Gỡ vướng hoàn thuế, tiếp vốn cho doanh nghiệp nông nghiệp

Tại phiên thảo luận tổ sáng 8/12 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội (Đoàn Cà Mau), đã chỉ rõ hàng loạt bất cập khiến doanh nghiệp nông nghiệp bị “kẹt vốn” nhiều năm qua, đồng thời đề nghị Quốc hội xem xét thông qua sửa đổi ngay tại kỳ họp này để tránh hệ luỵ lan rộng.

• Hoàn thiện khung pháp lý, kiểm soát rủi ro và tạo cơ chế đột phá
• Cà Mau hoàn thiện bộ máy phục vụ bầu cử
• Đại biểu Cà Mau kiến nghị hoàn thiện cơ chế, bảo đảm nguồn lực cho Chương trình Mục tiêu quốc gia

Bất cập kéo dài hàng chục năm từ chính sách thuế 5%

Theo đại biểu Đinh Ngọc Minh, những vướng mắc về thuế giá trị gia tăng trong lĩnh vực nông nghiệp “đã tồn tại mấy chục năm nay”, đặc biệt là chính sách áp thuế 5% đối với lực lượng thu gom nông sản - nhóm trung gian bắt buộc trong chuỗi cung ứng.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh phát biểu tại phiên thảo luận tổ, nhấn mạnh yêu cầu sửa đổi quy định thuế để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nông nghiệp.

Đại biểu phân tích: trước đây lực lượng thu gom (“đầu nậu”) bị nhìn nhận tiêu cực, nhưng thực tế cho thấy doanh nghiệp chế biến không thể trực tiếp thu mua hết nông sản; mạng lưới trung gian vẫn đóng vai trò thiết yếu. Khi áp thuế 5% đối với nhóm này, hệ quả tất yếu là giá bị trừ vào nông dân, vì người thu mua không thể gánh chi phí.

“Bản chất thuế là vậy. Nhà nước thu 5% thì cuối cùng người nông dân phải chịu”, đại biểu nhấn mạnh.

Doanh nghiệp lâm vào thế “mất thanh khoản” vì không được hoàn thuế

Điểm nghẽn lớn nhất được đại biểu Đinh Ngọc Minh chỉ rõ là tình trạng không dám hoàn thuế từ cơ quan thuế. Do thiếu lực lượng kiểm tra thực tế việc thu mua nông sản, cơ quan thuế lo ngại rủi ro gian lận, dẫn đến nhiều doanh nghiệp không được hoàn thuế, dù có xuất khẩu thật; hàng nghìn tỷ đồng tiền hoàn thuế bị tồn đọng; doanh nghiệp mất khả năng trả nợ ngân hàng.

“Chỉ cần nợ vài chục tỷ là doanh nghiệp có thể sụp đổ, vì toàn bộ đều là vốn ngân hàng. Thuế siết, ngân hàng siết, thậm chí bị hạ xếp hạng tín dụng, đưa vào nợ khó đòi, cấm xuất cảnh… tất cả đều bắt nguồn từ ách tắc hoàn thuế”, đại biểu Minh nói.

Những rủi ro mang tính dây chuyền này, theo đại biểu, đe doạ sự ổn định của cả ngành nông nghiệp, vốn phụ thuộc rất lớn vào xuất khẩu.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ 8, sáng ngày 8/12 tại kỳ họp thứ 10, nơi các đại biểu tập trung góp ý cho dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng.

Sửa luật là “đúng đắn và kịp thời”, cần trình Quốc hội ngay tại kỳ họp

Đại biểu Đinh Ngọc Minh đánh giá việc sửa đổi quy định lần này là “hoàn toàn đúng đắn và hoàn toàn kịp thời”, nhất là khi những hệ quả của chính sách cũ đã kéo dài nhiều năm và gây tổn thương cho doanh nghiệp.

Đại biểu nhấn mạnh rằng nội dung sửa đổi lần này liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ nộp thuế của người dân và doanh nghiệp, một vấn đề có tính chất hiến định và chỉ Quốc hội mới có thẩm quyền quyết định. Vì vậy, đề nghị không nên giao cho cơ quan khác tự quyết, mà cần trình Quốc hội xem xét, thông qua ngay tại kỳ họp này để bảo đảm tính hợp hiến, đồng thời kịp thời tháo gỡ vướng mắc kéo dài nhiều năm trong công tác hoàn thuế.

“Thuế là sắc thuế rất quan trọng. Nộp hay không nộp là quyền của người dân, thuộc về Hiến pháp. Vì vậy Quốc hội cần quyết định, không nên giao cho Chính phủ”, đại biểu nêu rõ.

Giải quyết dứt điểm tồn tại, ổn định dòng vốn cho doanh nghiệp

Đại biểu Đinh Ngọc Minh đồng tình rằng việc sửa luật chỉ có thể giải quyết các trường hợp từ thời điểm sửa đổi trở đi, còn các khoản hoàn thuế tồn đọng trước đây vẫn cần tiếp tục xử lý. Tuy nhiên, việc thông qua sửa đổi là điều kiện tiên quyết để khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp chế biến - xuất khẩu; tăng tính minh bạch, giảm áp lực cho cơ quan thuế; bảo đảm sinh kế cho hàng triệu nông dân trong chuỗi sản xuất.

“ Nếu không sửa, ngành nông nghiệp sẽ rất khó ổn định. Nay đã chuẩn bị xong, cần trình ngay để giải quyết dứt điểm các vướng mắc về hoàn thuế”, đại biểu Đinh Ngọc Minh khẳng định.

Ý nghĩa lớn đối với nền nông nghiệp xuất khẩu

Phân tích từ góc nhìn kinh tế - tài chính, phát biểu của đại biểu Đinh Ngọc Minh đặt ra thông điệp quan trọng: Chính sách thuế phải đồng hành với sản xuất, không thể trở thành lực cản đối với doanh nghiệp - lực lượng chủ lực trong xuất khẩu nông sản.

Việc sửa đổi Luật Thuế GTGT lần này, nếu được thông qua, không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn về hoàn thuế, mà còn mở ra cơ hội cải thiện môi trường tài chính - tín dụng cho doanh nghiệp nông nghiệp, giúp chuỗi giá trị nông sản vận hành ổn định hơn, hiệu quả hơn.

                                                                                                                                                            Lê Hằng