Cần sớm có chính sách hỗ trợ người chăn nuôi heo

Kể từ sau đợt heo giảm giá sâu vào tháng 7/2010 do dịch bệnh heo tai xanh, thì nay, dịch tả heo châu Phi (DTHCP) là đợt dịch bệnh khiến người chăn nuôi heo gặp khó khăn, thiệt hại lớn nhất. Nếu không có sự hỗ trợ kịp thời của Nhà nước, nhiều hộ chăn nuôi sẽ lâm vào cảnh trắng tay, nợ nần, không có khả năng phục hồi sản xuất.

Vận chuyển heo nhiễm bệnh DTHCP đi tiêu hủy (tại xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: C.L

Tính đến ngày 21/6/2019, DTHCP đã xuất hiện ở 50 khóm, ấp thuộc 18 xã, phường, thị trấn trong tỉnh với hơn 2.200 con heo bị tiêu hủy (tổng trọng lượng gần 150 tấn). Bệnh DTHCP hiện nay chưa có vắc-xin điều trị, trong khi bệnh dễ lây lan qua các vật trung gian như: chim, chuột, nguồn nước, thức ăn, dụng cụ chăn nuôi…

Gia đình ông Phạm Minh Khánh (xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi) đã có 186 con heo bị tiêu hủy vì nhiễm bệnh DTHCP. Ông Khánh bày tỏ: “Khi hay tin DTHCP xuất hiện trên địa bàn huyện, tôi đã chủ động phòng ngừa theo khuyến cáo của ngành chuyên môn. Song, cuối cùng đàn heo cũng  nhiễm bệnh và bị tiêu hủy. Giờ thì tôi không biết tìm đâu ra vốn để gây đàn, phục hồi việc chăn nuôi”.

Là một trong những hộ chăn nuôi đầu tiên của tỉnh có đàn heo bị bệnh DTHCP và buộc phải tiêu hủy gần 100 con (tổng trọng lượng gần 5 tấn), ông Trần Văn Út (xã Châu Thới) rất mong sớm nhận được sự hỗ trợ. Ông Út chia sẻ: "Tôi chỉ mới chăn nuôi từ năm 2016. Ngoài số vốn gia đình, tôi phải đi vay thêm để đầu tư nuôi heo. Bây giờ heo lớn heo nhỏ đều bị tiêu hủy, tôi coi như trắng tay".

Khi DTHCP bùng phát, trên địa bàn huyện Vĩnh Lợi có tổng đàn heo 34.086 con. Đến nay, huyện đã tiêu hủy hơn 2.000 con heo bị nhiễm bệnh. Ông Tô Thanh Hải, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Vĩnh Lợi, cho biết: “Huyện đang tập trung khống chế DTHCP, không để dịch bệnh lây lan ra diện rộng. Song, bên cạnh đó, người chăn nuôi đang lâm vào cảnh khó khăn. Bà con mong sớm nhận được chính sách hỗ trợ để tái đàn, hoặc chuyển hướng chăn nuôi các loại gia súc, gia cầm khác”.

Khi bệnh DTHCP xuất hiện trên địa bàn tỉnh, Sở NN&PTNT, Sở Tài chính đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành văn bản hướng dẫn một số nội dung về công tác phòng chống bệnh DTHCP. Kinh phí hỗ trợ dập dịch được trích từ nguồn ngân sách dự phòng phòng chống thiên tai, dịch bệnh cấp huyện và theo phân cấp của Luật Ngân sách. Các nội dung chi khác phục vụ cho việc phòng chống bệnh DTHCP gồm: hỗ trợ chi phí tiêu hủy, kinh phí cho người trực tiếp tham gia phòng chống dịch bệnh… Thế nhưng, gần một tháng qua kể từ khi ổ DTHCP đầu tiên xuất hiện trên địa bàn tỉnh, người chăn nuôi có heo bị tiêu hủy vẫn chưa có bất kỳ thông tin gì về mức hỗ trợ sẽ được nhận.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 42/NQ-CP về việc triển khai một số giải pháp cấp bách trong phòng chống bệnh DTHCP theo tinh thần chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng, trong đó có đề cập đến cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ kinh phí trong phòng chống bệnh DTHCP. Đó là hỗ trợ người chăn nuôi, hộ nông dân, chủ trang trại, gia trại, các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất trong lĩnh vực chăn nuôi (gọi chung là cơ sở chăn nuôi) có heo buộc phải tiêu hủy do bệnh DTHCP với mức hợp lý trên cơ sở giá thành, chi phí chăn nuôi heo và phù hợp cho từng loại heo (đối với heo nái, heo đực giống đang khai thác được mức hỗ trợ cao hơn các loại heo khác). Việc triển khai hỗ trợ phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, dưới sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc các cấp và người dân, không để xảy ra hiện tượng trục lợi chính sách. Đối với doanh nghiệp chăn nuôi nhỏ và vừa theo tiêu chí quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14 ngày 12/6/2017 (không bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa là công ty con hoặc là công ty có vốn cổ phần chi phối của doanh nghiệp lớn) có heo buộc phải tiêu hủy do bệnh DTHCP với mức hỗ trợ bằng 30% mức hỗ trợ cho chủ cơ sở chăn nuôi nêu trên, nhưng tối đa không quá 30% số lỗ do dịch bệnh sau khi đã sử dụng các quỹ dự phòng và tiền bồi thường bảo hiểm (nếu có).

Theo ông Trương Phước Thông, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh: “Đơn vị đang chờ văn bản hướng dẫn mức hỗ trợ cụ thể từ UBND tỉnh để phối hợp với các địa phương nhanh chóng hỗ trợ hộ chăn nuôi, giúp bà con vượt qua khó khăn, sẵn sàng tái đàn khi tình hình DTHCP được kiểm soát. Các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, tránh tình trạng người chăn nuôi không nắm được chính sách hỗ trợ mà giấu dịch hoặc bán chạy heo bệnh”.

CHÍ LINH