Cần hiểu rõ về cách ly xã hội trong phòng chống dịch COVID-19

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 16 về thực hiện các biện pháp cấp bách phòng chống dịch COVID-19. Theo đó, thực hiện cách ly toàn xã hội trong vòng 15 ngày kể từ 0 giờ ngày 1/4/2020 trên phạm vi toàn quốc theo nguyên tắc gia đình cách ly với gia đình, thôn bản cách ly với thôn bản, xã cách ly với xã, huyện cách ly với huyện, tỉnh cách ly với tỉnh, phân xưởng, nhà máy sản xuất phải bảo đảm khoảng cách an toàn, đeo khẩu trang, thực hiện khử trùng, diệt khuẩn theo quy định.

Đường phố TP. Bạc Liêu vắng vẻ vào ngày 1/4/2020 khi thực hiện cách ly toàn xã hội theo chỉ đạo của Chính phủ. Ảnh: K.P

Vậy phải hiểu cách ly xã hội như thế nào cho đúng, đặc biệt là trong bối cảnh của nước ta. Các giải pháp về cách ly xã hội không đồng nghĩa với phong tỏa đất nước, vì Chính phủ vẫn đang kiểm soát được tình hình.

Cách ly xã hội có nghĩa gốc từ tiếng Anh là “Social distancing”, và từ này được hiểu theo nhiều nghĩa khác như: “giãn cách xã hội”, “hạn chế tiếp xúc xã hội”, hay “cách ly xã hội”. Và cách ly xã hội được hiểu là tránh tụ tập nơi đông người, nơi công cộng, giữ khoảng cách an toàn giữa bạn và người xung quanh để hạn chế việc lây lan dịch bệnh, giảm nguy cơ lây nhiễm chéo trong cộng đồng. Phương pháp cách ly xã hội này đã được áp dụng hiệu quả cho đại dịch cúm ở Tây Ban Nha vào năm 1918 và tại thành phố Mexico trong đại dịch cúm năm 2009.

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) đã miêu tả cách ly xã hội là “những phương pháp nhằm giảm thiểu tần suất và sự gần gũi giữa những người với nhau để ngăn chặn nguy cơ lan truyền dịch bệnh”. Vào lúc đại dịch COVID-19, CDC đã đặt khái niệm cách ly xã hội là “tự rời khỏi những nơi nhiều người, tránh tụ tập đông người, và giữ khoảng cách (khoảng 6 feet hoặc 2m) với người khác khi có thể”. Để làm chậm sự lây lan của bệnh truyền nhiễm và tránh làm quá tải hệ thống y tế, đặc biệt vào lúc đại dịch, nhiều phương pháp cách ly xã hội được sử dụng, bao gồm việc đóng cửa trường học và nơi làm việc, hạn chế di chuyển và cấm tụ tập đông người… Các phương pháp này đã thành công trong việc đẩy lùi các dịch bệnh trước đây. 

Như vậy, cách ly xã hội là một tình huống pháp lý không trái pháp luật để bảo vệ sức khỏe, tính mạng của Nhân dân. Cách ly xã hội mang ý nghĩa là giữ khoảng cách trong xã hội để đối phó với tình huống nguy hiểm, bùng phát dịch bệnh, giữ khoảng cách người với người, cộng đồng với cộng đồng, không phải là ngăn cấm giao thông, chưa phải phong tỏa xã hội mà chỉ hạn chế giao thông. Yêu cầu mọi người dân ở tại nhà, chỉ ra ngoài trong trường hợp thật sự cần thiết như mua lương thực, thực phẩm, thuốc men, cấp cứu, làm việc tại nhà máy, cơ sở sản xuất, cơ sở kinh doanh dịch vụ, hàng hóa thiết yếu không bị đóng cửa, dừng hoạt động và các trường hợp khẩn cấp khác. Thực hiện nghiêm việc giữ khoảng cách tối thiểu 2m khi giao tiếp; không tập trung quá 2 người ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện và tại nơi công cộng.

Trong bối cảnh ấy, chúng ta vẫn phải duy trì hàng hóa lưu thông, sản xuất an toàn, nhất là hàng thiết yếu, vật tư y tế, hàng hóa xuất khẩu, đặc biệt là xuất khẩu bằng đường biển, đường bộ vẫn bình thường. Bảo đảm làm việc tại nhà bình thường, chất lượng công việc tốt. Như vậy, phải khẳng định một lần nữa, yêu cầu cách ly xã hội không phải là phong tỏa đất nước. Tùy thuộc vào diễn biến của dịch bệnh, Chính phủ sẽ đưa ra các khuyến cáo, yêu cầu ở mức độ phù hợp. Dịch bệnh diễn biến đến đâu, các yêu cầu, chỉ đạo sẽ đến mức đó.

Kim Kim