An toàn giao thông cho trẻ em - trách nhiệm của mọi nhà

Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) quốc gia vừa triển khai Năm ATGT 2018 với chủ đề “ATGT cho trẻ em”. Những năm gần đây, tỷ lệ tai nạn giao thông (TNGT) ở trẻ em Việt Nam vẫn còn cao so với tỷ lệ bình quân thế giới và khu vực. Đáng báo động là số vụ TNGT liên quan đến trẻ em và nạn nhân TNGT là trẻ em đang có xu hướng gia tăng ở các thành phố lớn. Với mục tiêu “Tính mạng con người là trên hết”, năm 2018 sẽ là năm cả nước nỗ lực nhằm giảm tỷ lệ thương vong do TNGT của trẻ em đến mức thấp nhất.

An toàn trẻ em -  chuyện của người lớn

Vấn đề ATGT cho trẻ em, chuyện bảo vệ trẻ khỏi nỗi ám ảnh của TNGT chưa bao giờ lại “nóng” như hiện nay. Thậm chí, trẻ em được chọn là mục tiêu và là động lực xây dựng văn hóa giao thông cho toàn xã hội. Điều này tất nhiên có nguyên nhân sâu xa của nó.

Những năm gần đây, khi phương tiện giao thông gia tăng thì các vụ TNGT mà nạn nhân là trẻ em cũng gia tăng đáng kể. Số liệu của Ủy ban ATGT quốc gia cho thấy, nạn nhân là trẻ em chiếm khoảng 35% trong số các vụ TNGT. Vốn dễ tổn thương, một khi xảy ra TNGT, trẻ em có tỷ lệ tử vong rất cao hoặc mang di chứng nặng. Cách đây vài tháng, trên địa bàn huyện Đông Hải đã xảy ra một vụ tai nạn thương tâm: một chiếc xe tải tuột dốc đè lên nhiều xe gắn máy đang di chuyển lên đỉnh cầu, khiến nhiều người bị thương, trong đó có một bé trai 6 tuổi tử vong ngay dưới gầm xe tải…

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến TNGT cho trẻ em, tuy nhiên theo thống kê chủ yếu vẫn do ý thức, thái độ của các bậc phụ huynh. Ngay tại TP. Bạc Liêu, mỗi ngày chúng ta vẫn thấy nhan nhản những cảnh tượng mất ATGT, đặc biệt là trước cổng trường. Dù đã được tuyên truyền, nhắc nhở, nhưng vẫn có không ít phụ huynh đậu xe dưới lòng đường chờ con tan trường, không đội mũ bảo hiểm cho trẻ, chở nhiều trẻ cùng lúc, cho trẻ ngồi trên xe gắn máy với tư thế không an toàn, ngang nhiên đi ngược chiều, vượt đèn đỏ…

Phụ huynh chở hàng hóa cồng kềnh, không thắt đai an toàn cho trẻ nhỏ khi lưu thông trên đường. Ảnh: N.B

Đã không ít lần người đi đường thót tim với trò “làm xiếc” của những người cha, người mẹ một tay lái xe, một tay ôm con nhỏ điều khiển xe trên phố đông người; hoặc một tay cầm lái, phóng xe ào ào, một tay vòng ra sau ôm đứa bé đang ngủ gục phía sau lưng; có nhiều bà mẹ còn vô tư cho trẻ đứng nhảy múa trên xe khi xe đang chạy với tốc độ cao… Nhiều trong những trường hợp như thế đã được người cùng lưu thông nhắc nhở nhưng không phải phụ huynh nào cũng nhận thấy đó là tình huống nguy hiểm. Họ thường tự nhủ rằng trẻ đã ngồi vững, hoặc mình có thể ứng phó tốt, nhưng với tất cả những trường hợp vừa nêu, nếu có tình huống xấu xảy ra thì chắc chắn những đứa trẻ ấy sẽ gánh chịu tổn thương trước nhất.

