Đức quyết cứu thỏa thuận hạt nhân Iran

Ngoại trưởng Iran - Mohammad Javad Zarif (phải) tiếp Ngoại trưởng Đức - Heiko Maas. Ảnh: Internet

Ngoại trưởng Đức - Heiko Maas đã đến Iran với mục tiêu cứu vãn thỏa thuận hạt nhân năm 2015 giữa Iran với nhóm P5+1 (5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Đức). Tên chính thức của thỏa thuận là Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA). Sau khi Mỹ rút khỏi JCPOA, quan hệ Mỹ - Iran đầy sóng gió, đẩy thỏa thuận đến nguy cơ sụp đổ.

Nguy cơ chiến tranh ở vùng Vịnh đang khiến mọi người lo lắng. Trong những tháng qua, Tổng thống Mỹ - Donald Trump đã thắt chặt các biện pháp trừng phạt đối với Iran như một phần của chiến dịch “áp lực tối đa”. Washington tuyên bố Iran đang lên kế hoạch nhằm vào các mục tiêu của Mỹ trong khu vực và hiện đang tranh chấp với Các tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE).

Trong khi đó, “sự kiên nhẫn chiến lược” của Iran đang tăng lên: Tehran tuyên bố kể từ ngày 7/7, Tehran sẽ không còn quan tâm đến các điều khoản của JCPOA, trừ khi các quốc gia châu Âu có thể tìm ra một cách hiệu quả để khuyến khích Iran ở lại.

Tuy nhiên, theo Reuters, kênh truyền hình quốc gia ngày 10/6 dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - Abbas Mousavi cho rằng, cho tới nay, Iran chưa nhận thấy các bước đi thiết thực và cụ thể từ các đối tác châu Âu để đảm bảo lợi ích của Iran... Tehran sẽ không thảo luận bất kỳ vấn đề nào nằm ngoài JCPOA.

Ngoại trưởng Đức cho biết sẽ cố gắng thuyết phục Iran ngừng lời đe dọa hủy bỏ JCPOA theo tối hậu thư vào ngày 7/7. Ông Maas sẽ ủng hộ một thời gian cụ thể cho INSTEX - một kênh thanh toán được Anh, Pháp và Đức thiết lập vào đầu năm 2019 để giúp Iran vượt qua các lệnh trừng phạt của Mỹ. Tuy nhiên, ngay cả khi INSTEX hoạt động, ông Maas không thể buộc các công ty Đức quan hệ kinh doanh với Iran vì họ sợ bị Mỹ trừng phạt. Tuy nhiên, kế hoạch của Ngoại trưởng Đức không được Mỹ ủng hộ.

Trong khi đó, Iran đang tìm kiếm những cách thiết thực thoát khỏi áp lực của Mỹ. Giá trị đồng tiền của Iran đã giảm 2/3 kể từ khi lệnh trừng phạt của Mỹ được áp dụng lại vào năm 2018. Lạm phát đang tăng vọt, Iran bị cô lập khỏi hệ thống tài chính thế giới.

C.Q.B (tổng hợp từ nguồn SGGPO)