Chuyển biến từ chính sách mới

(CMO) Ngày 22/11/2012, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với công tác bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) giai đoạn 2012-2020. Qua hơn 8 năm Cà Mau triển khai thực hiện, đã tạo được sự chuyển biến tích cực trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở trong lĩnh vực BHXH, BHYT. Từ đó nhận thức của người dân, doanh nghiệp (DN) về quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm tham gia BHXH, BHYT được nâng lên; đối tượng tham gia được phát triển, mở rộng, năm sau cao hơn năm trước, đặc biệt là tỷ lệ bao phủ BHYT.

Nếu như năm 2012, toàn tỉnh có 556.203 người tham gia BHYT thì đến cuối năm 2020 đã tăng lên 1.053.658 người, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 88,23% dân số. Nếu tính 106.936 người Cà Mau tham gia BHYT tỉnh khác (lao động ngoài tỉnh) thì tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 97,18% (vượt 17,18% so với mục tiêu Nghị quyết số 21-NQ/TW; vượt 7,8% so với chỉ tiêu tại Quyết định số 1167/QÐ-TTg ngày 28/6/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc giao chỉ tiêu thực hiện BHYT giai đoạn 2016-2020).

Ðối với lực lượng lao động tham gia BHXH mở rộng, phát triển từ 53.520 người năm 2012 lên 81.723 người năm 2020, tăng 52,7%. Trong đó, BHXH tự nguyện phát triển vượt bậc, tăng từ 591 người lên 21.926 người (tăng hơn 37 lần). Lực lượng lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) phát triển từ 43.843 người năm 2012, tăng lên 52.268 người năm 2020, tăng 19,2%.

Ða dạng hình thức tuyên truyền

Giám đốc BHXH tỉnh Cà Mau Trịnh Trung Kiên cho biết, để đạt được kết quả trên, BHXH tỉnh đã chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành, cấp uỷ, UBND cấp huyện, các hội, đoàn thể, cơ quan truyền thông thường xuyên tổ chức tuyên truyền Nghị quyết số 21-NQ/TW, chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT đến cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động, chủ sử dụng lao động với nhiều hình thức, phương pháp đa dạng, phong phú, đổi mới.

BHXH huyện Thới Bình ra quân tuyên truyền chính sách BHXH.

Công tác tuyên truyền ngày càng được đẩy mạnh, đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức. Chính sách, pháp luật BHXH, BHYT và pháp luật có liên quan dần được hoàn thiện; phương thức hoạt động chuyển dần sang hình thức dịch vụ, phục vụ Nhân dân. Tổ chức bộ máy, cán bộ được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin đạt kết quả vượt bậc mang tính đột phá, đem lại sự hài lòng cao cho người tham gia. Chế độ, quyền lợi của người tham gia, chất lượng khám, chữa bệnh BHYT ngày càng cao.

Sự phối hợp trong tổ chức thực hiện giữa cơ quan BHXH với cơ quan quản lý Nhà nước ngày càng hiệu quả, trách nhiệm; khả năng, kỹ năng quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT được nâng cao, nhất là việc quản lý, phát triển đối tượng, giải quyết chế độ, thu, chi... Công tác thanh tra, kiểm tra được đẩy mạnh, nhất là thanh tra chuyên ngành, liên ngành; chất lượng phục vụ, tính chuyên nghiệp, hiện đại của hệ thống BHXH được nâng lên.

Còn nhiều khó khăn

Tuy nhiên, hiện nay chỉ tiêu về BHXH, BHTN chưa đạt, nguyên nhân do các công ty, DN chưa chấp hành nghiêm, né tránh việc tham gia BHXH, BHTN cho người lao động. Ngoài ra, một phần do chỉ tiêu đề ra chưa sát thực tế, khá cao so với nền kinh tế đang trong giai đoạn phát triển, đa số là DN nhỏ, vừa, hoạt động sản xuất, kinh doanh chưa ổn định, bền vững, còn gặp nhiều khó khăn theo cơ chế thị trường.

Giai đoạn đầu triển khai thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW, một số cấp uỷ, chính quyền, sở, ngành chưa thật sự quan tâm chỉ đạo, phối hợp; công tác tổ chức, tham mưu thực hiện chưa quyết liệt, kịp thời, chưa đi vào trọng tâm; hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, còn bất cập, các văn bản hướng dẫn còn thiếu, chưa có sự thống nhất, chế tài xử lý chưa đủ mạnh, gây khó khăn trong việc triển khai thực hiện; công tác tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT chưa được đẩy mạnh, nhất là ở vùng sâu, vùng xa và các DN nhỏ, siêu nhỏ.

Song song đó, do điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau còn nhiều khó khăn, chưa thu hút được đầu tư, vì vậy lực lượng lao động làm việc trong công ty, DN hàng năm tăng không đáng kể, lực lượng lao động khu vực phi chính thức chiếm số đông. Ngoài ra, nhiều DN giải thể, bị phá sản, thu hẹp quy mô sản xuất, kinh doanh, dẫn đến cắt giảm lao động.

Bên cạnh đó, ý thức chấp hành pháp luật về BHXH, BHYT của chủ DN chưa tốt, còn nhiều DN để tình trạng nợ đọng kéo dài làm ảnh hưởng đến việc giải quyết chính sách BHXH, BHYT cho người lao động; một bộ phận người lao động và người dân chưa quan tâm việc tham gia BHXH, BHYT, BHTN.

Công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN mặc dù có nhiều chuyển biến, song chưa đáp ứng yêu cầu; đối tượng tham gia BHXH bắt buộc hàng năm có tăng, song không bù đủ số lượng giảm.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra còn gặp khó khăn, do lực lượng ít và quy định pháp luật chưa đầy đủ về chức năng thanh tra chuyên ngành về thực hiện chính sách, thẩm quyền xử phạt, xử lý đơn vị không chấp hành... Hơn nữa, chế tài xử phạt các hành vi vi phạm còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe.

Tình trạng lạm dụng quỹ BHYT vẫn còn diễn ra, nhất là việc chỉ định rộng rãi xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cũng như dịch vụ kỹ thuật cao nhiều lần trên cùng người bệnh không cần thiết; cho bệnh nhân nhập viện với tình trạng chưa cần thiết, kéo dài ngày điều trị nội trú; chất lượng khám, chữa bệnh BHYT mặc dù đã được cải thiện, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng tốt yêu cầu, mong muốn của Nhân dân; thái độ phục vụ của một số nhân viên y tế và thủ tục hành chính trong khám, chữa bệnh BHYT còn gây phiền hà.

Thời gian tới, BHXH tỉnh sẽ tiếp tục thực hiện đa dạng các hình thức tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN cho người sử dụng lao động, người lao động trong các DN, cán bộ các tổ chức đoàn thể; đổi mới nội dung theo hướng chuyên nghiệp, trọng tâm, trọng điểm; tập trung đối thoại chính sách BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình trên địa bàn dân cư; tổ chức các đợt cao điểm ra quân hàng tháng tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia./.

Phúc Duy