Thứ hai, 23-3-26 11:44:16
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Biến đổi khí hậu: Biến thách thức thành cơ hội phát triển

Báo Cà Mau

Bài 1: Nhiều tác động tiêu cực

Bạc Liêu là một trong những tỉnh thuộc khu vực ĐBSCL đã và đang chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Nhiệt độ tăng, nước biển dâng đã gây ngập lụt, nhiễm mặn, hạn hán, sạt lở, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và các hoạt động kinh tế - xã hội khác của địa phương.

Tuyến Quốc lộ 1A thuộc phường Hộ Phòng (TX. Giá Rai) ngập trong nước do triều cường dâng.

 Sóng biển đánh làm hư hỏng nghiêm trọng bờ kè Gành Hào (huyện Đông Hải). Ảnh: M.Đ

Thiệt hại nặng về kinh tế

Những năm gần đây, BĐKH luôn là vấn đề nóng của khu vực ĐBSCL, bởi nó gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế và làm ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Bạc Liêu là một tỉnh có nền kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, do đó, BĐKH và nước biển dâng đã tác động nhiều mặt, gây thiệt hại lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Một trong những tác động rõ nhất của BĐKH gây ra tại Bạc Liêu trong thời gian qua là hạn hán và xâm nhập mặn đã làm cho gần 1.500ha lúa bị thiệt hại từ 30 - 70%, khoảng 1.200ha thiệt hại trên 70%, và gần 8.100ha diện tích lúa - tôm bị thiệt hại, giảm năng suất.

Bên cạnh đó, Bạc Liêu còn đối mặt với nhiều rủi ro trước hiện tượng nước biển dâng gây ra triều cường. Theo thống kê, từ năm 2010 - 2016, tại Bạc Liêu đã xuất hiện 16 đợt triều cường. Đặc biệt, hàng năm vào những tháng cuối năm trên địa bàn tỉnh xuất hiện nhiều đợt triều cường gây ngập úng cục bộ ở các địa phương, có lúc triều cường dâng cao hơn 2m (vượt báo động III) tại Gành Hào (huyện Đông Hải). Ở TP. Bạc Liêu, các tuyến đường: Hà Huy Tập, Hoàng Văn Thụ, Lê Văn Duyệt, Võ Thị Sáu ngập cục bộ từ 5 - 10cm. Còn TX. Giá Rai, trên tuyến Quốc lộ 1A có 9 vị trí ngập cục bộ từ 5 - 40cm. Cá biệt, đoạn từ công ty NIGICO kéo dài đến vòng xoay Tân Phong (TX. Giá Rai) khoảng 3km, nước dâng cao từ 30 - 40cm; khu vực bến xe Hộ Phòng (TX. Giá Rai) ngập cao từ 30 - 60cm.

Theo kịch bản, nước biển dâng lên 50cm thì tỉnh Bạc Liêu có khoảng 253.978ha bị ngập mặn (chiếm 97,91% tổng diện tích tự nhiên). Các khu vực ngập nhiều nhất và nặng nhất (ngập trên 1m) thuộc huyện Đông Hải (94,80%), TP. Bạc Liêu (93,04%) và huyện Hòa Bình (62,54%). Các khu vực ít chịu ảnh hưởng ngập trong kịch bản là huyện Phước Long và Hồng Dân (chỉ ngập dưới 70cm). Nếu BĐKH diễn ra đúng như kịch bản thì Bạc Liêu sẽ bị thiệt hại rất lớn về kinh tế.  Hàng trăm héc-ta đất ngập mặn sẽ dẫn đến việc không thể trồng trọt, nuôi trồng thủy sản; hoặc nếu trồng trọt, nuôi trồng thủy sản thì năng suất cũng không cao.

Tàn phá nhiều công trình

BĐKH kéo theo sự thay đổi của thời tiết tạo ra nhiều đợt thiên tai, bão, áp thấp nhiệt đới, hạn hán, xâm nhập mặn...  tàn phá, làm hư hỏng các công trình thủy lợi, đê kè trên địa bàn tỉnh với tổng giá trị lên đến hàng trăm tỷ đồng. Đơn cử như van cống đập ngăn mặn của huyện Phước Long bị hư hại do chênh lệch mực nước trong đồng và ngoài sông; kè Gành Hào (huyện Đông Hải), mố cầu Chiên Túp 1 (nằm trên tuyến đê biển thuộc xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) bị sạt lở nghiêm trọng. Đoạn sạt lở kéo dài, ăn sâu vào mặt đường đê khiến giao thông trên tuyến đường này bị chia cắt.

Không chỉ sạt lở tại các khu vực đê biển, thời gian qua nhiều khu vực gần bờ sông cũng bị sạt lở làm sụp lún nhà ở của người dân. Cụ thể là trên địa bàn phường 1, cống Láng Trâm, cống Giá Rai (TX. Giá Rai); khu vực ven kênh xáng Bạc Liêu - Cà Mau thuộc địa phận ấp Chùa Phật (thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình)… Bà Lý Thị Tiếng (ngụ ấp 2, phường 1, TX. Giá Rai) bày tỏ: “Hầu như toàn bộ đất cả trăm mét vuông của gia đình tôi đã biến mất dưới lòng sông do sạt lở, triều cường dâng. Hiện nay, nhà ở của tôi cũng đang bị đe dọa, có thể sụp xuống sông bất cứ lúc nào”.

