Thứ sáu, 8-5-26 09:51:42
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Biến đổi khí hậu: Biến thách thức thành cơ hội phát triển

Báo Cà Mau

Bài 1: Nhiều tác động tiêu cực

Bạc Liêu là một trong những tỉnh thuộc khu vực ĐBSCL đã và đang chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Nhiệt độ tăng, nước biển dâng đã gây ngập lụt, nhiễm mặn, hạn hán, sạt lở, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và các hoạt động kinh tế - xã hội khác của địa phương.

Tuyến Quốc lộ 1A thuộc phường Hộ Phòng (TX. Giá Rai) ngập trong nước do triều cường dâng.

 Sóng biển đánh làm hư hỏng nghiêm trọng bờ kè Gành Hào (huyện Đông Hải). Ảnh: M.Đ

Thiệt hại nặng về kinh tế

Những năm gần đây, BĐKH luôn là vấn đề nóng của khu vực ĐBSCL, bởi nó gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế và làm ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Bạc Liêu là một tỉnh có nền kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, do đó, BĐKH và nước biển dâng đã tác động nhiều mặt, gây thiệt hại lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Một trong những tác động rõ nhất của BĐKH gây ra tại Bạc Liêu trong thời gian qua là hạn hán và xâm nhập mặn đã làm cho gần 1.500ha lúa bị thiệt hại từ 30 - 70%, khoảng 1.200ha thiệt hại trên 70%, và gần 8.100ha diện tích lúa - tôm bị thiệt hại, giảm năng suất.

Bên cạnh đó, Bạc Liêu còn đối mặt với nhiều rủi ro trước hiện tượng nước biển dâng gây ra triều cường. Theo thống kê, từ năm 2010 - 2016, tại Bạc Liêu đã xuất hiện 16 đợt triều cường. Đặc biệt, hàng năm vào những tháng cuối năm trên địa bàn tỉnh xuất hiện nhiều đợt triều cường gây ngập úng cục bộ ở các địa phương, có lúc triều cường dâng cao hơn 2m (vượt báo động III) tại Gành Hào (huyện Đông Hải). Ở TP. Bạc Liêu, các tuyến đường: Hà Huy Tập, Hoàng Văn Thụ, Lê Văn Duyệt, Võ Thị Sáu ngập cục bộ từ 5 - 10cm. Còn TX. Giá Rai, trên tuyến Quốc lộ 1A có 9 vị trí ngập cục bộ từ 5 - 40cm. Cá biệt, đoạn từ công ty NIGICO kéo dài đến vòng xoay Tân Phong (TX. Giá Rai) khoảng 3km, nước dâng cao từ 30 - 40cm; khu vực bến xe Hộ Phòng (TX. Giá Rai) ngập cao từ 30 - 60cm.

Theo kịch bản, nước biển dâng lên 50cm thì tỉnh Bạc Liêu có khoảng 253.978ha bị ngập mặn (chiếm 97,91% tổng diện tích tự nhiên). Các khu vực ngập nhiều nhất và nặng nhất (ngập trên 1m) thuộc huyện Đông Hải (94,80%), TP. Bạc Liêu (93,04%) và huyện Hòa Bình (62,54%). Các khu vực ít chịu ảnh hưởng ngập trong kịch bản là huyện Phước Long và Hồng Dân (chỉ ngập dưới 70cm). Nếu BĐKH diễn ra đúng như kịch bản thì Bạc Liêu sẽ bị thiệt hại rất lớn về kinh tế.  Hàng trăm héc-ta đất ngập mặn sẽ dẫn đến việc không thể trồng trọt, nuôi trồng thủy sản; hoặc nếu trồng trọt, nuôi trồng thủy sản thì năng suất cũng không cao.

