Cảnh báo từ tình trạng đào tạo lái xe ô tô thiếu trách nhiệm

Những vụ việc vi phạm giao thông gây bức xúc dư luận thời gian qua, như: dừng xe ở làn khẩn cấp đường bộ cao tốc để… ăn, hay vượt đèn đỏ gây tai nạn… gióng lên hồi chuông cảnh báo về chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe ô tô hiện nay.

Một xe tải dừng đậu lấn chiếm lòng lề đường tại chợ Vĩnh Hưng (huyện Vĩnh Lợi). Ảnh minh họa: Đ.H

“Học vẹt”, bỏ qua kiến thức nền tảng

Tình trạng “học tủ”, “học vẹt” trong đào tạo lái xe ô tô diễn ra khá phổ biến, đáng báo động. Thay vì tập trung vào việc trang bị cho học viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để lái xe an toàn, nhiều cơ sở đào tạo chỉ chú trọng vào việc luyện thi, giúp học viên vượt qua kỳ thi sát hạch một cách nhanh chóng, nhờ đó “uy tín” đào tạo và số học viên tìm đến cơ sở cũng tăng theo. Việc bỏ qua kiến thức nền tảng không chỉ gây nguy hiểm cho bản thân người lái xe mà còn đe dọa đến sự an toàn của những người cùng tham gia giao thông. Bởi không nắm vững luật lệ, người lái xe dễ vi phạm các quy định, gây ra những tai nạn đáng tiếc. Khi thiếu kỹ năng xử lý tình huống, có thể mất kiểm soát, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Liên quan đến thực trạng này, ông Nguyễn Thành Luân (TP. Bạc Liêu) nêu ý kiến: “Tôi cho rằng việc “học cốt để thi có bằng lái” còn tạo ra một tâm lý ỷ lại, thiếu trách nhiệm trong người lái xe. Họ cho rằng chỉ cần vượt qua kỳ thi lý thuyết và kỳ thi sát hạch là có thể lái xe một cách an toàn, mà không cần phải trau dồi thêm kiến thức và kỹ năng. Từ đó, ngừng học hỏi, không cập nhật những quy định mới, thiếu rèn luyện kỹ năng lái xe và vì thế tỷ lệ mắc sai lầm đáng tiếc có thể tăng”.

Thiếu hụt đạo đức, văn hóa giao thông

Xu hướng bỏ qua nội dung đào tạo về đạo đức và văn hóa giao thông khiến người lái xe thiếu ý thức trách nhiệm, không tôn trọng người cùng tham gia giao thông trên đường. Vấn đề này bộc lộ rõ ở các hành vi “trái khoáy” gây bức xúc dư luận gần đây như: chen lấn, vượt ẩu, bấm còi inh ỏi, không nhường đường, thậm chí gây tai nạn rồi bỏ chạy. Đây không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức mà còn vi phạm quy định pháp luật, tác động tiêu cực đến môi trường giao thông.

Thiếu hụt đạo đức và văn hóa giao thông trong người lái xe hiện là vấn đề nhức nhối, cũng là nguyên nhân của không ít vụ tai nạn giao thông gây bức xúc dư luận xã hội thời gian qua. Một khi chương trình đào tạo lái xe “bỏ lửng” việc giáo dục đạo đức, người lái xe cũng dần xem nhẹ việc này, sẽ thiếu đi những phẩm chất cần thiết để tham gia giao thông an toàn - văn minh.

Bên cạnh đó, người lái xe thiếu ý thức trách nhiệm cũng đáng lo ngại không kém. Những hành vi thiếu ý thức như bấm còi inh ỏi, chen lấn, vượt ẩu, dừng đậu xe tùy tiện… không chỉ gây bức xúc trong cộng đồng mà còn làm giảm hiệu quả của công tác quản lý giao thông. Một bộ phận người lái hiện nay vẫn còn vi phạm về tốc độ, làn đường, lái xe khi đã sử dụng rượu, bia; chở hàng hóa cồng kềnh, quá tải, quá khổ…

Cần sự vào cuộc của các cơ quan chức năng

Hệ lụy khôn lường từ việc đào tạo, sát hạch lái xe ô tô thiếu chất lượng không chỉ dừng lại ở việc tạo ra những người lái xe non kém về kỹ năng và ý thức, mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn giao thông và trật tự xã hội, gây thiệt hại về tài sản, đe dọa đến tính mạng con người.

Mặt khác, việc các cơ sở đào tạo lái xe thiếu uy tín, chạy theo lợi nhuận mà bỏ qua chất lượng đào tạo sẽ làm xói mòn niềm tin của người dân vào hệ thống đào tạo lái xe. Hiểm họa nhất là việc đào tạo, sát hạch lái xe thiếu chất lượng còn tạo ra những người lái xe thiếu trách nhiệm, không có ý thức bảo vệ bản thân và cộng đồng. Họ có thể coi thường luật lệ, coi nhẹ tính mạng của người khác và sẵn sàng gây ra những hành vi nguy hiểm khi tham gia giao thông.

Để giải quyết được tình trạng nhức nhối này, cần sự vào cuộc của các cơ quan chức năng trong việc tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe thông qua các đợt thanh tra, kiểm tra đột xuất để phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên dạy lái xe. Giáo viên không chỉ cần có kiến thức chuyên môn vững vàng mà còn phải có đạo đức nghề nghiệp tốt, có trách nhiệm với học viên và xã hội. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ định kỳ cho giáo viên để họ có thể cập nhật kiến thức mới và nâng cao kỹ năng giảng dạy.

Thêm vào đó, đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo, sát hạch lái xe. Chương trình đào tạo cần chú trọng hơn đến việc giáo dục đạo đức và văn hóa giao thông, trang bị cho học viên những kỹ năng xử lý tình huống thực tế. Phương pháp sát hạch cũng cần được đổi mới để đánh giá đúng năng lực của học viên, không chỉ là khả năng điều khiển xe mà còn là ý thức chấp hành luật lệ và kỹ năng xử lý tình huống. Chỉ khi nâng cao chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe, chúng ta mới có thể xây dựng một môi trường giao thông an toàn, văn minh.

M.Q