BĐKH là một trong những thách thức lớn nhất đối với cả nước và các tỉnh trong khu vực ĐBSCL nói chung và Bạc Liêu nói riêng. Các diễn biến thời tiết bất thường, thiên tai, bão, lũ và khô hạn ngày càng gia tăng, nhiệt độ trung bình toàn cầu tiếp tục tăng nhanh và làm tăng tốc độ tan băng ở các đầu cực Trái đất làm mực nước biển dâng cao. Tác động do BĐKH và nước biển dâng ngày càng nghiêm trọng, vì vậy cần có những giải pháp thích ứng và có chương trình, kế hoạch hành động kịp thời với bước đi thích hợp để giảm thiểu các tác động, duy trì, bảo vệ sự phát triển bền vững.

Ông Lương Ngọc Lân, Giám đốc Sở NN&PTNT, cho biết: “BĐKH không chỉ làm hư hại nhiều công trình, mà còn ảnh hưởng đến tình hình sản xuất, nuôi trồng thủy sản và dân sinh. Theo nhận định của các chuyên gia ngành Nông nghiệp, thời gian tới, thiên tai, BĐKH sẽ khắc nghiệt hơn, vì vậy cần thi công các công trình để phục vụ và ứng phó với BĐKH. Song, do kinh phí đầu tư thi công lớn nên rất cần sự hỗ trợ của Bộ NN&PTNT, Chính phủ”.

MINH ĐẠT -  HOÀNG LAM

---------------------------------------------------

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu BĐKH - Trường đại học Cần Thơ đánh giá: “Sạt lở ở các tỉnh, thành khu vực ĐBSCL đang gia tăng và chưa hề có dấu hiệu chựng lại. Hầu hết các địa phương ven sông, ven biển đều bị sạt lở do ảnh hưởng trực tiếp của BĐKH cũng như sự mất cân bằng hệ thống dòng sông, nên tình trạng sạt lở ngày càng nghiêm trọng”.

Cà Mau hướng tới sản xuất lúa bền vững

Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp liên tục tăng cao, mô hình lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Cà Mau đang giúp nông dân giảm chi phí, tăng lợi nhuận và từng bước chuyển sang sản xuất nông nghiệp bền vững.

Nhân rộng mô hình RAS-IMTA, hướng tới nuôi tôm bền vững, không xả thải

Chiều 19/3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử chủ trì hội nghị tháo gỡ khó khăn và đề xuất giải pháp nhân rộng mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học (RAS-IMTA) trên địa bàn tỉnh.

Nông dân Cà Mau thu hoạch củ sắn “khủng” nặng 10 kg

Mới đây, một nông dân ở ấp Nhụy Cầm, xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau đã thu hoạch được một củ sắn nước nặng tới 10 kg và nhiều củ có trọng lượng từ 5-7 kg. Kết quả này khiến nhiều người trồng sắn tại địa phương không khỏi bất ngờ, bởi trước nay họ chưa từng thấy củ sắn nào đạt kích thước lớn như vậy.

Vươn lên bằng tư duy mới

Không cam chịu vòng lẩn quẩn “được mùa mất giá” hay sự bấp bênh của mô hình lúa - tôm truyền thống, gia đình chị Trần Phương Thảo, ấp Bến Gỗ, Xã Hồ Thị Kỷ đã thực hiện một cuộc “viễn chinh” táo bạo trên chính mảnh đất quê hương. Bằng việc thực thi chiến lược đa dạng sinh kế, kết hợp hệ sinh thái “đa cây, đa con” với du lịch trải nghiệm.

Phường Lý Văn Lâm: Khát vọng đô thị mới, hiện đại

Nằm ở cửa ngõ phía Nam trung tâm tỉnh Cà Mau, sau hợp nhất, Phường Lý Văn Lâm từng bước tháo gỡ khó khăn, phát huy những tiềm năng của vùng kinh tế đa dạng trong không gian phát triển mới.

Ổn định kinh tế từ những bể lươn giống

Từ những bể ương lươn giống dựng bên hiên nhà, vợ chồng anh Trần Công Lý (Ấp 7, xã Tân Lộc) đã ổn định kinh tế gia đình, viết nên câu chuyện của người thanh niên Khmer nghèo vươn lên bằng ý chí và sức lao động.

Cánh đồng thì là duy nhất ở Cà Mau vào mùa thu hoạch

Tại phường Hiệp Thành, mô hình trồng thì là lấy hạt không chỉ giúp nông dân tăng thu nhập với hiệu quả kinh tế cao gấp 3-4 lần so với trồng rau màu truyền thống, mà còn tạo nên cảnh quan đẹp, có tiềm năng kết hợp phát triển du lịch.

Bờ biển Tây dần được khép kín

Công trình thi công kè bảo vệ bờ biển tại khu vực cửa biển Khánh Hội thuộc xã Khánh Lâm, 1 trong 3 gói thầu của Dự án Xây dựng kè chắn sóng, phòng chống sạt lở, gây bồi tạo bãi và bảo vệ đê biển, với chiều dài 7 km. Việc thi công trên biển luôn gặp nhiều khó khăn, nhưng với quyết tâm đảm bảo tiến độ, đơn vị thi công đã tập trung phương tiện, máy móc và nhân công thực hiện.

Xuống đồng đầu năm

Những ngày đầu xuân, trên khắp các cánh đồng trong tỉnh rộn ràng không khí lao động. Những chiếc áo lao động dẫu bạc màu theo năm tháng vẫn nổi bật giữa đồng đất, tiếng nói cười, thăm hỏi đầu năm rôm rả, tạo nên bức tranh sản xuất sôi động, mở ra năm mới với nhiều kỳ vọng.

Sinh kế bền vững từ kinh tế tập thể

Từ những hợp tác xã (HTX) sản xuất, chế biến nông, thuỷ sản đến các HTX, tổ hợp tác trồng cây ăn trái, kinh tế tập thể không chỉ góp phần tổ chức lại sản xuất mà còn mở ra sinh kế bền vững, tạo việc làm, tăng thu nhập và ổn định đời sống cho hàng chục ngàn lao động địa phương.