Đào tạo nghề cho lao động nông thôn: Hiệu quả từ việc gắn đào tạo với nhu cầu

Có thể nói, một trong những mô hình đạt hiệu quả trong công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) chính là việc gắn đào tạo với nhu cầu thực tế. Thông qua mô hình này, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm không ngừng được phát huy và việc sử dụng các nguồn vốn đầu tư mang lại hiệu quả cao…

* Người lao động tham gia sàn giao dịch việc làm tại Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh.

* Cơ sở sản xuất composite Kiên Phương hàng tháng cung cấp cho thị trường các tỉnh hơn 150 chiếc xuồng. Ảnh: K.T

Nhiều mô hình hiệu quả

Thực hiện Quyết định số 1956 của Thủ tướng Chính phủ về đào tạo nghề cho LĐNT, đến nay tỉnh Bạc Liêu đã tổ chức đào tạo nghề cho hàng ngàn lao động. Tính riêng công tác đào tạo nghề cho hộ nghèo, cận nghèo cũng có hơn 10.560 lao động được hưởng lợi từ chính sách này, với tổng kinh phí đầu tư 14,3 tỷ đồng.

So với những năm trước đây, công tác quản lý và đào tạo nghề cho LĐNT đã mang lại kết quả đáng phấn khởi. Chẳng hạn như việc đào tạo nghề cho nông dân thời gian qua cho thấy, không những trình độ tay nghề được nâng lên rõ rệt mà còn giúp nông dân giảm bớt rủi ro trong sản xuất và chăn nuôi. Qua đó khuyến khích nông dân mạnh dạn áp dụng những kiến thức đã học vào đồng ruộng của mình, giúp tăng năng suất, chất lượng. Tiêu biểu ở một số ngành nghề như: Nuôi cá nước ngọt, nuôi tôm an toàn sinh học, kỹ thuật trồng rau sạch, nhân giống lúa...

Đối với các nghề phi nông nghiệp như: Đan lục bình, đan chuỗi cườm, đan đát sản phẩm du lịch, xây dựng công trình, kỹ thuật điện... đã giúp nhiều lao động trước đây phải tha hương mưu sinh, nay có việc làm ổn định tại quê nhà và tận dụng được nguồn nguyên liệu của địa phương, với mức thu nhập bình quân từ 1 - 2 triệu đồng/người/tháng. Bên cạnh đó là nghề xây dựng dân dụng cũng được phát huy, lao động có tay nghề tạo được thu nhập ổn định từ 2 - 3 triệu đồng/tháng.

Một trong những việc làm mang lại kết quả cao đó là cùng với sự đầu tư, tổ chức đào tạo nghề của Nhà nước, phải ghi nhận sự nhạy bén của các cơ sở sản xuất - kinh doanh và các doanh nghiệp đã tham gia tốt công tác đào tạo nghề cho LĐNT. Điển hình như cơ sở sản xuất ghe, xuồng, vỏ composite Kiên Phương (ấp Trèm Trẹm, thị trấn Ngan Dừa, huyện Hồng Dân). Ông Đặng Ngọc Quý - chủ cơ sở Kiên Phương cho biết: “Qua nghiên cứu thị trường cho thấy nghề sản xuất ghe, xuồng, vỏ composite có thể phát triển, vì phần lớn người dân nông thôn đều cần đến phương tiện này để đi lại và vận chuyển hàng hóa. So với ghe, xuồng, vỏ đóng bằng gỗ, thì chất liệu composite nhẹ hơn, và quan trọng hơn cả là giá thành tương đối rẻ”. Từ nguồn vốn vay của Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Hồng Dân, ông Quý đã mạnh dạn đầu tư mua sắm nguyên vật liệu sản xuất composite; đồng thời tổ chức dạy nghề, giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương, với mức thu nhập hơn 8 triệu đồng/tháng/lao động. Hiện nay, mỗi tháng doanh nghiệp của ông Quý cung cấp cho thị trường các tỉnh: Hậu Giang, Sóc Trăng, Cần Thơ... hơn 150 chiếc xuồng, tổng doanh thu gần 500 triệu đồng.

Cần lao động chất lượng cao

Theo Sở LĐ-TB&XH, chính nhờ sự quan tâm, đẩy mạnh công tác chỉ đạo cũng như đề ra nhiều giải pháp thiết thực nên công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm đã đạt nhiều kết quả tích cực, sớm hoàn thành và vượt kế hoạch đề ra. Tính riêng tháng 10/2015, Bạc Liêu đã giải quyết việc làm cho 2.553 lao động. Trong đó, giải quyết việc làm trong tỉnh 990 lao động, giải quyết việc làm ngoài tỉnh hơn 1.560 lao động, nâng tổng số lao động được giải quyết việc làm từ đầu năm đến nay hơn 25.120 lao động, đạt 139,6% kế hoạch năm. Số lao động được giải quyết việc làm chiếm phần đông là nữ, đối tượng thuộc diện hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số.

Song song đó, nhờ các trung tâm đào tạo nghề, trung tâm dịch vụ việc làm đã làm tốt vai trò cầu nối, liên kết lao động với doanh nghiệp trong việc tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm và khai thác có hiệu quả các thị trường lao động. Cũng như thực hiện đào tạo nghề theo nhu cầu của thị trường, doanh nghiệp và gắn với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, như phát triển nguồn nhân lực gắn với thực hiện tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới...

Công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm mang lại hiệu quả, đã góp phần quan trọng vào việc giảm tỷ lệ lao động thất nghiệp trên địa bàn tỉnh, giúp nhiều lao động nghèo có điều kiện vươn lên. Tuy nhiên, công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều bất cập. Đó là ngành nghề đào tạo, chuyển giao mô hình còn chưa phù hợp với trình độ, năng lực của người lao động; cơ cấu mùa vụ và các nghề, kỹ thuật chuyển giao chưa hợp lý; vốn đầu tư cho giải quyết việc làm còn ít, chưa đáp ứng kịp nhu cầu phát triển và ứng dụng các ngành nghề đã học vào cuộc sống; chất lượng đào tạo và trình độ tay nghề của người lao động còn mang tính phổ thông, chưa có ngành nghề kỹ thuật cao...

Tất cả những bất cập này cần được giải quyết và sớm có giải pháp khắc phục, đặc biệt là quan tâm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Vì quá trình hội nhập, hợp tác sẽ kéo theo sự sôi động của thị trường lao động trong thời gian tới, không chỉ có khu vực thành thị, mà cả vùng nông thôn cũng cần lao động chất lượng cao khi nhiều dự án đầu tư nước ngoài được thu hút về nông thôn.

Việt Nam đã tham gia FTA, TPP và AEC, được dự báo sẽ mang lại nhiều cơ hội về việc làm và thu nhập cao cho người lao động. Song, đây cũng là thách thức không nhỏ và đòi hỏi lao động phải có trình độ tay nghề, tác phong công nghiệp cao. Do vậy, công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho những năm tiếp theo sẽ không chỉ là giải quyết đầu ra mà còn phải tạo được việc làm ổn định. Bởi, với nhu cầu cần lao động trình độ cao, lao động phổ thông sẽ dần bị thay thế từ những lao động lành nghề, công nghệ sản xuất mới sẽ thay hẳn lao động cơ bắp và việc cắt giảm lao động từ những dây chuyền sản xuất hiện đại là tất yếu...

Lư Dũng