Chủ nhật, 10-5-26 13:05:23
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Đa dạng hóa mô hình sản xuất: Vì sao chưa phát huy hiệu quả?

Báo Cà Mau

Để phá thế độc canh trong nông nghiệp, những năm qua, Bạc Liêu không ngừng đầu tư, phát triển nhiều mô hình sản xuất cho năng suất, chất lượng cao. Song, hiệu quả kinh tế mang lại chưa nhiều và người nông dân luôn phải đối đầu với việc hết áp dụng mô hình này lại chuyển sang mô hình khác.

Mô hình nhiều - sản xuất manh mún

Một thực tế không thể phủ nhận là nông dân Bạc Liêu rất năng động trong chuyển đổi mô hình sản xuất. Chỉ tính riêng vùng chuyên lúa cũng có đến hàng chục mô hình đa canh, xen canh, luân canh với nhiều cây, con khác nhau như: lúa - màu, lúa - cá, lúa - tôm, chăn nuôi gia súc - gia cầm, nuôi cá bống tượng, cá chình, cá lóc mùng, cá chẽm, rắn, lươn, ba ba, cá sấu… Hầu hết các mô hình trên đều cho năng suất và chất lượng cao.

Nông dân xã Vĩnh Bình thu hoạch dưa hấu trên đất lúa. Ảnh: T.A

Tuy nhiên, năng suất và chất lượng chưa phải là thước đo để đánh giá hiệu quả kinh tế. Chính sự nhầm lẫn tai hại này mà lâu nay nông dân Bạc Liêu cứ đua nhau bắt chước, còn ngành quản lý thì cứ hết chuyển giao mô hình cho địa phương này, lại nhân rộng sang địa phương khác, mà quên đi bài toán cung - cầu. Ông Phan Quốc Nhơn, Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Hòa (huyện Hồng Dân), cho biết: “Xã Ninh Hòa cũng có hơn 10 mô hình sản xuất, song, phần lớn đều mang tính tự phát. Mới đây, huyện lại chuyển giao mô hình trồng đậu bắp cho nông dân, nhưng địa phương đã có mô hình này, đồng thời do hiệu quả mô hình không cao nên nông dân không áp dụng”. Phải chăng, việc nhân rộng mô hình nhưng lại không tính đến hiệu quả kinh tế là nguyên nhân dẫn đến việc các địa phương có chung các mô hình như: lúa - cá, lúa - màu, tôm - lúa… Thay vào đó, mỗi địa phương xây dựng cho mình một mô hình chiến lược và tập trung đầu tư nâng chất cho mô hình đó nhằm sản xuất ra một loại hàng hóa đặc trưng có thể cạnh tranh trên thị trường, thậm chí độc quyền để xuất khẩu mang lại giá trị kinh tế cao.

Phản ánh vấn đề này để thấy rằng, mô hình nhiều chưa chắc mang lại hiệu quả, mà còn tạo ra sản xuất manh mún, bởi nông dân thấy cái gì hiệu quả thì bắt chước làm theo, kéo theo đó là hệ lụy hết trồng lại chặt. Cuộc chạy đua theo mô hình cứ làm nghèo nông dân, vì mỗi lần thay đổi mô hình là mỗi lần phải đầu tư và tiền đầu tư phải vay từ các ngân hàng.

Thua trên sân nhà

Thiếu quy hoạch và định hướng chiến lược cho phát triển sản xuất đã đẩy nhiều mô hình vào cảnh phá sản hoặc chết yểu.

Như khu vực vành đai xanh của TP. Bạc Liêu được coi là vùng chuyên màu lớn nhất tỉnh, nhưng đầu ra cho cây màu đến nay vẫn chưa ổn định. Ông Dương Thành Trung, Bí thư Thành ủy TP. Bạc Liêu, cho rằng: “Rau màu của TP. Bạc Liêu rất chất lượng, và lãnh đạo thành phố cũng đã đi tìm đầu ra cho cây màu với các điểm cung ứng rau màu ở TP. HCM. Các điểm thu mua này hứa sẽ bao tiêu toàn bộ sản phẩm của nông dân với điều kiện phải đảm bảo về sản lượng và nguồn cung ổn định. Tuy nhiên, phần lớn người trồng màu đều sản xuất theo phong trào nên không thể sản xuất ra lượng hàng hóa lớn”.

Bất cập này còn dẫn đến việc nông dân Bạc Liêu thua ngay trên sân nhà. Bằng chứng là vùng đất giồng của Bạc Liêu tạo ra rất nhiều nông sản như: củ cải, gừng, đậu bắp, củ hành tím, cải rổ, nhưng lại không thể cạnh tranh nổi với các sản phẩm cùng loại được nhập từ các tỉnh khác như: củ cải, đậu bắp (Sóc Trăng), cải xà lách (Đà Lạt), củ hành tím, gừng (Trung Quốc)…

Hàng nông sản do nông dân địa phương sản xuất bán không được, phải đào hố đổ đi để làm phân xanh, còn hàng hóa từ bên ngoài thì cứ nhập vào, thậm chí còn bán giá cao hơn. Nghịch lý của việc “gánh củi về rừng” này vẫn là do sản xuất manh mún. Bà L.N.A, một đại lý kinh doanh hàng nông sản tại phường 1, TP. Bạc Liêu nói: “Bạc Liêu mình cái gì cũng có, nhưng sản lượng lại không ổn định. Vì vậy, nhiều đại lý phải mua hàng bên ngoài về để cung cấp cho các hàng quán, đảm bảo đủ hàng hóa cho thị trường”.