Tàn phá nhiều công trình

BĐKH kéo theo sự thay đổi của thời tiết tạo ra nhiều đợt thiên tai, bão, áp thấp nhiệt đới, hạn hán, xâm nhập mặn...  tàn phá, làm hư hỏng các công trình thủy lợi, đê kè trên địa bàn tỉnh với tổng giá trị lên đến hàng trăm tỷ đồng. Đơn cử như van cống đập ngăn mặn của huyện Phước Long bị hư hại do chênh lệch mực nước trong đồng và ngoài sông; kè Gành Hào (huyện Đông Hải), mố cầu Chiên Túp 1 (nằm trên tuyến đê biển thuộc xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) bị sạt lở nghiêm trọng. Đoạn sạt lở kéo dài, ăn sâu vào mặt đường đê khiến giao thông trên tuyến đường này bị chia cắt.

Không chỉ sạt lở tại các khu vực đê biển, thời gian qua nhiều khu vực gần bờ sông cũng bị sạt lở làm sụp lún nhà ở của người dân. Cụ thể là trên địa bàn phường 1, cống Láng Trâm, cống Giá Rai (TX. Giá Rai); khu vực ven kênh xáng Bạc Liêu - Cà Mau thuộc địa phận ấp Chùa Phật (thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình)… Bà Lý Thị Tiếng (ngụ ấp 2, phường 1, TX. Giá Rai) bày tỏ: “Hầu như toàn bộ đất cả trăm mét vuông của gia đình tôi đã biến mất dưới lòng sông do sạt lở, triều cường dâng. Hiện nay, nhà ở của tôi cũng đang bị đe dọa, có thể sụp xuống sông bất cứ lúc nào”.

BĐKH là một trong những thách thức lớn nhất đối với cả nước và các tỉnh trong khu vực ĐBSCL nói chung và Bạc Liêu nói riêng. Các diễn biến thời tiết bất thường, thiên tai, bão, lũ và khô hạn ngày càng gia tăng, nhiệt độ trung bình toàn cầu tiếp tục tăng nhanh và làm tăng tốc độ tan băng ở các đầu cực Trái đất làm mực nước biển dâng cao. Tác động do BĐKH và nước biển dâng ngày càng nghiêm trọng, vì vậy cần có những giải pháp thích ứng và có chương trình, kế hoạch hành động kịp thời với bước đi thích hợp để giảm thiểu các tác động, duy trì, bảo vệ sự phát triển bền vững.

Ông Lương Ngọc Lân, Giám đốc Sở NN&PTNT, cho biết: “BĐKH không chỉ làm hư hại nhiều công trình, mà còn ảnh hưởng đến tình hình sản xuất, nuôi trồng thủy sản và dân sinh. Theo nhận định của các chuyên gia ngành Nông nghiệp, thời gian tới, thiên tai, BĐKH sẽ khắc nghiệt hơn, vì vậy cần thi công các công trình để phục vụ và ứng phó với BĐKH. Song, do kinh phí đầu tư thi công lớn nên rất cần sự hỗ trợ của Bộ NN&PTNT, Chính phủ”.

MINH ĐẠT -  HOÀNG LAM

---------------------------------------------------

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu BĐKH - Trường đại học Cần Thơ đánh giá: “Sạt lở ở các tỉnh, thành khu vực ĐBSCL đang gia tăng và chưa hề có dấu hiệu chựng lại. Hầu hết các địa phương ven sông, ven biển đều bị sạt lở do ảnh hưởng trực tiếp của BĐKH cũng như sự mất cân bằng hệ thống dòng sông, nên tình trạng sạt lở ngày càng nghiêm trọng”.

Cửa biển bồi lấp, tàu cá nằm bờ

Không chỉ đối mặt với giá nhiên liệu biến động, nhiều ngư dân trong tỉnh đang thêm phần lo lắng khi các cửa biển bị bồi lấp nghiêm trọng. Tình trạng này khiến hàng nghìn tàu cá phải “mắc cạn”, không thể ra khơi, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế và đời sống của người dân ven biển.

