng của anh chị em văn nghệ sĩ đã “tận dụng” sự nổi tiếng của mình để huy động được nhiều hơn, san sẻ cho đồng bào đầy đủ hơn; Chúng ta trân trọng những hành động, những việc làm của hàng trăm, hàng ngàn con người thầm lặng khác… tất cả, tất cả vì miền Trung ruột thịt!

Chúng ta biết ơn - đau xót - mà tự hào cho những cán bộ, chiến sĩ - những anh Bộ đội Cụ Hồ đã dũng cảm hy sinh khi làm nhiệm vụ cứu dân bị vùi lấp ở Rào Trăng 3 (Thừa Thiên - Huế), ở Quảng Trị và Quảng Nam. Đó là sự hy sinh cao cả vì “tình quân dân như cá với nước”, các anh sẵn sàng lao về phía thương đau, dù đêm hôm khuya khoắt, mưa bão đầy trời… không một chút đắn đo, suy nghĩ! Các anh ra đi để lại cho đời niềm tiếc thương và lòng biết ơn vô hạn…

Hành động, nghĩa cử “vì nhân dân quên mình” của các anh, phải chăng xuất phát từ “lòng nhân ái”? Trước khi nói đến trọng trách, nhiệm vụ của người lính “từ Nhân dân mà ra, vì Nhân dân phục vụ” thì lòng nhân ái là sự thổn thức, thúc giục hàng đầu. Không có lòng nhân ái (tình yêu thương con người) thì khó có thể hành động như các anh đã hành động?

Xin thắp một nén nhang vì lòng tiếc thương và niềm tôn kính cho những người ra đi và mãi mãi không về nữa, nhưng lòng nhân ái luôn ở lại với đời!

***

Xin được lùi thời gian về tự ngàn xưa. Trong đời sống, trong quan hệ láng giềng, ông cha ta đã biết lan tỏa lòng nhân ái với nhiều hình thức: Tối lửa tắt đèn có nhau; nhường cơm sẻ áo; chín bỏ làm mười; lá lành đùm lá rách… Phải chăng đây là cái tình riêng có của dân tộc Việt - luôn nặng nghĩa, nặng tình nên ghét lối sống bạc tình, bạc nghĩa, ích kỷ, vô tâm, ăn cháo đá bát… là những hành vi không thể tha thứ!

“Không phải là tài năng, không phải là danh dự, không phải là thị hiếu để đo được sự cao quý của tâm hồn… mà chính lòng nhân ái mới làm nên điều cao quý ấy” - một triết gia đã nói như vậy!

Vâng! Lòng nhân ái là tình yêu thương, là sự gắn kết giữa con người với con người. Ở đó là sự hy sinh, là lòng vị tha, bao dung, san sẻ… Cuộc sống sẽ đẹp hơn, ý nghĩa hơn và hạnh phúc sẽ được nhân lên khi lòng nhân ái được khơi dậy, lan tỏa trong mỗi con người.

Lòng nhân ái là cội nguồn của đạo đức, văn minh.

N.N.K