Đại biểu Quốc hội Trần Thị Thu Đông: Kiến nghị giải pháp kiến tạo văn hóa tiết kiệm

Sau khi nghiên cứu Báo cáo số 411 của Chính phủ về kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2024, cùng với tham khảo một số tài liệu khảo cứu phân tích về tác động của yếu tố tâm lý - xã hội hình thành nên hành vi lãng phí trong một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức và người dân, đại biểu Quốc hội Trần Thị Thu Đông đã kiến nghị các giải pháp kiến tạo văn hóa tiết kiệm.

Đại biểu Quốc hội Trần Thị Thu Đông phát biểu thảo luận về Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của Chính phủ. Ảnh: K.K

Trong công tác thực hành tiết kiệm (THTK), chống lãng phí (CLP), Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành quyết liệt (từ Nghị quyết 01 đến Chương trình tổng thể về THTK, CLP năm 2024); nhiều bộ, ngành, địa phương đã có những kết quả THTK rất ấn tượng. Tuy nhiên, đại biểu cũng nhận thấy, lãng phí không chỉ giới hạn ở khu vực công mà còn bao gồm cả khu vực tư và trong đời sống toàn xã hội. Nếu chúng ta không nhận diện đầy đủ những tác động của các yếu tố tâm lý - xã hội và có giải pháp tác động hiệu quả, kịp thời thì cuộc đấu tranh CLP sẽ khó đạt được những kết quả bền vững.

Để công tác THTK, CLP thấm sâu vào mọi ngõ ngách đời sống, đại biểu Thu Đông cho rằng, cần tác động mạnh mẽ vào nhận thức, thay đổi, biến chuyển những nếp tâm lý tiêu cực và xây dựng nền tảng văn hóa tiết kiệm vững chắc trong toàn xã hội. Trong đó, nâng tầm “Văn hóa tiết kiệm, CLP” thành giá trị cốt lõi của xã hội Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới. Đưa nội dung THTK, CLP vào chương trình giáo dục các cấp học, thông qua những câu chuyện, tấm gương thực tế để hình thành ý thức quý trọng tài sản cho thế hệ trẻ. Lồng ghép THTK, CLP vào sinh hoạt chi bộ, họp cơ quan, đoàn thể, phong trào thi đua. Xây dựng chuyên mục truyền thông sáng tạo, biểu dương điển hình tiên tiến và phê phán hành vi lãng phí…

Bên cạnh đó, kiến tạo đội ngũ cán bộ “công bộc của dân” dũng cảm, trách nhiệm và liêm chính. Người lãnh đạo phải gương mẫu THTK, từ sử dụng xe công đến chi tiêu cá nhân; hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung. Đồng thời, xử lý nghiêm minh những trường hợp cố ý làm trái, gây thất thoát, lãng phí tài sản. Cần chuyển “tư duy nhiệm kỳ” sang “tầm nhìn chiến lược”; nuôi dưỡng và lan tỏa ý thức cho cán bộ, công chức là những “người quản gia trung thành” của công sản, để quản lý và sử dụng có hiệu quả nhất tài sản công.

Song song đó, tạo lực đẩy cho doanh nghiệp tư nhân “cất cánh” bằng cải cách thủ tục hành chính triệt để, cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết, tạo môi trường đầu tư thông thoáng và minh bạch. Đồng thời, xây dựng cộng đồng tiêu dùng thông thái và bền vững, vận động loại bỏ hủ tục, thói quen lãng phí trong việc hiếu hỷ, lễ hội và các nếp sống, lối nghĩ lạc hậu.

Cuối cùng, hoàn thiện “vành đai” thể chế và “lá chắn” giám sát. Tức là rà soát, sửa đổi văn bản pháp luật liên quan đến THTK, CLP, đặc biệt là các quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật, tiêu chuẩn, chế độ trong quản lý tài sản công vừa phù hợp với thực tiễn sinh động của tình hình kinh tế - xã hội và yêu cầu phát triển mới, vừa đảm bảo chặt chẽ để không tạo khoảng hở cho các đối tượng có tư duy trục lợi có thể bòn rút.

K.K (lược ghi)