Bảo vệ lúa giữa thời tiết cực đoan

(CMO) Theo nhận định của người dân, thời tiết cuối năm nay rất thất thường, lượng mưa nhiều khiến lúa bị đổ ngã, giảm năng suất và chất lượng. Ghi nhận tại Ấp 2, xã Tân Lộc Bắc, huyện Thới Bình, nhiều diện tích đang vào vụ thu hoạch gặp thời tiết bất lợi nên bị đổ ngã, nguy cơ mất trắng, lúa nảy mầm khiến nhiều hộ dân phải lao đao.

Trên địa bàn xã Tân Lộc Bắc, tổng diện tích xuống giống 821 ha. Theo chính quyền địa phương đánh giá, trà lúa năm nay diễn ra đúng theo lịch thời vụ, thời tiết rất tốt, được mùa. Tuy nhiên, đến thời điểm thu hoạch thì gặp lượng mưa quá lớn, một số hộ không bơm nước ra được khiến lúa bị sập, gây khó cho vấn đề thu hoạch.

Ông Võ Văn Ấu, Phó chủ tịch UBND xã Tân Lộc Bắc, cho biết: “Tranh thủ những ngày nắng, các hộ dân tiến hành thu hoạch được 60-70%. Các đường kênh ghe thu mua đã đậu đều hết, máy cắt không thiếu. Lúa bị sập khoảng 40%, ảnh hưởng đến chi phí cắt, nhân công suốt lúa; bên cạnh đó, đối với lúa cắt tay thương lái mua rẻ hơn cắt máy”.

Ðây là năm đầu tiên ông Nguyễn Văn Năng (Ấp 2, xã Tân Lộc Bắc) canh tác giống lúa ST24. Tuy nhiên, do ảnh hưởng thời tiết khi gần đến thu hoạch, mảnh ruộng của ông đã bị thiệt hại không ít. “Máy cắt không vào được, tôi đành mướn cắt tay với giá 800.000 đồng/công, chi phí đã nặng mà lúa kiểu này thì coi như thất”, ông Năng buồn rầu.

Do không bơm nước kịp, gần 80% trà lúa của ông Nguyễn Văn Năng (Ấp 2, xã Tân Lộc Bắc) bị đổ ngã gây thiệt hại nặng.

Năm nay, diện tích cấy sạ tại Ấp 2 trên 160 ha. Mưa đầu vụ tạo thuận lợi cho lúa phát triển tốt, dịch bệnh hạn chế. Tuy nhiên, do đầu vụ người dân phơi đất chưa khô, không đảm bảo độ cứng của đất khiến máy cắt vào ruộng bị lún, gây khó cho việc thu hoạch bằng máy.

Bên cạnh những hộ phải đối diện nhiều khó khăn, cũng có nhiều hộ dân chủ động nắm bắt được tình hình thời tiết nên vụ lúa - tôm năm nay đạt kết quả rất khả quan. Ðiển hình như hộ ông Trần Văn Giới (Ấp 2, xã Tân Lộc Bắc), tuy mưa kéo dài nhưng trà lúa của ông rất ổn định, nhờ chủ động theo dõi dự báo thời tiết trên báo, đài mà ông nhanh chóng bơm nước cạn nên cây lúa không bị đổ ngã, tôm cua nuôi vẫn có thể sinh trưởng bình thường.

“Năm nay tôi làm được 20 công, 1 tấn lúa tôi bán được 8,1 triệu đồng. Ðối với giống ST25, nhẹ tiền phân, chỉ cần rải một lần. Năm nay giá bán 8.100 đồng/kg, chi phí rất nhẹ, lợi nhuận thu về khoảng 7 triệu đồng/công”, ông Giới chia sẻ.

Ngay từ đầu vụ, UBND xã Tân Lộc Bắc đã hỗ trợ bà con trên địa bàn Ấp 2 gồm 50% lúa giống và một phần nhỏ phân hữu cơ. Tuy nhiên, đến khi thu hoạch, mưa nhiều, lúa không được khô nên dẫn đến tình trạng sụt giá, gây thiệt hại cho bà con. Riêng với diện tích lúa sập giảm 1.000 đồng/kg, năm nay bà con tuy được mùa nhưng đến cuối vụ lại bị ảnh hưởng.

Theo kỹ sư Ðoàn Tư, Trung tâm Khuyến nông tỉnh, để khắc phục tình trạng này, bà con nông dân nên đặt máy rút nước ra cho khô ruộng, tập trung lực lượng địa phương nhanh chóng thu hoạch diện tích lúa sập. Chính quyền địa phương cần vận động bà con nông dân cùng hỗ trợ nhau để giải quyết diện tích lúa sập; tiếp tục liên hệ doanh nghiệp và thương lái để thu mua lúa sập, tăng cường việc phơi hoặc sấy để đảm bảo phẩm chất hạt lúa. “Qua năm nay, chúng ta rút ra kinh nghiệm cho bà con nông dân, để phòng ngừa lúa sập, nhất là trong giai đoạn lúa trổ “cong trái me” đến sau thu hoạch, bà con phải rút nước từ từ”, kỹ sư Ðoàn Tư khuyến cáo.

Thạc sĩ Mã Huy, Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, lưu ý: “Với những trà lúa bị ngập úng, bà con nên áp dụng các biện pháp kỹ thuật giảm thiểu nhất thiệt hại của lúa khi lúa chưa cắt. Chủ động tìm các đối tác bao tiêu, thương lượng giá cả thị trường, bên cạnh đó phải đảm bảo về điều kiện sân phơi thủ công. Ðối với các cơ quan chức năng, không ngừng phối hợp cùng bà con nông dân đi tìm các đối tác doanh nghiệp, cơ sở thu mua để gắn kết đúng giá cả, hỗ trợ kỹ thuật khi lúa có thiệt hại. Các địa phương cần tăng cường liên kết các đối tác cho thuê thiết bị máy móc để hợp đồng gặt lúa cho bà con đúng mùa vụ, tránh trường hợp vừa thiếu nhân công, vừa không có bao tiêu và điều kiện phơi sấy không đảm bảo”./.

Hữu Nghĩa