Chuyển đổi mô hình tăng trưởng và cải cách thể chế, hướng đi chiến lược cho phát triển bền vững

Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XV, các đại biểu Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Cà Mau có nhiều ý kiến tâm huyết, gợi mở tầm nhìn dài hạn về cải cách thể chế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và huy động nguồn lực phát triển hạ tầng chiến lược. Các ý kiến thể hiện chiều sâu phân tích, tinh thần đổi mới và tính thực tiễn cao.

Quốc hội thảo luận ở hội trường về kinh tế - xã hội.

Chiều ngày 17/6/2025, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước năm 2024; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2025.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) có phát biểu mang tính gợi mở về định hướng phát triển kinh tế theo chiều sâu, gắn với cải cách thể chế và quản trị quốc gia. Đây là một trong những nội dung then chốt để tạo bước đột phá về chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh phát biểu tại phiên thảo luận.

Tăng trưởng phải đi vào chiều sâu, không chỉ dựa vào vốn và lao động

Phân tích ba trụ cột của tăng trưởng kinh tế - vốn (K), lao động (L) và năng suất nhân tố tổng hợp (TFP), đại biểu Nguyễn Duy Thanh cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số như Chính phủ định hướng, cần đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu. Thực tế những năm gần đây cho thấy tỷ lệ đóng góp của lao động vào tăng trưởng đang giảm, trong khi đó TFP - yếu tố phản ánh chất lượng quản trị, trình độ công nghệ và hiệu quả thể chế, lại chiếm tỷ trọng ngày càng cao.

Do đó, việc nâng cao TFP thông qua cải cách thể chế, đổi mới quản trị quốc gia, tăng đầu tư vào khoa học - công nghệ, khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, trao quyền tự chủ cho các cơ sở nghiên cứu… sẽ là con đường bền vững để nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Cải cách thể chế: Giải quyết “điểm nghẽn của điểm nghẽn”

Theo đại biểu Thanh, thể chế hiện nay vẫn là “điểm nghẽn” lớn nhất trong phát triển. Cần có những cải cách đột phá nhằm tháo gỡ chồng chéo, mâu thuẫn giữa các luật; đồng thời đẩy mạnh phân quyền, phân cấp đi đôi với kiểm soát quyền lực. Việc hoàn thiện Luật Quy hoạch theo hướng đồng bộ, tích hợp, thống nhất cũng cần được ưu tiên, vì đây là nền tảng cho mọi chiến lược phát triển trung và dài hạn.

Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư

Bên cạnh cải cách thể chế, đại biểu Thanh cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư: Đầu tư công cần tập trung vào hạ tầng giao thông chiến lược; thu hút ODA và FDI có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ; khai thác nguồn lực lớn từ kiều hối và vốn nhàn rỗi trong dân (ước tính hàng chục tỷ USD, hàng trăm tấn vàng); nâng cao hiệu quả đầu tư công, hiện đang thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Đổi mới ngành đường sắt: Từ quản lý khép kín sang cạnh tranh thị trường

Trong cùng khuôn khổ kỳ họp, chiều ngày 17/6/2025 tại Tổ thảo luận 17, đại biểu Đinh Ngọc Minh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) phát biểu về Dự án Luật Đường sắt (sửa đổi), đánh giá cao hướng sửa đổi theo hướng phân tách giữa quản lý hạ tầng và vận hành khai thác. Mô hình này tương tự ngành hàng không, nơi Nhà nước chỉ quản lý sân bay còn các hãng hàng không tham gia vận hành, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh phát biểu thảo luận.

Việc áp dụng cơ chế tương tự cho đường sắt hứa hẹn sẽ nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm chi phí, thúc đẩy người dân sử dụng vận tải công cộng, góp phần giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường ở các đô thị lớn.

Vành đai 4 – TP Hồ Chí Minh: Cú hích hạ tầng chiến lược vùng kinh tế phía Nam

Đối với chủ trương đầu tư dự án đường vành đai 4 TP Hồ Chí Minh, đại biểu Minh bày tỏ sự đồng tình cao, nhấn mạnh vai trò chiến lược của công trình này trong việc mở rộng không gian đô thị, kết nối vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Nam. Với tiến độ dự kiến đưa vào khai thác toàn tuyến năm 2029, dự án được đánh giá là khả thi và cấp thiết trong bối cảnh hiện nay.

Tư duy đột phá - Giải pháp đồng bộ - Phát triển bền vững

Các ý kiến phát biểu của các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tại kỳ họp không chỉ thể hiện trách nhiệm, tâm huyết mà còn cho thấy tầm nhìn chiến lược về phát triển đất nước. Từ cải cách thể chế, nâng cao năng suất nhân tố tổng hợp, đến đổi mới mô hình vận hành ngành hạ tầng, đẩy mạnh đầu tư phát triển, tất cả cùng hội tụ thành một hệ giải pháp đồng bộ, mang tính định hướng cho chặng đường phát triển sắp tới của Việt Nam.

Thúy Hằng