Gieo mầm hướng thiện, mở lối hoàn lương

Những ngày cuối tháng 5, niềm vui hiện rõ trên gương mặt nhiều phạm nhân tại các Trại tạm giam Công an tỉnh Cà Mau khi biết mình có tên trong danh sách được đặc xá năm 2026. Đó là kết quả của quá trình giáo dục, cảm hoá bền bỉ, giúp người lầm lỗi nhận ra sai lầm, nuôi dưỡng ý chí hoàn lương và sẵn sàng tái hoà nhập cộng đồng.

Công an tỉnh Cà Mau hiện quản lý, giáo dục hơn 900 can, phạm nhân tại các cơ sở giam giữ; phối hợp quản lý, giám sát, giáo dục hơn 220 người chấp hành án tại xã, phường, hơn 120 người bị kết án phạt tù còn ngoài xã hội và khoảng 4.400 người tái hoà nhập cộng đồng. Đằng sau những con số ấy là sự nỗ lực bền bỉ nhằm giúp người lầm lỗi thay đổi nhận thức, hướng đến cuộc sống tốt đẹp hơn.

Cán bộ phòng Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp, Công an tỉnh phối hợp với Trại tạm giam số 1 tuyên truyền pháp luật cho người sắp chấp hành xong án phạt tù.

Theo Đại tá Võ Minh Trí, Trưởng phòng Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp, Công an tỉnh, công tác giáo dục, cải tạo không chỉ dừng lại ở việc chấp hành án mà còn hướng tới thay đổi nhận thức, hành vi, trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng sống và củng cố niềm tin để người phạm tội có cơ hội làm lại cuộc đời.

Tại các trại tạm giam, công tác giáo dục pháp luật, tư vấn tâm lý, dạy nghề, hướng nghiệp luôn được chú trọng. Mô hình dân vận khéo “Tuyên truyền pháp luật cho người sắp chấp hành xong án phạt tù và người bị tạm giữ, tạm giam” đã góp phần giúp nhiều người tháo gỡ tâm lý mặc cảm, chuẩn bị hành trang cho ngày trở về. Cùng với đó, các hoạt động chăm sóc sức khoẻ, xét nghiệm HIV tự nguyện, văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao được duy trì thường xuyên, tạo môi trường cải tạo an toàn, nhân văn.

Ban Giám thị Trại tạm giam số 2 tổ chức các hoạt động thăm hỏi, tặng quà nhân các dịp lễ, tết để động viên, giáo dục cảm hoá can, phạm nhân.

Những nỗ lực ấy đã góp phần tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của nhiều phạm nhân. Đó cũng là cơ sở quan trọng để Công an tỉnh triển khai công tác đặc xá năm 2026 bảo đảm đúng quy định, công khai, khách quan và minh bạch.

Năm nay, Chủ tịch nước quyết định đặc xá cho 34 phạm nhân đang chấp hành án tại 2 Trại tạm giam Công an tỉnh Cà Mau. Với mỗi người, đây không chỉ là niềm vui được trở về đoàn tụ cùng gia đình, mà còn là cơ hội để bắt đầu lại cuộc sống bằng sức lao động chân chính.

Đội ngũ y, bác sĩ tiến hành các bước xét nghiệm HIV đối với can, phạm nhân.

Ngồi trong khu giam giữ tại Trại tạm giam số 1, phạm nhân T.M.K không giấu được niềm xúc động khi biết mình đủ điều kiện được đặc xá. Trước đây, do nhận thức pháp luật hạn chế, K. sử dụng công cụ kích điện để khai thác thuỷ sản trái phép và phải trả giá bằng những tháng ngày mất tự do. “Thời gian cải tạo giúp tôi hiểu rõ hậu quả hành vi của mình. Được đặc xá lần này, tôi sẽ từ bỏ việc khai thác thủy sản trái phép, tìm công việc ổn định để chăm lo gia đình và sống đúng pháp luật”, K. chia sẻ.

