Đẩy mạnh phát triển kinh tế hợp tác, hợp tác xã

Có thể nói, một trong những giải pháp quan trọng để thực hiện thắng lợi mục tiêu CNH-HĐH nông nghiệp - nông thôn và nông dân chính là phát triển kinh tế hợp tác, hợp tác xã (KTHT-HTX). Việc làm này đang trở thành nhu cầu bức thiết và không thể thiếu đối với một tỉnh nông nghiệp như Bạc Liêu.

HTX Xây dựng Ngan Dừa (huyện Hồng Dân) thi công lộ giao thông trên địa bàn huyện.

HOẠT ĐỘNG YẾU KÉM

Qua hơn 5 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy (khóa XIV) thực hiện Kết luận số 56-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) “về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể”, Bạc Liêu đã đạt được một số kết quả tích cực, nhiều mô hình KTHT-HTX ra đời và được nâng chất, hiệu quả hoạt động bước đầu phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, nhìn tổng thể thì hoạt động phát triển KTHT-HTX  vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém và chưa phát huy được các tiềm năng, lợi thế vốn có. Nhiều HTX sau khi thành lập và duy trì hoạt động một thời gian ngắn đã nhanh chóng “chết yểu” vì nợ nần, phải giải thể và để lại hậu quả đến nay vẫn chưa xử lý dứt điểm (như HTX Thắng Lợi - TP. Bạc Liêu), thậm chí có HTX đã xây dựng được thương hiệu cho sản phẩm nhưng phải giải thể vì hoạt động kém hiệu quả, không thu hút được các thành viên tham gia (như HTX Ngò Rí, xã Hiệp Thành, TP. Bạc Liêu)… Đó là chưa nói đến nhiều HTX hiện nay chỉ hoạt động cầm chừng và chờ giải thể, do thiếu mô hình sản xuất hiệu quả để thu hút các thành viên tham gia đóng góp.

Nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng này là do nhận thức về phát triển KTHT-HTX còn hạn chế, nhiều người vẫn còn mang nặng tư tưởng vào HTX để hưởng các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, không tham gia góp vốn và ngại đầu tư cho những kế hoạch, dự án phát triển sản xuất, kinh doanh lớn. Thêm vào đó, nhiều HTX chưa xây dựng được một mô hình quản lý hoạt động như doanh nghiệp, mà xem HTX chỉ đơn thuần là một tổ chức để tập hợp nông dân vào sản xuất kiểu “đông vui”, chưa đặt lợi ích kinh tế lên hàng đầu và lấy hiệu quả, lợi nhuận làm động lực để khuyến khích các thành viên tích cực tham gia đóng góp.

Bên cạnh đó, năng lực và trình độ của sáng lập viên, đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành trong khu vực kinh tế tập thể còn thiếu và yếu, chủ yếu là nhờ hoặc thuê; chất lượng sản phẩm thiếu sức cạnh tranh; rất ít HTX khẳng định được nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm trên thị trường; số HTX tổ chức liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị chưa sâu, chưa nhiều, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh sản xuất hàng hóa của tỉnh…

Một nguyên nhân quan trọng khác chính là nhận thức của các cấp, các ngành, địa phương và người dân, doanh nghiệp về vai trò, vị trí và tính tất yếu khách quan của việc phát triển KTHT-HTX chưa đầy đủ, thông suốt; việc tuyên truyền chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển KTHT-HTX và việc giải thích mô hình HTX kiểu mới sản xuất, kinh doanh có hiệu quả của các cấp ủy đảng chưa được quan tâm đúng mức; công tác quản lý của Nhà nước về kinh tế tập thể còn hạn chế về tổ chức bộ máy và cán bộ, chưa phát huy tốt vai trò tham mưu trong chỉ đạo tổ chức thực hiện; nguồn lực bố trí cho kinh tế tập thể chưa tương xứng và đáp ứng nhu cầu; chưa huy động được sức mạnh của các tổ chức Mặt trận, đoàn thể chính trị - xã hội để đẩy mạnh phát triển khu vực kinh tế này; chưa kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành; nguồn lực dành cho việc hỗ trợ kinh tế tập thể trong kế hoạch hàng năm, quỹ đất để hỗ trợ HTX gặp khó khăn; các HTX khó tiếp cận vốn tín dụng và xây dựng được nhiều mô hình HTX hoạt động mang lại hiệu quả cao, có sức lan tỏa rộng…

