Chái bếp - nơi lưu giữ hồn quê của mẹ

Thời nay, không gian bếp phục vụ bữa ăn gia đình vô cùng đa dạng và hiện đại, giảm tải đi nỗi nhọc nhằn của người phụ nữ trong công việc nấu nướng từng bữa ăn. Ấy vậy mà mẹ tôi vẫn dành khoảng sân sau dựng lên một mái lá bếp củi với hai ông lò, nồi, niêu, xoong, chảo... treo thẳng tắp cùng những chiếc rế lót nồi đan từ tre được móc gọn gàng. Đó là chái bếp của mẹ, nơi mẹ tìm về nét sống thôn quê của tuổi thơ một thời bên ngoại nấu nướng từng bữa cơm quê nhà.

Mẹ làm chái bếp trong lời can ngăn của chúng tôi. Bởi trải qua tuổi thơ đói khổ phải hì hục bên cái lò củi bữa no, bữa đói là nỗi ám ảnh đeo bám tôi đến tận sau này. Chỉ có cha là người âm thầm trợ giúp mẹ. Cha làm chái bếp cho mẹ một cách tươm tất. Đến bữa cơm mẹ nói với cả nhà “cơm canh nấu chín từ than củi sẽ ngon hơn!”. Cha cũng ậm ừ theo người bạn đời đã gắn bó mấy chục năm từ thời gian khó.

Chái bếp là nơi mẹ lưu giữ hồn quê thiêng liêng. Ảnh: C.G

... Cha ra đi đột ngột, để lại nỗi đau khôn cùng cho mấy mẹ con. Mấy cái bảy, mẹ tất bật nấu các món cha thích trong chái bếp kính cẩn dâng lên bàn thờ, đó cũng là lúc mẹ an ủi tâm can mình vơi đi phần nào nỗi nhớ thương. Từ lúc cha mất, mẹ càng gắn bó với chái bếp nhiều hơn, mái lá ấy không chỉ để làm ra những buổi cơm mà còn là nơi mẹ cất giấu nỗi niềm thương nhớ từng giây phút gắn bó với người bạn đời đã khuất.

Khi tôi lập gia đình, ngày cưới cũng từ chái bếp này, mẹ cùng các cô, dì dưới quê lên chung tay nấu những mâm cỗ đầy ắp. Tiếng trò chuyện rôm rả của những người phụ nữ đảm đang hòa lẫn tiếng xào nấu thức ăn, khói nghi ngút với ánh lửa đỏ bừng trong mái lá tỏa hương. Trước mắt tôi ngỡ như khoảng trời thơ dại những ngày giỗ cưới một miền quê khi xưa hiện ra. Mẹ lại tự hào khoe với mọi người rằng do nấu từ bếp củi mới đượm vị được như thế.

Cơn mưa hè rả rích, ngồi gọt trái mướp trong mái lá thân thương, nhìn ngọn lửa cháy bập bùng từ bàn tay mẹ nhen nhóm, lòng chợt nhớ đến cha, nhớ đến món ốc hay con tôm sông cha bắt được cho vào bếp than cất tiếng gọi tôi í ới. Bất giác thấy tóc mẹ điểm bạc, vẫn thoăn thoắt nấu bữa cơm dưới chái bếp, mắt tôi cay cay. Chái bếp của mẹ cũng như bao người phụ nữ thôn quê khác, đâu chỉ là nơi để nấu cho xong một bữa ăn, nó còn chứa đựng đức hy sinh, giọt mồ hôi tần tảo, nụ cười hiền hòa cùng tấm lòng dạt dào yêu thương.

CẨM GIANG