Ðưa kinh doanh xăng, dầu vận hành theo cơ chế thị trường

Ngày 9-7, Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải và Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đã chủ trì cuộc họp kiểm điểm tình hình triển khai thực hiện Nghị định 84/2009/NÐ-CP ngày 15-10-2009 của Chính phủ về kinh doanh xăng, dầu. Tham dự cuộc họp có lãnh đạo các Bộ: Công thương, Tài chính, Khoa học và Công nghệ và Văn phòng Chính phủ; lãnh đạo các doanh nghiệp đầu mối nắm thị phần chi phối là Tập đoàn xăng, dầu Việt Nam (Petrolimex), Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV Oil).

Tại cuộc họp này, Bộ Công thương đã báo cáo tình hình thực hiện Nghị định 84/2009/NÐ-CP, theo đó, hoạt động kinh doanh xăng, dầu về cơ bản đã vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước, đáp ứng được nhu cầu xăng, dầu của nền kinh tế. Từ chỗ thị trường mang tính độc quyền, đến nay đã hình thành những doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh thị phần. Bên cạnh đó cũng có những doanh nghiệp đầu mối bị giảm thị phần tiêu thụ xăng, dầu trong nước và đã có thêm ba doanh nghiệp ngoài thành phần nhà nước đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xuất nhập khẩu xăng, dầu và một doanh nghiệp cổ phần tham gia kinh doanh trong lĩnh vực nhiên liệu bay.

Việc đưa giá cơ sở trở thành công cụ hữu hiệu, tạo ra sự minh bạch trong điều hành kinh doanh xăng, dầu và vận hành Quỹ bình ổn giá xăng, dầu đã góp phần ổn định giá trong thời kỳ khó khăn của nền kinh tế, giúp Chính phủ cân đối được các công cụ điều tiết vĩ mô, bảo đảm thực hiện các mục tiêu điều hành của nền kinh tế. Tuy nhiên, do gặp phải những diễn biến bất lợi của kinh tế trong nước và thế giới, thực tế doanh nghiệp đầu mối kinh doanh giá xăng, dầu chỉ được quyết định giá bán trong một thời gian ngắn từ khi Nghị định 84 có hiệu lực đến tháng 3-2010. Từ thời điểm đó đến nay, giá bán xăng, dầu do Nhà nước (liên bộ Tài chính - Công thương) quyết định.

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành liên quan đều khẳng định việc Nhà nước giữ quyền quyết định giá bán xăng, dầu là hoàn toàn tuân thủ các quy định của Nghị định 84. Tuy nhiên, việc "tạm dừng" không đi theo các quy định của Nghị định 84 khiến việc điều chỉnh giá bán lẻ xăng, dầu trên thị trường thay đổi chậm hơn biến động của giá thế giới, giá bán lẻ luôn thấp hơn giá cơ sở trong một thời gian dài. Bên cạnh đó, chi phí định mức được tính toán dựa trên các yếu tố đầu vào từ năm 2009, đến nay đã không còn phù hợp dẫn đến việc tính toán, điều hành qua giá cơ sở không sát với thực tế diễn biến của giá thế giới.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải khẳng định, việc thực hiện các quy định của Nghị định 84 thời gian qua mặc dù chưa thật sự triệt để nhưng đã đạt được những mục tiêu lớn như tạo ra môi trường, thị trường xăng, dầu cạnh tranh, làm cho doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn, và đặc biệt là thay đổi từng bước suy nghĩ của mỗi người dân và của toàn xã hội trong lĩnh vực kinh doanh xăng, dầu. "Ðây cũng là mục tiêu mà Nghị quyết Ðại hội Ðảng và Nghị quyết của Quốc hội đã đề ra", Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải khẳng định.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh và đại diện các bộ, ngành tham dự cuộc họp đều thống nhất: Ðây là cơ hội rất thuận lợi để thực hiện Nghị định 84 dần dần, triệt để, do lạm phát đang theo hướng kiểm soát được đồng thời các cân đối vĩ mô được bảo đảm. Trong thời gian tới, cần tiếp tục thực hiện đầy đủ các quy định của Nghị định 84 về kinh doanh xăng, dầu. Trên cơ sở thống nhất nhận thức đó, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh yêu cầu các Bộ: Tài chính, Công thương, Khoa học và Công nghệ sớm nghiên cứu, đánh giá quá trình thực hiện Nghị định 84 một cách căn cơ, kỹ lưỡng; làm rõ những điểm còn bất cập, hạn chế, chưa phù hợp để rút kinh nghiệm trong chỉ đạo điều hành và tổ chức thực hiện. Trong thời gian tới, nếu biến động giá trong tỷ lệ cho phép thì doanh nghiệp được quyền quyết định về giá, Nhà nước sẽ hậu kiểm. Nếu doanh nghiệp định giá sai, Nhà nước sẽ có chế tài xử lý phù hợp.

Ðối với vấn đề quản lý chất lượng, hai Phó Thủ tướng nhất trí cho rằng, Bộ Khoa học và Công nghệ cần quy định rõ tiêu chuẩn để doanh nghiệp thực hiện theo. Các yếu tố như mức thù lao, hoa hồng cho đại lý, nên nghiên cứu theo hướng có khống chế tối đa, sau đó giao doanh nghiệp có quyền chủ động điều chỉnh cho phù hợp với tình hình. Về quản lý và sử dụng Quỹ bình ổn, cần tiếp tục nghiên cứu sâu thêm để quỹ phát huy tối đa vai trò là công cụ giúp Nhà nước bình ổn thị trường nhưng trước mắt vẫn phải thực hiện những quy định hiện hành theo Nghị định 84.

Nguồn: NDOL