Cần sự đột phá trong thi hành án dân sự

(CMO) Thi hành án dân sự (THADS) là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống pháp luật. Đây là khâu cuối cùng trong quá trình tố tụng giải quyết một số vụ án dân sự và phần dân sự trong hình sự.

Song, đảm bảo các bản án, quyết định của toà án được thực thi nghiêm minh, đúng pháp luật… thì trách nhiệm không chỉ có cơ quan THADS.

Năm 2018, nỗ lực phấn đấu của toàn ngành, Cục THADS tỉnh Cà Mau đã thực hiện đạt 11/12 chỉ tiêu, nhiệm vụ được Tổng cục THADS giao. Toàn tỉnh có gần 22 ngàn vụ việc và hơn 1.476 tỷ đồng THA được thụ lý, tổng số thụ lý về việc, giá trị THA đều tăng so với cùng kỳ năm 2017. Tuy nhiên, công tác THADS chưa có sự chuyển biến mạnh mẽ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra. Một số cơ quan THADS trong tỉnh chưa có giải pháp đột phá, dẫn đến kết quả việc cũng như giá trị có điều kiện chuyển kỳ sau chưa đạt chỉ tiêu.

Những khó khăn đặt ra

Hướng dẫn đương sự thủ tục THADS.

Năm 2018, THADS tập trung nhiều vào các lĩnh vực: Dịch vụ, thương mại, ngân hàng với khối lượng công việc ngày càng tăng, tính chất các vụ việc ngày càng phức tạp, nhất là án tín dụng ngân hàng.

Phần lớn người phải THA đều có tài sản thế chấp, nhưng quá trình thẩm định cho vay, ngân hàng không xác minh kỹ nguồn gốc, giá trị tài sản, thẩm định quá cao so với giá trị thực nên khi kê biên, xử lý tài sản có tranh chấp thì giá trị tài sản quá nhỏ so với số tiền phải THA. Thậm chí, không ít vụ việc có tài sản THA nhưng tài sản đó đang thế chấp chồng chéo nhiều ngân hàng.

Hơn nữa, tài sản được bán đấu giá, giảm giá nhiều lần nhưng vẫn không có người mua mà ngân hàng lại không nhận tài sản thế chấp để trừ vào tiền THA. Mặt khác, một số vụ việc có số tiền phải THA rất lớn, đương sự chỉ có tài sản duy nhất là nhà đất, nhưng có giá trị nhỏ so với số tiền phải THA, không đảm bảo chi phí cưỡng chế. Người phải THA đang chịu hình phạt tù, không còn tài sản, ra tù bỏ địa phương đi nơi khác không rõ địa chỉ…

Cục trưởng Cục THADS tỉnh Cà Mau Huỳnh Văn Hiệu cho biết, phần đông người phải THA thường không tự giác chấp hành, thực hiện nhiều phương thức cố tình chống đối như: Thay đổi hiện trạng tài sản, không nhận quyết định THA, cản trở việc xác minh, kê biên, định giá, bán đấu giá tài sản để THA, đưa tài sản là động sản đi khỏi địa phương… hoặc cố tình khiếu nại, tố cáo hoặc khiếu nại vượt cấp với mục đích kéo dài việc phải THA.

Bện cạnh đó, có bản án của toà án tuyên không rõ vị trí thửa đất, số lô, số thửa và không có trích lục bản đồ địa chính của thửa đất gửi kèm bản án; Không ít cơ quan quản lý đất đai tại địa phương chưa có sự phối hợp trong việc cung cấp thông tin về tài sản, nên đã gây khó khăn đối với hoạt động của chấp hành viên, cơ quan THADS.

Ngoài những vướng mắc trong việc xác định kê biên, định giá tài sản, chấp hành viên còn phải đối mặt với nhiều áp lực khi mà bên được THA muốn sớm thu hồi tài sản, còn bên phải THA tìm mọi lý do để cản trở hoặc kéo dài thời gian phải THA. Thực hiện chỉ tiêu trên giao và thủ tục đảm bảo về mặt thời gian theo quy định, trong khi trường hợp áp dụng hiện pháp cưỡng chế thì thủ tục làm mất thời gian gấp nhiều lần… Cho nên, với bình quân gần 400 việc/chấp hành viên thì việc thực hiện đúng, đủ trình tự thủ tục THADS là một yêu cầu khó khăn.

Nâng trách nhiệm phối hợp liên ngành

Theo ông Huỳnh Văn Hiệu, thi hành một bản án mà trong các khâu phối hợp thực hiện không đạt yêu cầu sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình, tiến độ giải quyết THA. Năm qua, nhờ sự phối hợp hiệu quả của các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, công tác THADS đã tạo được sự chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, trong thực tiễn, công tác phối hợp liên ngành trong THADS, từng lúc còn hạn chế. Nhiều công chức địa phương được phân công phối hợp công tác THADS chưa quyết liệt. Mặt khác, khi chấp hành viên yêu cầu các tổ chức tín dụng, ngân hàng cung cấp thông tin về các khoản vay của người phải THA thì một số tổ chức tín dụng, ngân hàng thường không cung cấp thông tin, nếu có thì thời gian cung cấp rất chậm…

Vì vậy, thời gian tới, Cục THADS sẽ tập trung giải quyết các vụ việc có giá trị phải thi hành lớn, các vụ việc đã áp dụng biện pháp cưỡng chế THA nhưng đến nay chưa giải quyết xong. Đồng thời, rà soát, đẩy mạnh việc THA đối với những việc liên quan đến tổ chức tín dụng, ngân hàng... duy trì và phát huy tốt hơn nữa công tác phối hợp liên ngành từ tỉnh đến huyện, đến các cơ quan THADS trong tỉnh và của các ngành công an, kiểm sát, toà án... theo quy chế phối hợp liên ngành để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết THA.

“Thực hiện hiệu quả các giải pháp mang tính đột phá trong việc tổ chức THA, nhất là đối với những vụ việc có điều kiện thi hành, những việc có giá trị lớn, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu trên giao. Chấp hành viên cũng như các cơ quan THADS trong tỉnh rất cần sự phối hợp cao hơn nữa của các cơ quan hữu quan, các tổ chức đoàn thể trong toàn bộ hệ thống chính trị để công tác THADS đem lại hiệu quả cao nhất, đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ và sự mong đợi của toàn xã hội”, ông Huỳnh Minh Hiệu trải lòng./.

Mỹ Pha