Cũng tại Trại tạm giam số 1, phạm nhân L.V.M vẫn luôn day dứt về hậu quả do mình gây ra khi sử dụng bẫy điện diệt chuột dẫn đến một người dân tử vong. Gần 2 năm cải tạo, điều ám ảnh nhất đối với anh không phải những ngày tháng trong trại giam mà là nỗi ân hận về mất mát của gia đình bị hại. “Khi được thông báo đủ điều kiện đặc xá, tôi rất xúc động. Đây là cơ hội để tôi sửa chữa lỗi lầm, sống có trách nhiệm hơn với gia đình và xã hội”, M. tâm sự.

Quy định về đặc xá năm 2026 được các Trại tạm giam niêm yết để phạm nhân nắm, thực hiện.

Tại Trại tạm giam số 2, phạm nhân H.M.M, sinh năm 2003, cũng đang háo hức chờ ngày trở về. Vì phút nóng giận tuổi trẻ, M. phạm tội cố ý gây thương tích và phải chấp hành mức án 2 năm 6 tháng tù. Những tháng ngày cải tạo đã giúp chàng trai trẻ nhận ra giá trị của tự do và trách nhiệm với bản thân. “Chỉ một phút bồng bột cũng có thể phải trả giá bằng nhiều năm cuộc đời. Tôi biết ơn sự quan tâm, giáo dục của cán bộ quản giáo và sẽ cố gắng làm lại cuộc đời khi trở về địa phương”, M. bày tỏ.

Theo Đại tá Nguyễn Văn Chiến, Giám thị Trại tạm giam số 2, công tác quản lý, giáo dục cải tạo phạm nhân luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Thông qua giáo dục, cảm hoá, nhiều phạm nhân đã có chuyển biến tích cực về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và quyết tâm hoàn lương.

Công an xã Tân Lộc tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, nhằm hỗ trợ vay vốn cho người chấp hành xong án phạt tù.

Đại tá Nguyễn Văn Chiến cho biết: “Đối với công tác đặc xá năm 2026, đơn vị thực hiện nghiêm các quy định, bảo đảm xét chọn đúng người, đúng điều kiện, tiêu chuẩn. Mỗi trường hợp được đặc xá là kết quả của quá trình nỗ lực cải tạo của phạm nhân và công tác giáo dục, cảm hoá của lực lượng quản lý giam giữ”.

Không dừng lại ở việc giáo dục trong thời gian chấp hành án, Công an tỉnh còn đặc biệt quan tâm công tác tái hòa nhập cộng đồng. Trước ngày công bố quyết định đặc xá, Công an các địa phương đã phối hợp cấp căn cước cho người được đặc xá; các trại tạm giam phối hợp tuyên truyền chính sách vay vốn, giới thiệu việc làm, hỗ trợ thông tin thị trường lao động để giúp họ sớm ổn định cuộc sống.

Sau hơn 2 năm triển khai chính sách tín dụng dành cho người chấp hành xong án phạt tù, toàn tỉnh đã có hơn 310 trường hợp được vay vốn với tổng số tiền gần 18 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh. Nhiều người từng lầm lỗi đã vươn lên ổn định cuộc sống, trở thành những tấm gương vượt khó tại địa phương.

Buổi tuyên truyền pháp luật đối với can, phạm nhân tại Trại tạm giam số 2.

Ngày mai (1/6), 34 phạm nhân đủ điều kiện sẽ chính thức nhận quyết định đặc xá của Chủ tịch nước. Bên ngoài cánh cổng trại giam là những vòng tay thân thương đang chờ đợi; phía trước là hành trình mới với nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thử thách.

Mỗi người được đặc xá trở về là một minh chứng cho hiệu quả của công tác quản lý, giáo dục, cảm hoá phạm nhân; là sự lan toả của chính sách nhân văn, khoan hồng của Đảng và Nhà nước. Và hơn hết, đó là niềm tin rằng, khi được trao cơ hội, những người từng lầm lỗi hoàn toàn có thể viết tiếp cuộc đời bằng những trang mới tốt đẹp hơn.

Hữu Đệ