Bếp quê

Cuộc sống là một dòng chảy không ngừng phát triển và đi lên. Những điều kiện sinh hoạt cũ kỹ thường ngày được thay thế bằng những phương tiện, vật dụng thuận lợi hơn, sang trọng hơn. Ở nông thôn cũng vậy. Rõ ràng, khi nhìn hiện tại và tương lai thì ai cũng thấy vui mừng. Tuy nhiên vẫn có những thứ cũ kỹ người ta lại không muốn lãng quên. Nhắc về ngày tháng cũ thì trong tôi không khỏi bùi ngùi nhớ cái bếp cũ của mẹ cha một thời gian truân, vất vả. 

Ngày ấy nghèo khó, nên cái bếp bao giờ cũng là người bạn rất thân của mỗi gia đình. Cái bếp cháy lên trong những sớm nắng, chiều mưa... Dường như bếp lửa luôn nhìn rất rõ những gương mặt thấp thỏm âu lo của mẹ cha vì cảnh nhà túng cơm, thiếu áo. Bếp lửa nhìn rõ những lúc buồn, lúc vui khi mùa vụ đã xong với những nụ cười hay nước mắt. Bếp của mỗi gia đình đôi khi chỉ là ba ông táo tự làm bằng đất đem trộn với vỏ trấu, rồi đem phơi khô. Ai khéo hơn một chút thì nắn đất thành cái cà ràng, có ba chân dính với nhau, như vậy sẽ dễ để nồi lên nấu hơn. Người có điều kiện hơn thì không tự tay làm mà ra chợ mua về. Bếp bán ở chợ đẹp hơn, nhưng hồi xưa ít có chỗ bán, nên cái bếp nhà làm được sử dụng nhiều. Cuộc sống của mỗi gia đình dù có khác nhau, nhưng cái bếp thì thường giống nhau ở chỗ đều nấu bằng củi tạp đủ các loại cây kiếm được xung quanh nhà. Và cũng giống nhau ở chỗ hầu như ba bên bốn phía đều bị ám khói đen ngòm vì nhiều ngày nhiều tháng cứ đun, cứ đốt.
Với gia đình tôi thì khi trời chưa sáng, mẹ tôi đã lui cui thức dậy nấu cho cha ấm nước để pha trà. Rồi mẹ lại vo gạo nấu cơm, canh, hâm lại nồi cá kho bữa trước trên bếp lửa hồng ấm áp. Cơm nước xong xuôi, cha mẹ ra đồng thì mặt trời cũng vừa nhô lên. Buổi trưa đi làm về thì bếp lại cháy. Rồi buổi chiều cũng thế… Nhớ những buổi trời mưa dai dẳng, tôi hay thường xuống bếp để sưởi ấm và được nhìn bàn tay gầy của mẹ thuần thục làm những món ăn cho gia đình. Ngoài trời mưa lạnh thì bữa cơm chiều càng thêm ấm áp khi cả nhà ngồi quây quần vui vẻ bên nhau.
Dần theo thời gian, không biết có bao nhiêu cái bếp đã cũ không còn nấu được bị bỏ đi và bao nhiêu cái bếp khác được thay thế. Đến những ngày cha mẹ đã già, thằng Út mua nồi cơm điện về nấu. Kho cá, nấu canh thì cũng bằng bếp gas. Mẹ tôi chê nồi cơm điện nấu cơm không ngon bằng nấu củi và cũng không có nước cơm để chan mỗi khi thiếu canh. Thương và hiểu tính ý của mẹ nên thằng Út cũng chìu. Và thế là cái bếp củi lại cháy cho đến khi cha mẹ qua đời. 
Cái góc bếp bám đầy khói đen ấy vẫn luôn là một ký ức ăn sâu vào tôi từ thời mới lớn. Cái thời gia đình còn rất khó khăn, góc bếp cũng rất tạm bợ. Về vùng nông thôn ngày nay, cuộc sống của mỗi gia đình hầu như đã đủ đầy và sung túc. Nhà nào cũng bếp gas, bếp điện… Có mấy ai còn nhóm lửa bằng bếp củi cho ngọn khói vờn bay quyện hòa lên không trung?
Lê Văn Trường