Trẻ em chưa có khả năng tự bảo vệ và lường trước được những rủi ro xảy ra, nên trách nhiệm đó thuộc về các bậc phụ huynh. Người lớn hãy nhớ rằng, chúng ta là gương soi cho trẻ trong việc giữ ý thức tự giác, nghiêm chỉnh chấp hành luật lệ giao thông. Hãy trang bị cho trẻ trên 6 tuổi một chiếc mũ bảo hiểm khi đi xe gắn máy, mang đai an toàn cho những trẻ nhỏ hơn. Phụ huynh cũng cần dạy và hướng dẫn trẻ các kỹ năng đi xe, kỹ năng xử lý tình huống trên đường; tuyệt đối không dung túng trẻ khi có những hành vi vi phạm quy định pháp luật.

Toàn xã hội chung tay

Báo cáo của Ủy ban ATGT quốc gia cho thấy, TNGT liên quan tới trẻ em đã gia tăng nhanh chóng ở các đô thị lớn, với đối tượng dễ bị tổn thương nhất là học sinh THPT, chiếm tới 90% các vụ TNGT liên quan tới trẻ em trong 3 năm gần đây. Ông Yano Takeshi - Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam nhận định: Học sinh khi tham gia giao thông thiếu những kỹ năng xử lý tình huống. Vì vậy, các em cần nhận được sự quan tâm từ các cơ quan chức năng, gia đình và nhà trường.

Không chỉ tử vong hoặc chấn thương nặng nề vì TNGT, trẻ em có thể sẽ là nạn nhân của những vụ TNGT ở một góc độ khác - khi người thân các em tử nạn vì TNGT trên đường đi làm. Vì thế, bảo vệ trẻ khỏi những tình cảnh ngặt nghèo đó, cần có sự chung tay của toàn xã hội.

Một tiểu phẩm tuyên truyền về an toàn giao thông của học sinh Trường THCS Võ Thị Sáu. Ảnh: Đ.H

Đầu năm học 2017 - 2018, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ - Trương Hòa Bình đã phát động Tháng cao điểm ATGT cho học sinh đến trường trên phạm vi toàn quốc. Phó Thủ tướng nhắn nhủ, tất cả học sinh cả nước cần tích cực học tập, tìm hiểu, thực hành để nắm vững và tuân thủ các quy định pháp luật về ATGT, xây dựng cho mình những giá trị văn hóa giao thông an toàn làm hành trang.

Mới đây, khi triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của Năm ATGT 2018, một lần nữa vấn đề ATGT cho trẻ em càng được Chính phủ, Ủy ban ATGT quốc gia chỉ đạo quyết liệt với mục tiêu giảm tỷ lệ thương vong do TNGT đối với trẻ em ít nhất 10% so với năm 2017.

Thời gian qua, nhiều vụ TNGT đã xảy ra tại khu vực các trường học, nhiều vi phạm về ATGT cũng như các hành vi kém văn hóa giao thông. Vì vậy, Ủy ban ATGT quốc gia đã đề nghị Bộ GD-ĐT phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ GT-VT nghiên cứu ban hành quy định về khu vực ATGT xung quanh trường học từ bậc mầm non đến THPT. Ngành Giáo dục và các trường học phải tích cực tuyên truyền, giáo dục về ATGT để nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật giao thông, kỹ năng tham gia giao thông an toàn cho học sinh, sinh viên. Phải hoàn thành xây dựng chương trình giáo dục ATGT cho toàn bộ các cấp học từ mầm non đến THPT, triển khai đồng bộ từ năm học 2018 - 2019.

Ở góc độ xây dựng pháp luật, để thực hiện được mục tiêu ATGT cho trẻ em, các văn bản pháp luật liên quan tới ATGT cho trẻ em sẽ tiếp tục được chú trọng, sửa đổi, bổ sung; nghiên cứu ban hành quy định chặt chẽ hơn về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường đối với xe buýt và xe hợp đồng chở học sinh; quy định về ghế và dây an toàn dành cho trẻ sơ sinh trên xe ô tô...

Năm ATGT 2018 sẽ là năm đẩy nhanh tiến độ đầu tư, xây dựng các tuyến đường, bảo đảm điều kiện đi bộ và sang đường an toàn cho trẻ em. Bộ Tài chính cũng sẽ ban hành hướng dẫn thực hiện, chú trọng các chế độ hỗ trợ, tạo cơ hội phát triển cho trẻ em là con các nạn nhân tử vong hoặc bị thương tật nặng do TNGT…

Mai Đinh