Bùng nổ tội phạm sử dụng các ứng dụng trực tuyến để lừa đảo

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và Internet đã kéo theo sự gia tăng của tội phạm lừa đảo trực tuyến. Tại Cà Mau, nhiều vụ việc liên quan đến hình thức lừa đảo này đã gây thiệt hại hàng tỷ đồng cho người dân.

• Cảnh giác các đối tượng mạo danh cán bộ đăng kiểm để lừa đảo
• Cảnh giác chiêu thức lừa đảo mới
• Cảnh giác với thủ đoạn lừa đảo liên quan học phí

Trong hai tháng đầu năm 2025, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Cà Mau đã khởi tố 33 vụ/9 bị can về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trong đó có 21 vụ sử dụng các ứng dụng trực tuyến. Các địa bàn xảy ra nhiều vụ án nhất là TP Cà Mau và huyện Trần Văn Thời, nơi có lượng lớn người dân sử dụng Internet, mạng xã hội và thanh toán trực tuyến. Đối tượng bọn tội phạm thường nhắm đến là phụ nữ nhẹ dạ, người cao tuổi, cán bộ hưu trí hoặc những người ham lợi nhuận cao, dễ bị lôi kéo vào các hình thức đầu tư tài chính rủi ro.

Giả danh người thân để lừa vay tiền

Đối tượng lừa đảo hack tài khoản Facebook, Zalo, Telegram, sau đó giả mạo người thân để nhắn tin vay tiền hoặc yêu cầu chuyển khoản gấp. Điển hình là vụ bà Huỳnh Thị T (ngụ tại Trần Văn Thời) bị một đối tượng giả danh bạn bè lừa chuyển 949 triệu đồng với lý do giúp đỡ người thân mổ tim. Sau mỗi lần chuyển khoản, bà T nhận được tin nhắn từ số điện thoại quốc tế báo rằng sẽ gửi trả lại cho bà số tiền tương đương bằng USD. Sau đó, một người đàn ông gọi điện, tự xưng là nhân viên dịch vụ chuyển tiền quốc tế, hẹn giao tiền mặt vào ngày hôm sau. Nghi ngờ, bà T kiểm tra lại và phát hiện tài khoản Facebook của người bạn đã bị hack. Biết mình bị lừa, bà lập tức trình báo cơ quan công an.

Giả danh nhân viên điện lực để lừa quét mã QR

Tội phạm giả danh nhân viên điện lực, gọi điện thông báo khách hàng chưa thanh toán tiền điện và yêu cầu quét mã QR để xác minh thông tin. Ngày 25/9/2024, bà P.T.N (trú tại Trần Văn Thời) nhận được cuộc gọi từ số 0919154675, tự xưng là nhân viên điện lực. Người này thông báo rằng bà chưa đóng tiền điện và yêu cầu cung cấp hoá đơn để xác minh. Do bà P.T.N thanh toán qua ngân hàng nên không có hoá đơn giấy. Lợi dụng điều này, đối tượng yêu cầu bà kết bạn Zalo, tải ứng dụng giả mạo có tên “EVN TẬP ĐOÀN ĐIỆN LỰC CÀ MAU” để đóng tiền điện và quét mã QR để xác nhận giao dịch. Sau khi làm theo hướng dẫn, tài khoản ngân hàng VietinBank của bà P.T.N bị trừ 59.892.000 đồng. Ngay sau đó, đối tượng cắt đứt liên lạc. Khi kiểm tra tại ngân hàng, bà phát hiện số tiền trên đã được chuyển đến tài khoản cá nhân tại một ngân hàng khác. Biết bị lừa, bà lập tức trình báo công an.

Lừa đảo đầu tư tài chính, sàn giao dịch ảo

Nhiều đối tượng lập ra các ứng dụng đầu tư tài chính giả mạo, hứa hẹn lợi nhuận cao để lừa đảo người dân. Ban đầu, nạn nhân nhận được khoản lợi nhuận nhỏ để tạo lòng tin, nhưng khi đầu tư số tiền lớn hơn, họ bị khoá tài khoản và mất toàn bộ số tiền.

