Cảnh báo nạn sạt lở đất trong mùa mưa bão

Vào mùa mưa bão cũng là lúc người dân sống gần những cửa sông ở các huyện Đông Hải, Giá Rai, Hòa Bình phải đối mặt với nạn sạt lở đất. Mặc dù chính quyền địa phương đã triển khai các biện pháp phòng chống xói mòn, hỗ trợ thiệt hại, song những giải pháp tạm thời trên không giúp người dân thoát khỏi nguy cơ bị “tử thần” đe dọa.

Sống thấp thỏm trên miệng hà bá

Đối với nhiều hộ dân sống ven sông (ấp Canh Điền, xã Long Điền Tây, huyện Đông Hải), chuyện mất nhà, mất đất do xói mòn, sạt lở đã không còn xa lạ. Đất sạt lở ít thì ảnh hưởng một vài nhà, còn nếu sạt lở nhiều thì có thể cả xóm cùng chìm xuống sông.

Một nửa căn nhà của ông Lê Văn Hôn (ấp 2, thị trấn Giá Rai, huyện Giá Rai) bị cuốn trôi vì sạt lở đất. Ảnh: P.Đ

Còn huyện Giá Rai, vừa qua, 5 căn hộ của bà con ở ven sông (ấp 2, thị trấn Giá Rai) cũng bị chìm xuống sông. Từ đầu năm đến nay, chỉ tính riêng hai địa phương trên đã có 7 hộ bị thiệt hại tài sản do sạt lở và xói mòn đất. Rất may, không có trường hợp thương vong.

Theo ngành quản lý, tình trạng sạt lở đất ở các địa phương nói trên diễn ra thường xuyên là do bờ sông chịu ảnh hưởng lớn của dòng chảy. Nước xoáy bào mòn phần đất đáy sông khu vực ven bờ làm cho phần bờ sông chỉ còn lớp đất mặt. Khi mùa mưa đến, nước mưa thấm qua các khe nứt từ trên mặt đất và cuốn trôi tất cả xuống lòng sông. Những năm tiếp theo, quy trình bào mòn này lại tiếp diễn.

Chống sạt lở - cần có kế hoạch lâu dài

Trước thực trạng sạt lở đất, ngành chức năng đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người dân bị thiệt hại, như hỗ trợ 6 triệu đồng/hộ; giúp đỡ bà con dựng lại nhà cửa… Ông Trương Hữu Mến, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Giá Rai cho biết: “Phần lớn những hộ bị thiệt hại là do ảnh hưởng dòng chảy của cống Giá Rai, nên huyện đã có giải pháp khắc phục sự cố. Đồng thời điều chỉnh lịch điều tiết nước để dòng chảy không quá mạnh làm xói mòn đất ven bờ”.

Mặc dù chính quyền các địa phương đã có giải pháp khắc phục thiên tai, hỗ trợ người dân, nhưng đó cũng chỉ mang tính tạm thời. Thực tế cho thấy, để chống xói mòn, sạt lở đất đòi hỏi phải có kế hoạch lâu dài và mang tính khoa học. Theo ông Hồ Thanh Tuấn, Phó trưởng Phòng NN&PTNT huyện Đông Hải: “Dòng chảy ở các cửa sông sẽ thay đổi qua từng năm. Dòng chảy cũng thay đổi theo mùa và tùy thuộc vào triều cường, con nước. Vì vậy, việc chống xói mòn, sạt lở đất không phải dễ dàng. Nếu đầu tư bờ kè thì rất tốn kém nhưng chưa chắc đã bền vững. Huyện đã từng bố trí nạo vét, bồi đắp khu vực sạt lở, song tình trạng này vẫn tiếp diễn và không có dấu hiệu dừng lại. Trước mắt, chúng tôi khuyến cáo người dân không nên xây nhà quá gần bờ sông”.

Tại các nước phát triển, trồng cây giữ đất được xem là giải pháp bền vững. Thiết nghĩ, các địa phương cần có kế hoạch trồng cây, gây rừng ở các cửa sông dọc theo tuyến ven biển để thay đổi dòng chảy, giúp người dân thoát khỏi nguy cơ rình rập của nạn sạt lở.

Phạm văn