Con đường từ tệ nạn đến tội phạm

Phiên tòa xét xử gần chục bị cáo phạm tội trộm cắp tài sản, tiêu thụ tài sản trộm cắp vừa diễn ra cuối năm 2021 tại Tòa án nhân dân tỉnh thu hút sự quan tâm theo dõi của nhiều người. Không chỉ bởi tính chất nghiêm trọng của vụ án khi tài sản trộm cắp lên đến hàng tỷ đồng, các bị cáo trộm hơn 51 xe máy khắp các địa bàn trong tỉnh mà vụ án còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho giới trẻ hiện nay. Khi mà chỉ cần có tiền ăn xài, chơi game, nhiều đối tượng sẵn sàng lao vào con đường phạm tội.

Trong suốt 1 ngày diễn ra phiên tòa xét xử các bị cáo Nguyễn Tuấn Em cùng các đồng phạm Lý Văn Đấu, Nguyễn Vũ Linh, Nguyễn Văn Nhân, Nguyễn Trung Hiếu, Phan Tấn Bửu, Lý Văn Hiếu, Nguyễn Phát Danh, khi thấy ống kính máy ảnh, máy quay phim "lia" đến, bị cáo nào cũng tìm cách né đi. Quay mặt đi, cúi gằm mặt xuống để gương mặt không lọt vào khung hình. Cũng phải thôi, không bị cáo nào, dù lì lợm nhất, dù chai sạn nhất, muốn lên truyền thông để cả xã hội biết mình là tội phạm. Những tưởng đó là do các bị cáo ngại ngùng, xấu hổ vì hành vi trộm cắp của mình. Nhưng không, đến lúc tòa tuyên án, một hình ảnh hoàn toàn trái ngược đập vào mắt nhiều người, khi ánh mắt các bị cáo thản nhiên, vui vẻ đón nhận các mức hình phạt tù hàng chục năm và còn cười với nhau, so năm tù với nhau.

Các bị cáo trong phiên tòa tại Tòa án nhân dân tỉnh. Ảnh: K.P

Môi trường giáo dục là một trong những yếu tố khiến nhiều bị cáo, hầu hết là thanh niên trẻ dễ đi vào con đường lầm lỡ, và sớm trở thành tội phạm. Cũng như tại phiên tòa này, người viết bài đã gặp và trò chuyện với một vài thân nhân của các bị cáo, được nghe họ than thở rằng, con họ, chồng họ đâu có làm gì ác. Chẳng qua vì ham chơi game, thiếu tiền chơi game nên lấy tài sản để đổi sang thẻ chơi game; nghiện ma túy nên khi lên cơn nghiện thì thấy xe để sơ hở nên lấy bán, đâu có tổ chức băng nhóm đi trộm. Có vợ của một bị cáo còn nói "chồng em có trộm cắp đâu mà cũng bị bắt. Ảnh chỉ bán giúp dùm cho mấy thằng này, tốt bụng giúp đỡ thôi" (!?). Nghe nói vậy, tôi xem lại cáo trạng, phát hiện ra bị cáo mà người vợ vừa nhắc đến, có đến 11 lần tiêu thụ tài sản của những đối tượng trộm cắp, chiếm đoạt hơn 230 triệu đồng.

Quan ngại hơn khi qua vụ án này, nổi lên một vấn đề, khi nhiều thanh niên xem việc trộm cắp, lấy tài sản của người khác để tiêu xài, chơi bời là chuyện hết sức bình thường, thậm chí chẳng thèm suy nghĩ. Trong hơn 51 vụ trộm cắp, có rất nhiều vụ, các bị cáo chỉ đơn giản là đi ngang, tình cờ trông thấy tài sản của người khác để sơ hở, thế là vào lấy cắp, mang đi tiêu thụ. Số tiền kiếm được quá dễ nên các bị cáo cũng không quan trọng, có nhiều chiếc xe trị giá 30  -  40 triệu đồng, được các bị cáo bán với giá vài triệu đến chục triệu đồng, thậm chí là cấn trừ nợ, đổi sang điểm để chơi game bắn cá. Trong 8 đối tượng của vụ án, thì hầu hết đều lười lao động là con nghiện, kẻ thì nghiện ma túy, người thì nghiện game bắn cá.

Vụ án được các cơ quan tiến hành tố tụng nhận định, các bị cáo Nguyễn Tuấn Em, Lý Văn Đấu, Nguyễn Văn Nhân, Nguyễn Vũ Linh, Nguyễn Trung Hiếu khi thực hiện hành vi phạm tội đều có sự chuẩn bị từ trước, phân công nhiệm vụ rõ ràng, thống nhất theo kế hoạch định sẵn, có chuẩn bị công cụ, phương tiện. Bản thân các bị cáo không có nghề nghiệp, phạm tội rất nhiều lần (trên 5 lần) và lấy tài sản chiếm đoạt làm nguồn sống chính. Các bị cáo Nguyễn Tuấn Em, Nguyễn Vũ Linh và Nguyễn Văn Nhân có tiền án về tội trộm cắp, được xác định thuộc trường hợp tái phạm. Các bị cáo Nguyễn Tuấn Em và Lý Văn Đấu khi đi trộm bị phát hiện còn dùng bình xịt hơi cay chống trả, dùng cây đe dọa được xác định thuộc trường hợp có hành động hung hãn nhằm trốn tránh. Tất cả những hành động đó, không thể bao biện cho các bị cáo là nông nổi, là thiếu hiểu biết một cách đơn giản được.

Kim Phượng