Từ ngày 16/11-11/12/2024, ông H.M.L (trú tại huyện Thới Bình, Cà Mau) bị lừa đảo qua hình thức đầu tư kiếm tiền trên ứng dụng giả mạo TikTok. Đối tượng tiếp cận ông L, hướng dẫn cài đặt một ứng dụng giả danh TikTok và tham gia các nhiệm vụ “kiếm tiền online”. Theo hướng dẫn, ông L chuyển tiền vào tài khoản do đối tượng cung cấp với lời hứa hoàn vốn và lợi nhuận cao. Trong chưa đầy một tháng, ông L đã thực hiện 68 lần chuyển khoản với tổng số tiền hơn 3,7 tỷ đồng. Khi yêu cầu rút tiền, hệ thống báo lỗi và yêu cầu ông tiếp tục nạp tiền để “duyệt giao dịch”. Nhận thấy dấu hiệu lừa đảo, ông L trình báo cơ quan công an.

Tương tự, vào cuối tháng 10/2024, ông H.V.P (trú tại huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau) bị lừa đảo qua một nền tảng đầu tư chứng khoán giả mạo có tên "SUCDEN". Thông qua ứng dụng Zalo, ông P được mời gọi tham gia với hứa hẹn lợi nhuận hấp dẫn. Tin tưởng, ông đã chuyển tiền tổng cộng 8 lần với số tiền hơn 901 triệu đồng vào tài khoản do các đối tượng cung cấp. Ban đầu tài khoản của ông trên ứng dụng có dấu hiệu tăng trưởng, nhưng khi thực hiện lệnh rút tiền thì không thể thực hiện được. Sau nhiều lần liên hệ mà không nhận được phản hồi, ông P nhận ra mình bị lừa và trình báo công an.

Trước tình trạng tội phạm lừa đảo qua các ứng dụng trực tuyến gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội. Hạn chế truy cập vào các đường link không rõ nguồn gốc, không tải hoặc cài đặt các ứng dụng lạ, không có trên các kho ứng dụng chính thống (Google Play, App Store).

Người dân chỉ nên đầu tư vào các tổ chức có giấy phép hoạt động hợp pháp, được cấp phép bởi các cơ quan chuyên môn, đồng thời tuyệt đối không tin vào những lời mời gọi đầu tư với lợi nhuận cao bất thường, đặc biệt là các ứng dụng giao dịch ngoại hối, tiền điện tử, chứng khoán quốc tế không có giấy phép hoạt động tại Việt Nam.

Khi phát hiện có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần nhanh chóng báo ngay cho cơ quan công an hoặc Viện Kiểm sát Nhân dân để được hỗ trợ kịp thời. Lưu giữ các bằng chứng như tin nhắn, số tài khoản, cuộc gọi từ đối tượng lừa đảo để cung cấp cho cơ quan điều tra. Khuyến khích người dân chia sẻ thông tin về các vụ lừa đảo mà họ biết để cảnh báo cộng đồng.

Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng thương mại để kiểm soát chặt chẽ các ứng dụng tài chính, đầu tư trực tuyến, kịp thời phát hiện và xử lý các nền tảng có dấu hiệu lừa đảo.

Cơ quan Công an, Viện kiểm sát và Toà án cần phối hợp chặt chẽ trong việc điều tra, truy tố và đưa ra xét xử lưu động các vụ án lừa đảo qua mạng xã hội, liên quan đến tội phạm công nghệ cao. Phối hợp với các cơ quan chức năng quốc tế về tương trợ tư pháp hình sự để xử lý các đối tượng lừa đảo hoạt động xuyên biên giới.

UBND các cấp, các sở, ban, ngành cần xây dựng trang web hoặc kênh thông tin chính thống để cập nhật thường xuyên các hình thức lừa đảo mới, giúp người dân nhận diện và phòng tránh. Hợp tác với các ngân hàng và tổ chức tài chính để triển khai hệ thống cảnh báo khách hàng khi thực hiện giao dịch đáng ngờ.

Tội phạm lừa đảo qua các ứng dụng trực tuyến đang bùng nổ với mức độ tinh vi ngày càng cao, gây thiệt hại lớn về tài sản và ảnh hưởng đến an ninh trật tự. Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Cà Mau đề nghị các cấp chính quyền, cơ quan chức năng và toàn thể Nhân dân cùng chung tay đẩy lùi loại tội phạm này bằng cách nâng cao cảnh giác, tăng cường kiểm soát và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm.

Tiến Huy – Anh Tuấn