HTX Thắng Lợi (TP. Bạc Liêu) thu hoạch nghêu. Ảnh: K.T

TẬP TRUNG PHÁT TRIỂN

Để giải quyết những khó khăn, bất cập trong phát triển KTHT-HTX, cuối năm 2018, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh (khóa XV) đã ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TU về đẩy mạnh phát triển kinh tế tập thể đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030 với quan điểm chỉ đạo chung là:  Đổi mới phát triển kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX trong các ngành, lĩnh vực, trọng tâm là khu vực nông nghiệp, nông thôn; phải bám sát quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế tập thể và quy định của pháp luật; phù hợp với từng vùng, từng lĩnh vực để sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, gắn với tăng cường đầu tư của Nhà nước; tăng cường ứng dụng các thành tựu khoa học - công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn; phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí cho nông dân, góp phần tích cực thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế của tỉnh. Đồng thời, phấn đấu mỗi lĩnh vực xây dựng được ít nhất một HTX đầu đàn cả về quy mô, sản phẩm chủ lực và công nghệ; phấn đấu đến năm 2025 đưa kinh tế tập thể thoát khỏi những yếu kém hiện nay và có nhiều mô hình mới, hiệu quả trên các lĩnh vực và đến năm 2030, kinh tế tập thể có vị trí và vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của tỉnh, nhất là lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn; đạt tốc độ tăng trưởng cao, tiến tới có tỷ trọng ngày càng lớn hơn trong tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP).

Để hoàn thành những nhiệm vụ quan trọng này, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh cũng chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung vào nhiều giải pháp như: Tăng cường tuyên truyền về vị trí, vai trò, tính tất yếu khách quan của việc phát triển KTHT-HTX gắn với việc tuyên truyền chính sách của Đảng, của Nhà nước về phát triển KTHT-HTX, việc giải thích mô hình HTX kiểu mới sâu rộng trong các tổ chức đảng và đến tận quần chúng nhân dân. Thống nhất nhận thức phát triển KTHT-HTX là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, đồng thời là sự nghiệp khó khăn đòi hỏi phải kiên trì, xuất phát từ nhu cầu thực tế, tránh hình thức, gò ép hoặc buông lỏng. Phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về KTHT-HTX.

Song song đó, không ngừng đổi mới nội dung hoạt động để các tổ chức kinh tế tập thể vươn lên và có những đóng góp tích cực cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; củng cố, nâng chất, đảm bảo cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý, phương pháp hoạt động đúng quy định pháp luật. Xác định rõ nhu cầu của thành viên, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế tập thể. Nêu cao ý thức tự chủ, tự chịu trách nhiệm, phương pháp tư duy sáng tạo, độc lập, khả năng làm việc tập thể của các tổ hợp tác - HTX.

Đặc biệt, đẩy mạnh phát triển các HTX cung ứng nhiều dịch vụ, tham gia sâu vào chuỗi giá trị sản xuất; các HTX đa ngành nghề vừa làm dịch vụ vừa giải quyết được nhiều việc làm, nhằm không ngừng gia tăng thu nhập cho thành viên. Huy động nhiều nguồn lực đầu tư để nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động của các tổ chức kinh tế tập thể; Quan tâm, tạo điều kiện cho các HTX được tham gia thực hiện các chương trình phát triển kết cấu hạ tầng ở địa phương, qua đó bàn giao cho các HTX khai thác, sử dụng và duy tu bảo dưỡng; Khuyến khích trọng dụng tài năng trẻ, tạo bước đột phá phát triển nguồn nhân lực cho HTX…

Với những giải pháp quan trọng trên, chắc chắn sẽ tạo nên những động lực mới cho phát triển KTHT-HTX và góp phần vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

KIM TRUNG