Giở lại trang sử Cách mạng tháng Tám ở Bạc Liêu

Trang sử Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Bạc Liêu là dấu ấn hào hùng, hừng hực khí thế cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng sau những tháng ngày lầm than dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Sau 69 năm, những trang sử ấy vẫn còn sáng ngời và đầy tính nhân văn…

Đoàn viên, thanh niên tìm hiểu về ý nghĩa lịch sử nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh (ấp Rạch Rắn, xã Long Điền, huyện Đông Hải). Ảnh: Tiểu Ngân

Lịch sử Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu tập 1 (giai đoạn 1927 - 1945) ghi lại không khí của mùa thu lịch sử gần 70 năm trước “đến thời điểm 19/8/1945, bọn ngụy quân ngụy quyền tại Bạc Liêu đang lung lay tận gốc, nhiều công chức bỏ nhiệm sở, một số tìm đến thanh minh với cách mạng. Tất cả các tầng lớp nhân dân, kể cả nhân sĩ trí thức, tư sản, tôn giáo… đều có sự nô nức chờ mong có sự lãnh đạo để xuống đường lật đổ ngụy quyền bù nhìn tay sai”. Sự có mặt của Đảng thông qua Tỉnh ủy lâm thời Bạc Liêu đứng ra thành lập Mặt trận Việt Minh tỉnh đã tập hợp được đông đảo nhân sĩ, trí thức như ông Cao Triều Phát, luật sư Trương Tấn Phát, bác sĩ Nguyễn Tú Vinh, nhân sĩ Phan Kim Cân…

Cũng theo lịch sử Đảng bộ tỉnh, hòa cùng khí thế cách mạng cả nước, từ ngày 20/8, hàng ngàn người dân từ nông thôn kéo vào nhập cùng các tầng lớp nhân dân trong thị xã, trương cờ đỏ sao vàng, băng, khẩu hiệu… vây kín dinh Tỉnh trưởng đòi giao chính quyền cho cách mạng. Sau nhiều lần Tỉnh trưởng viện cớ trì hoãn, sáng 23/8/1945, Tỉnh ủy huy động toàn bộ lực lượng gồm các tổ chức cứu quốc, nhân sĩ trí thức, cơ sở công chức, lực lượng thanh niên tiền phong và binh sĩ trong đại đội lính Cộng hòa vệ binh… cùng quần chúng nhân dân vây kín vòng trong vòng ngoài của tòa hành chính buộc địch phải khuất phục. Trước khí thế sôi sục đó, Tỉnh trưởng buộc phải đầu hàng và công bố chính quyền tỉnh Bạc Liêu thuộc về cách mạng, thuộc về nhân dân. Sau 15 năm, kể từ khi có chi bộ Đảng đầu tiên, Đảng bộ Bạc Liêu đã lãnh đạo nhân dân giành chính quyền mà không đổ máu, làm nên lịch sử hai lần giành chính quyền mà không đổ máu đầy tính nhân văn của quân, dân tỉnh Bạc Liêu mà hiếm nơi nào có được.

Tìm lại dấu tích lịch sử

Gần 70 năm trôi qua, dấu tích của những ngày Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Bạc Liêu chỉ còn trên những trang sử địa phương. Ngoại trừ điểm treo cờ Đảng đầu tiên vào đêm 30, rạng sáng 1/5/1930 ở nội ô thành Bạc Liêu đã được xây bia kỷ niệm (trước siêu thị Vinatex hiện nay), những di tích lịch sử liên quan đến thời điểm lúc bấy giờ đang đứng trước nguy cơ bị lãng quên đối với thế hệ trẻ. Sân vận động nơi nhân dân tập hợp dự mít-tinh chào mừng cách mạng thành công, chào mừng Mặt trận Việt Minh (theo tư liệu lịch sử ghi lại lúc bấy giờ ở ngang Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu hiện nay) đã không còn dấu tích. Nhà Carère, trụ sở Mặt trận Việt Minh và Tỉnh ủy lâm thời Bạc Liêu, nằm trên đường 30/4, đối diện cổng trường Tiểu học Phùng Ngọc Liêm đã phủ rêu phong và ngày càng xuống cấp. Tòa hành chính, nơi nhân dân tập hợp biểu tình giành chính quyền nằm khép mình giữa dãy phố đông đúc trên đường Trần Phú. Trong khi đó, ít người biết rằng chùa Long Phước (phường 5, TP. Bạc Liêu) là điểm sản xuất vũ khí thô sơ sau ngày giành chính quyền ở Bạc Liêu (từ tháng 9/1945 - tháng 1/1946).

Lịch sử là câu chuyện của hôm qua được kể ở hôm nay và tương lai. Những trang sử Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở tỉnh Bạc Liêu cần phải được kể lại và truyền giữ cho các thế hệ tiếp nối với sự minh chứng của những di tích lịch sử đang còn tồn tại, chứ không chỉ là những câu chuyện “chay” trong sách vở. Đó cũng là cách giữ cho thế hệ trẻ ngọn lửa cháy rực lòng yêu nước, yêu quê hương!

Thanh Lâm