Đã đến lúc ngành quản lý cần đánh giá lại hiệu quả của các mô hình sản xuất gắn với việc tổ chức, quy hoạch lại vùng chuyên canh sản xuất hàng hóa lớn. Nếu không, việc đa dạng hóa cây trồng - vật nuôi vẫn mãi là mô hình và chỉ có tác dụng trình diễn cho vui.

LƯ DŨNG

Kỹ sư trẻ khởi nghiệp từ mô hình gà siêu trứng

Giữa nhiều bạn trẻ chọn lập nghiệp xa nhà, Kỹ sư thú y trẻ Trần Quốc Bình (Ấp 2, xã Khánh Bình) chủ động tạo dựng tương lai ngay trên chính mảnh đất quê hương.

Kết nối xuất khẩu thuỷ sản Cà Mau sang thị trường Campuchia

Sáng 6/5, đoàn Tham tán Thương mại thuộc Lãnh sự quán Campuchia có chuyến làm việc, tìm hiểu về ngành hàng thuỷ sản của tỉnh Cà Mau.

Cửa biển bồi lấp, tàu cá nằm bờ

Không chỉ đối mặt với giá nhiên liệu biến động, nhiều ngư dân trong tỉnh đang thêm phần lo lắng khi các cửa biển bị bồi lấp nghiêm trọng. Tình trạng này khiến hàng nghìn tàu cá phải “mắc cạn”, không thể ra khơi, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế và đời sống của người dân ven biển.

Phê duyệt quy hoạch Khu du lịch sinh thái Vườn Quốc gia U Minh Hạ

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau vừa phê duyệt quy hoạch phân khu xây dựng Khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí Vườn Quốc gia U Minh Hạ với quy mô hơn 1.300 ha. Đây là bước đi chiến lược nhằm chuyển đổi cơ cấu kinh tế địa phương, đồng thời đảm bảo hài hoà giữa khai thác du lịch và bảo tồn đa dạng sinh học.

Gạo Ông Điền - Lối đi mới từ mô hình lúa hữu cơ vi sinh

Trong xu hướng phát triển nông nghiệp sạch, nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã mạnh dạn chuyển đổi sang sản xuất lúa hữu cơ vi sinh. Nổi bật trong đó là mô hình sản xuất gắn với thương hiệu Gạo Ông Điền tại Láng Tròn. Mô hình không chỉ giúp giảm chi phí, bảo vệ môi trường mà còn tạo đầu ra ổn định, nâng cao thu nhập, đồng thời cải thiện chất lượng hạt gạo trong bữa ăn của người dân.

Tuân thủ lịch thời vụ, "né mặn" hiệu quả

Hiện nay đang trong cao điểm mùa khô, xâm nhập mặn gia tăng. Ngành Nông nghiệp tỉnh Cà Mau khuyến cáo bà con nông dân cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch thời vụ, để đảm bảo cho vụ sản xuất hiệu quả.

Liên kết sản xuất, nâng tầm lúa gạo Cà Mau

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, ngành nông nghiệp tỉnh Cà Mau đang chuyển mình mạnh mẽ, đặc biệt thông qua việc đẩy mạnh liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Đây được xem là hướng đi tất yếu nhằm nâng cao giá trị hạt gạo, cải thiện thu nhập cho người nông dân và hướng đến phát triển bền vững.

Giải ngân 900 triệu đồng nguồn vốn vay Quỹ Hỗ trợ nông dân

32 hộ hội viên nông dân xã Năm Căn được giải ngân số tiền vay 900 triệu đồng từ Quỹ Hỗ trợ nông dân để đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Khai thác phế phẩm, nâng giá trị sản xuất nông nghiệp

Tự học hỏi, mày mò nghiên cứu và chế tạo một số máy móc phục vụ xay, gia công chả cá phi, anh Trần Văn Hội, ấp Sơn Trắng, xã Vĩnh Lộc đã thành công với mô hình tận dụng phế phẩm cá Phi làm thức ăn nuôi cá lóc mùng. Những phần tưởng chừng bỏ đi nay trở thành nguồn thức ăn chính cho cá nuôi. Mô hình khép kín, vừa tiết kiệm chi phí, vừa thân thiện với môi trường đang dần khẳng định hiệu quả theo hướng nông nghiệp tuần hoàn.

Cà Mau nỗ lực ứng phó hạn mặn, khan hiếm nước sạch

Mùa khô năm 2026 tại Cà Mau đang diễn ra trong thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài và xâm nhập mặn gia tăng, khiến nguồn nước ngọt ngày càng khan hiếm. Tình trạng thiếu nước sinh hoạt đã xuất hiện cục bộ tại nhiều khu vực nông thôn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.