Cần tìm ra “điểm nghẽn” trong ứng dụng khoa học vào đời sống

(CMO) “Một nghiên cứu khoa học thật sự hiệu quả chỉ khi nó được ứng dụng vào đời sống”, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lâm Văn Bi nhấn mạnh về thực trạng triển khai ứng dụng các đề tài, dự án khoa học vào sản xuất và đời sống tỉnh Cà Mau giai đoạn 2016-2018 tại hội nghị chuyên đề này do Liên hiệp các hội KHKT tổ chức vào sáng 23/7.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lâm Văn Bi đề nghị, phải đánh giá thật nghiêm túc, khách quan hiệu quả các đề tài, dự án để có chỉ đạo nhân rộng.

Từ năm 2016 – 2018, UBND tỉnh Cà Mau đã phê duyệt 31 đề tài, dự án; được xét duyệt triển khai 21 dự án, đồng thời nghiệm thu 46 nhiệm vụ. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp có 28 nhiệm vụ, các nhiệm vụ chủ yếu bám sát vào yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, chương trình trọng điểm và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Ngoài ra, hằng năm, Sở KH&CN thực hiện từ 1 đến 3 dự án xây dựng và bảo hộ quản lý phát triển các sản phẩm đặc sản, đặc thù của địa phương với kinh phí khoảng 2 tỷ đồng/năm. Theo đó, đã xây dựng bảo hộ 13 nhãn hiệu, hướng dẫn cho hơn 1.000 tổ chức, cá nhân nộp đơn bảo hộ và được cục sở hữu trí tuệ cấp hơn 800 giấy chứng nhận bảo hộ cho cơ sở doanh nghiệp. Đồng thời, hỗ trợ cho các HTX, THT các địa phương 18 ứng dụng KHCN vào sản xuất.

Ở cấp cơ sở, có 79 dự án được tổ chức xét duyệt và triển khai với đa dạng đối tượng cây trồng vật nuôi và đã nghiệm thu 60 dự án, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất ở địa phương. Tuy nhiên, theo đánh giá tại hội nghị, có tới 30% đề tài, dự án đã triển khai nhưng chưa được ứng dụng, gây lãng phí lớn về tài chính và nhân lực. Có khoảng 32% nhiệm vụ ngưng không thực hiện do nhiều nguyên nhân. Ngoài ra, có một số yếu tố khách quan từ công tác quản lý chưa chặt chẽ cũng được nêu ra.

Trước những bất cập của vấn đề nghiên cứu và ứng dụng các đề tài, dự án KHCN vào đời sống, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lâm Văn Bi cho rằng: “Hội nghị chưa nêu lên được điểm nghẽn, nút thắt của vấn đề để tập trung tháo gỡ, tham mưu với UBND tỉnh và Tỉnh ủy. Thực tế, có những đề tài “bỏ ngăn tủ” do không còn phù hợp thực tế để ứng dụng, có những đề tài sau khi ứng dụng “sống” không được bao lâu, có đề tài phải ngưng do thiếu kinh phí để triển khai. Thế nhưng chưa ai nêu lên được nguyên nhân gốc rễ vấn đề”.

Phó chủ tịch UBND tỉnh cũng đề nghị, phải đánh giá thật nghiêm túc, khách quan hiệu quả các đề tài, dự án để có chỉ đạo nhân rộng. So sánh tính hiệu quả, sức sống của từng đề tài sau khi ứng dụng thực tế để tìm ra “nút thắt”, phải gắn trách nhiệm của người làm nghiên cứu với các sản phẩm khoa học để mang lại hiệu quả lâu dài.

Ngoài ra, cần đổi mới phương pháp nghiên cứu, sàng lọc đề tài, nhất là lĩnh vực nông nghiệp, không tràn lan mà tập trung nghiên cứu sâu hơn. Tính toán lại kinh phí hỗ trợ trong triển khai, đánh giá, ứng dụng từng đề tài. Tăng cường hơn nữa hoạt động tư vấn để có đề tài chất lượng, đóng góp tốt hơn vào phát triển xã hội và phục vụ cho người dân.

Hồng Nhung