Đấu tranh với nạn khai thác khoáng sản trái phép

Đất đai là nguồn tài nguyên có giá trị lớn đối với con người và tự nhiên. Thời gian qua, mặc dù không được cho phép, cấp phép, song tình trạng người dân ngang nhiên khai thác, vận chuyển, mua bán đất trái phép vẫn diễn ra ở nhiều nơi. Việc khai thác đất trên bề mặt ruộng lúa, ao nuôi trồng thủy sản là hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời làm biến dạng địa hình, gây cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Chưa có tổ chức, cá nhân nào được cấp phép khai thác đất

Hiện tại tỉnh Bạc Liêu chưa có tổ chức, cá nhân nào được cấp giấy phép khai thác khoáng sản (đất, cát biển). Tính đến nay, UBND tỉnh chỉ cấp phép cho 2 dự án nạo vét thông luồng đường thủy có thu hồi khoáng sản (cát, bùn, đất) cho 2 đơn vị là Liên danh Công ty TNHH MTV Thiên Ấn Đông Hải và Công ty Cổ phần phát triển Yến Sào Duyên Hải; Công ty TNHH MTV Trần Diễm.

Dù vậy, với lợi ích kinh tế trước mắt, nạn khai thác đất trái phép đã và đang diễn ra không chỉ ở vùng nông thôn, mà còn tồn tại ngay vùng ven TP. Bạc Liêu, cách trung tâm đô thị không xa. Một số địa phương còn để xảy ra hoạt động khai thác, vận chuyển đất trái phép như TP. Bạc Liêu, huyện Hòa Bình, TX. Giá Rai và huyện Đông Hải. Các đối tượng lén lút hoạt động vào ban đêm và thường thuê người cảnh giới để đối phó với lực lượng chức năng.

Qua công tác đấu tranh, xử lý vi phạm, trong năm 2022 và quý 1/2023, lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an các địa phương đã triệt phá, xử lý 5 vụ việc khai thác đất trái phép, liên quan đến 11 đối tượng. Theo đó, đã chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh thụ lý giải quyết theo thẩm quyền 2 vụ việc có dấu hiệu của tội phạm quy định tại Điều 227 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) liên quan đến 8 đối tượng. Tạm giữ 5 chiếc ô tô tải ben, 2 chiếc xe cuốc, 1 chiếc xe ủi. Đồng thời, xử phạt vi phạm hành chính 3 vụ, liên quan đến 3 đối tượng. Tịch thu, nộp lại số tiền bằng giá trị tang vật trên 190 triệu đồng. Buộc nộp một khoản tiền tương đương giá trị phương tiện vi phạm trên 1,5 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước. Hướng dẫn, nhắc nhở, buộc cam kết 3 tổ chức và 9 cá nhân không thực hiện hành vi vi phạm.

Một trường hợp khai thác, vận chuyển đất trái phép bị Công an huyện Hồng Dân phát hiện và xử lý. Ảnh: T.H

Phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra khai thác đất trái phép tại địa phương

Theo đánh giá của Phòng Cảnh sát môi trường - Công an tỉnh, trước đây tình trạng khai thác đất trái phép trên địa bàn tỉnh diễn biến khá phức tạp, nhưng lực lượng công an đã triển khai các biện pháp nghiệp vụ phối hợp với các ngành, các cấp tăng cường công tác đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi khai thác, vận chuyển mua bán đất trái phép. Từ đó, tình hình khai thác, vận chuyển, kinh doanh đất trái phép trên địa bàn tỉnh cơ bản được kiểm soát, diễn biến ổn định, không tồn tại các điểm khai thác đất trái phép nổi cộm gây bức xúc dư luận trong quần chúng nhân dân.

Tuy nhiên, trước dự báo nhu cầu san lấp mặt bằng của người dân, của các dự án khu dân cư, các công trình giao thông ngày càng nhiều, trong khi các loại vật liệu khác ngày càng hiếm và giá cát ngày càng tăng cao, nên vì lợi ích kinh tế các đối tượng hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh đất trái phép trên địa bàn tỉnh sẽ có thể tiếp tục hoạt động, làm cho tình trạng này diễn biến phức tạp.

Từ thực tế đó, Phòng Cảnh sát môi trường xác định nhiệm vụ trọng tâm là tập trung công tác phòng ngừa, tuyên truyền, hướng dẫn các quy định của pháp luật có liên quan về quản lý, sử dụng đất hợp lý, bền vững đến các tổ chức, cá nhân hoạt động san lấp mặt bằng và kinh doanh vật liệu xây dựng. Mặt khác, ngay từ đầu năm 2023, để kiểm soát ổn định tình hình, không để hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh đất trái phép trên địa bàn diễn biến phức tạp, đơn vị đã tham mưu cho Giám đốc Công an tỉnh xây dựng kế hoạch tăng cường phòng ngừa, đấu tranh xử lý, ngăn chặn hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh đất trái phép trên địa bàn tỉnh. Theo đó, nêu cao ý thức, tinh thần trách nhiệm của Công an các địa phương trong đấu tranh, ngăn chặn khai thác đất trái phép. Địa phương nào để xảy ra vi phạm mà không kịp thời xử lý sẽ phải chịu trách nhiệm.

MAI ĐÌNH