Chật vật tìm đầu ra cho rau màu

Không chỉ con tôm, cây lúa đang phải chật vật tìm đầu ra, nông dân sản xuất rau màu trên địa bàn tỉnh cũng gặp nhiều khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt là từ khi Bạc Liêu áp dụng biện pháp giãn cách xã hội để phòng chống dịch COVID-19 thì vấn đề đầu ra cho nông sản lại càng thêm trở ngại.

Rau màu khó tiêu thụ

Xã Vĩnh Thanh (huyện Phước Long) được xem là “vựa rau” cung cấp cho nhiều chợ cả trong và ngoài tỉnh. Với diện tích canh tác gần 30ha, trung bình mỗi ngày Vĩnh Thanh cung ứng ra thị trường khoảng 16 tấn rau các loại. Nhiều nhất là rau má, rau cần nước và các loại rau ăn lá khác. Ngoài cây lúa thì nghề trồng rau cũng mang đến cho người dân nơi đây nguồn thu nhập ổn định và giải quyết việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.

Tuy nhiên, kể từ khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát,  diện tích trồng rau trên địa bàn xã đã giảm đáng kể và người trồng rau luôn phải đối mặt với việc rau tới ngày thu hoạch nhưng không thể xuất bán. Anh Lê Thanh Phú (xã Vĩnh Thanh) cho biết: “Những năm qua, nhờ chuyên canh trồng rau má theo hướng an toàn và bán được sản phẩm với giá tương đối tốt nên đời sống của gia đình tôi khá ổn định. Nhưng gần đây, giá rớt thê thảm, chỉ 4.000 đồng/kg rau má, thậm chí không bán được do nhiều chợ truyền thống bị buộc đóng cửa thực hiện cách ly y tế, nhiều mối lái tạm ngừng thu mua. Hiện 2 công rau má của gia đình tôi đã quá lứa mà vẫn chưa bán được. Giờ chỉ còn cách cắt bỏ và lưu gốc lại để dành cho vụ sau”.

Anh Lê Thanh Phú thu hoạch rau má gửi cho các cơ sở từ thiện vì không có đầu ra. Ảnh: C.L

Không riêng gì ở xã Vĩnh Thanh mà nhiều hộ trồng rau màu trên địa bàn TP. Bạc Liêu - nơi được xem như “vành đai xanh” của thành phố cũng đang gặp khó khăn trong tiêu thụ và sản xuất. Với diện tích canh tác gần 5.000ha hàng ngày cung cấp cho các chợ đầu mối trên địa bàn thành phố và các địa phương trong tỉnh hàng tấn rau màu các loại, nhưng hiện nay, nhiều khu đất trồng rẫy của người dân đã bỏ trống vì có trồng cũng không tìm được đầu ra. Ông Nguyễn Văn Thanh (xã Hiệp Thành, TP. Bạc Liêu) cho biết: “Tôi có hơn một công đất rẫy nhưng từ khi dịch COVID-19 bùng phát cho đến nay tôi đã bỏ đất trống, vì dù có trồng, bỏ công chăm sóc nhưng khi đến kỳ thu hoạch mà bán không được thì lỗ nặng. Giờ chỉ mong dịch bệnh sớm được đẩy lùi để bà con yên tâm lao động, sản xuất, giao thương thuận lợi”.

Nông dân xã Vĩnh Trạch (TP. Bạc Liêu) chăm sóc rau màu.

Tìm hướng đi bền vững

Hiện nay, do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 nên giá phần lớn các loại rau củ quả đều giảm, trong đó có nhiều loại giảm mạnh từ 3.000 - 10.000 đồng/kg và đang ở mức thấp nhất trong nhiều tháng qua. Tại các vườn rau, giá các loại cải thìa, cải xanh, rau muống, mồng tơi, dưa leo, đậu đũa, mướp, củ cải trắng… chỉ ở mức từ 3.000 - 7.000 đồng/kg. Theo nông dân, trong những ngày đầu tỉnh thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ để phòng chống dịch COVID-19, giá một số loại rau củ quả có tăng, nhưng sau đó nhanh chóng giảm thấp do sức tiêu thụ yếu và ít có thương lái đến thu mua. Trước thực tế trên, nông dân, hợp tác xã và tổ hợp tác trồng rau màu buộc phải tạm thời thu hẹp diện tích sản xuất và có sự điều chỉnh trong các kế hoạch sản xuất - kinh doanh để đầu ra sản phẩm tốt hơn.

Mặt khác, từ trước đến nay, các địa phương chỉ chú trọng đến việc mở rộng diện tích canh tác, tăng sản lượng cho các loại rau màu nhưng lại “bỏ quên” yếu tố nâng cao chất lượng các mặt hàng này để tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Chính vì thế, khi các chợ truyền thống ngừng hoạt động thì gần như ngay lập tức rau màu mất giá do không thể thâm nhập vào các chuỗi kênh phân phối khác. Còn nhớ khoảng thời gian trước, siêu thị Co.opmart Bạc Liêu đã từng tìm nguồn cung các mặt hàng rau màu ngay tại chỗ để đưa vào siêu thị, hình thành chuỗi tiêu thụ ổn định. Thế nhưng, qua nhiều lần làm việc với ngành quản lý và cả với người nông dân, cuối cùng, siêu thị cũng đành phải chấp nhận phương án nhập các mặt hàng này từ nơi khác về để bày bán. Nguyên nhân chính là do các mặt hàng rau màu trên địa bàn tỉnh tuy đa dạng, sản lượng đảm bảo nhưng chất lượng thì không đáp ứng đủ điều kiện.

Để giúp bà con nông dân trồng màu ổn định sản xuất trong tình hình dịch bệnh COVID-19 còn đang diễn biến phức tạp như hiện nay, các địa phương cần tập trung hướng dẫn, tạo điều kiện cho người dân trong việc luân canh sản xuất, đa dạng nhiều loại rau màu để đáp ứng nhu cầu thị trường, chứ không tập trung sản xuất một vài loại rau màu như những năm trước đây. Đồng thời, đẩy mạnh các hoạt động kết nối cung - cầu, tạo điều kiện cho người dân trong lưu thông và tiêu thụ các loại nông sản trong điều kiện dịch COVID-19. Ngành Nông nghiệp cần cập nhật hằng ngày sản lượng các vùng nguyên liệu sản xuất, cập nhật thông tin về diện tích, sản lượng các loại nông sản đến kỳ thu hoạch để có phương án tiêu thụ giúp nông dân. Xây dựng kế hoạch sản xuất rau màu linh hoạt, xem xét điều chỉnh cơ cấu giống rau củ quả có thời gian bảo quản kéo dài, phù hợp thị trường, đảm bảo nhu cầu tiêu thụ rau tại địa phương, cung ứng ngoài tỉnh, chú trọng biện pháp luân canh mùa vụ, thiết kế hệ thống tưới hợp lý, quản lý dịch hại và bón phân cân đối…

Chí Linh