Phê duyệt quy hoạch Khu du lịch sinh thái Vườn Quốc gia U Minh Hạ

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau vừa phê duyệt quy hoạch phân khu xây dựng Khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí Vườn Quốc gia U Minh Hạ với quy mô hơn 1.300 ha. Đây là bước đi chiến lược nhằm chuyển đổi cơ cấu kinh tế địa phương, đồng thời đảm bảo hài hoà giữa khai thác du lịch và bảo tồn đa dạng sinh học.

Gạo Ông Điền - Lối đi mới từ mô hình lúa hữu cơ vi sinh

Trong xu hướng phát triển nông nghiệp sạch, nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã mạnh dạn chuyển đổi sang sản xuất lúa hữu cơ vi sinh. Nổi bật trong đó là mô hình sản xuất gắn với thương hiệu Gạo Ông Điền tại Láng Tròn. Mô hình không chỉ giúp giảm chi phí, bảo vệ môi trường mà còn tạo đầu ra ổn định, nâng cao thu nhập, đồng thời cải thiện chất lượng hạt gạo trong bữa ăn của người dân.

Tuân thủ lịch thời vụ, "né mặn" hiệu quả

Hiện nay đang trong cao điểm mùa khô, xâm nhập mặn gia tăng. Ngành Nông nghiệp tỉnh Cà Mau khuyến cáo bà con nông dân cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch thời vụ, để đảm bảo cho vụ sản xuất hiệu quả.

Liên kết sản xuất, nâng tầm lúa gạo Cà Mau

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, ngành nông nghiệp tỉnh Cà Mau đang chuyển mình mạnh mẽ, đặc biệt thông qua việc đẩy mạnh liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Đây được xem là hướng đi tất yếu nhằm nâng cao giá trị hạt gạo, cải thiện thu nhập cho người nông dân và hướng đến phát triển bền vững.

Giải ngân 900 triệu đồng nguồn vốn vay Quỹ Hỗ trợ nông dân

32 hộ hội viên nông dân xã Năm Căn được giải ngân số tiền vay 900 triệu đồng từ Quỹ Hỗ trợ nông dân để đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Khai thác phế phẩm, nâng giá trị sản xuất nông nghiệp

Tự học hỏi, mày mò nghiên cứu và chế tạo một số máy móc phục vụ xay, gia công chả cá phi, anh Trần Văn Hội, ấp Sơn Trắng, xã Vĩnh Lộc đã thành công với mô hình tận dụng phế phẩm cá Phi làm thức ăn nuôi cá lóc mùng. Những phần tưởng chừng bỏ đi nay trở thành nguồn thức ăn chính cho cá nuôi. Mô hình khép kín, vừa tiết kiệm chi phí, vừa thân thiện với môi trường đang dần khẳng định hiệu quả theo hướng nông nghiệp tuần hoàn.

Cà Mau nỗ lực ứng phó hạn mặn, khan hiếm nước sạch

Mùa khô năm 2026 tại Cà Mau đang diễn ra trong thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài và xâm nhập mặn gia tăng, khiến nguồn nước ngọt ngày càng khan hiếm. Tình trạng thiếu nước sinh hoạt đã xuất hiện cục bộ tại nhiều khu vực nông thôn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Hỗ trợ nông dân tìm đầu ra cho lúa đông xuân

Thời điểm này, nông dân trên địa bàn tỉnh Cà Mau đang tập trung thu hoạch dứt điểm vụ lúa đông xuân 2025-2026. Dù năng suất đạt khá cao nhưng giá lúa giảm, trong khi chi phí sản xuất như phân bón, xăng dầu, thuê máy gặt đập… lại tăng cao, khiến lợi nhuận của bà con giảm. Trước tình hình này, chính quyền các địa phương đang tích cực tìm giải pháp hỗ trợ nông dân.

"Cây thoát nghèo" trên đất giồng ven biển

Tại khóm Biển Tây A (phường Hiệp Thành), trên diện tích đất canh tác kém hiệu quả trước đây, mô hình trồng măng tây xanh đang mở ra hướng đi mới khi giúp nhiều hộ dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số có nguồn thu nhập ổn định.