Công tác quản lý đất đai còn nhiều lỏng lẻo, bài 3

(CMO) Để công tác quản lý đất đai thuận lợi, hạn chế việc sử dụng sai mục đích cũng như tranh chấp việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) hiện là vấn đề đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, tiến độ cấp giấy CNQSDĐ, nhất là quyền sử dụng đất lần đầu còn khá chậm.

Bài 3: Siết chặt quản lý các loại đất

"Thời gian tới, Sở TN&MT sẽ tham mưu UBND tỉnh kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm trong công tác quản lý đất đai, đồng thời siết chặt quản lý đất công. Tuỳ theo từng loại đất sẽ có giải pháp quản lý, sử dụng khác nhau", Giám đốc Sở TN&MT Trịnh Văn Lên khẳng định.

Cấp giấy CNQSDĐ còn chậm

Khu vực đầm Thị Tường bị người dân lấn chiếm để khai thác, tổ chức nuôi thuỷ sản và cất nhà trong thời gian dài chưa được giải quyết dứt điểm.

Từ năm 2016 đến nay, toàn tỉnh đã cấp giấy CNQSDĐ được 58.674 giấy, với diện tích 38.939,62 ha. Trong đó, cấp cho 258 tổ chức, với diện tích 1.730 ha và cấp cho 58.416 hộ gia đình, cá nhân, với diện tích 37.208,85 ha. Tuy nhiên, trong số này, giấy CNQSDĐ lần đầu chỉ cấp được 6.533 giấy, với diện tích 3.246,67 ha. Nâng tổng số giấy CNQSDĐ lần đầu đã cấp được toàn tỉnh là 346.071 giấy, với diện tích 455.000 ha, đạt 95,4%. Bên cạnh đó, Sở TN&MT đã trình UBND tỉnh ban hành 29 quyết định thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và gia hạn sử dụng đất cho các tổ chức trên địa bàn tỉnh với diện tích 873 ha.

Đánh giá về tiến độ cấp giấy CNQSDĐ lần đầu, ông Lên nhận định, tiến độ rất chậm. Nếu so với cả nước thì tỉnh Cà Mau rơi vào nhóm thấp nhất, mỗi năm chỉ tăng khoảng 1%. Tuy nhiên, ông Lên cho biết thêm, việc cấp giấy CNQSDĐ lần đầu là thẩm quyền của các huyện, thành phố.

Không chỉ vậy, việc thực hiện Nghị định số 181/2004/NĐ-CP và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ về giao đất, giao rừng cho địa phương quản lý để tiến hành cấp cho người dân cũng có tiến độ khá chậm.

Đến nay, toàn tỉnh đã giao đất, giao rừng về cho địa phương quản lý diện tích 22.197 ha trên địa bàn 19 xã thuộc 6 huyện. Theo đó, các địa phương đã tiến hành giao đất lâm nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân với diện tích 19.316 ha, số hộ đã được giao đất, giao rừng là 5.143 hộ. Tuy nhiên, số hộ đã được cấp giấy CNQSDĐ lâm nghiệp chỉ khoảng 3.940 hộ, với diện tích 12.047 ha; diện tích đất lâm nghiệp chưa được cấp giấy CNQSDĐ là 7.268,8 ha.

Theo đó, để đẩy nhanh tiến độ cấp giấy CNQSDĐ lần đầu trong thời gian tới, ông Lên cho biết, Sở TN&MT sẽ phối hợp với các ngành và địa phương rà soát toàn bộ phần diện tích còn lại, nhất là khu vực đất ven sông, ven hành lang an toàn lộ giới. Nếu khu vực nào đủ điều kiện sẽ tiến hành cấp giấy CNQSDĐ cho người dân. Quyết tâm của tỉnh là sẽ hoàn thành việc cấp giấy CNQSDĐ đất lần đầu trước khi Luật Đất đai mới có hiệu lực, làm cơ sở phục vụ cho công tác quản lý.

Kiên quyết chấn chỉnh vi phạm

Để xảy ra tình trạng đất công bị lấn chiếm kéo dài, diện tích đất bị tổ chức, cá nhân sử dụng không đúng mục đích, nhất là đất lâm nghiệp…, ông Lên thừa nhận, đây là hạn chế, yếu kém của Sở TN&MT trong công tác quản lý đất đai, đặc biệt là vai trò tham mưu cho UBND tỉnh trong quản lý Nhà nước về đất đai. Tuy nhiên, trách nhiệm trực tiếp thuộc về cá nhân, tổ chức được giao đất và chính quyền địa phương.

Do công tác quản lý ở địa phương còn hạn chế nên tình trạng người dân khai thác đất mặt trái phép diễn ra nhiều nơi trong mùa khô vừa qua, làm thay đổi kết cấu đất.

Từ đó, ông Lên cho rằng, để quản lý tốt và hiệu quả đất đai, chính quyền địa phương, nhất là cấp xã cần nêu cao vai trò, trách nhiệm của mình. Trong kế hoạch tăng cường quản lý đất đai của tỉnh quy định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức và đơn vị được giao đất, cho thuê đất…

Phân tích thêm những hạn chế trong công tác quản lý đất đai thời gian quan, ông Lên cho biết, bên cạnh công tác quản lý, sử dụng đất ở một số địa phương chưa chặt chẽ, còn hạn chế khác là chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn hạn chế nhất định. Việc lập và thực hiện danh mục các dự án thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất chưa sát thực tế, số dự án phát sinh phải bổ sung còn nhiều. Công tác kiểm tra, giám sát quá trình sử dụng đất của các dự án, công trình chưa chặt chẽ; một số trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng đã kéo dài nhiều năm nhưng chưa xử lý dứt điểm.

Trước tình hình vi phạm trong quản lý đất công cũng như những hạn chế còn tồn tại, Sở TN&MT tiến hành xây dựng đề án quản lý, sử dụng đất công. Theo ông Lên, đề án đã thống kê và phân ra thành 7 nhóm vi phạm, trình UBND tỉnh xin ý kiến xử lý. Tuỳ theo từng nhóm cụ thể, như đất lấn chiếm, đất sử dụng sai mục đích hay cho thuê, mướn không đúng quy định… sẽ có giải pháp xử lý cụ thể kèm theo.

Riêng đối với thực trạng đưa nước mặn vào nuôi tôm tại khu vực tuyến Minh Hà, ông Lên cho biết, Sở TN&MT đã có kết luận thanh tra và báo cáo với UBND tỉnh. Đồng thời, đề nghị kiểm điểm trách nhiệm chủ tịch, phó chủ tịch phụ trách lĩnh vực này đối với UBND huyện U Minh và xã Khánh An, Khánh Hội. Sở tiếp tục theo dõi, đôn đốc việc triển khai thực hiện kiến nghị này, kiên quyết chấn chỉnh những hành vi vi phạm trong thời gian tới.

Được biết, hiện nay Sở TN&MT đã xây dựng kế hoạch với lộ trình, biện pháp cụ thể để khắc phục nhanh những hạn chế, yếu kém đang tồn tại. Riêng đối với việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, ông Lên khẳng định, sẽ kiên quyết làm tốt vai trò tham mưu cho UBND tỉnh trong quá trình tổ chức thực hiện đảm bảo công khai, minh bạch theo đúng quy định của pháp luật./.

 Nguyễn Phú