Hôn nhân với người nước ngoài vì lý do kinh tế: Một biểu hiện sai lệch

“Trào lưu” phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài chỉ vì mục đích kinh tế đã làm biến đổi chuẩn mực xã hội. Hôn nhân với người nước ngoài vì lý do kinh tế là một biểu hiện sai lệch. Qua đó, đã đẩy không ít những cô gái từ vùng nông thôn nghèo biến cuộc hôn nhân của mình với người đàn ông không quen biết thành phương tiện để giúp bản thân, gia đình mình thoát khỏi cảnh nghèo khó.

Phần lớn các cuộc hôn nhân của phụ nữ Việt Nam với người nước ngoài là thành công, đạt được mục đích hôn nhân. Tuy nhiên, trên thực tế, đa số phụ nữ nông thôn lấy chồng nước ngoài xuất phát từ hoàn cảnh gia đình khó khăn, trình độ học vấn thấp, nhận thức còn nhiều hạn chế, do đó dễ bị lợi dụng, lừa gạt. Không ít cô gái đã vỡ mộng vì lấy phải người chồng nghèo khó hoặc bị môi giới lừa đảo, bị bóc lột sức lao động, lạm dụng tình dục, hành hạ, đánh đập,… thậm chí dẫn đến những cái chết thương tâm nơi đất khách quê người. Những cuộc hôn nhân không thành đã gây ra sự bất ổn cho xã hội về nhiều mặt, như: giải quyết hậu quả đối với nạn nhân về khủng hoảng tinh thần, tâm lý, thương tích trên thân thể; trẻ em mồ côi do những cuộc “chạy trốn” khỏi nhà chồng hoặc đưa con về nước để gia đình chăm sóc.

Thời gian tới, khi mức độ mở cửa và hội nhập ngày càng lớn thì xu hướng phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài ngày càng có điều kiện để phát triển mạnh hơn. Vì vậy, cần phải có giải pháp phù hợp bảo đảm cho các mối quan hệ hôn nhân này được lành mạnh, đúng mục đích của “hôn nhân bình đẳng, tiến bộ”. Từ thực trạng trên, xin đề xuất một số giải pháp như sau:

Kịp thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến hôn nhân và gia đình nói chung, trong đó có vấn đề hôn nhân có yếu tố nước ngoài. Đặc biệt, cần quan tâm bổ sung đầy đủ quy định cũng như hướng dẫn kịp thời việc thực hiện pháp luật liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của người Việt Nam tham gia quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài, quyền lợi của con cái họ khi trở về nước sinh sống tạm thời hoặc lâu dài.

Lấy chồng ngoại quốc (ảnh minh họa). Ảnh: P.B.T

Đẩy mạnh các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, tạo ra nhiều việc làm cho lao động tại chỗ, dạy nghề cho lao động nữ nông thôn gắn với việc làm. Thực hiện tốt các chính sách về giảm nghèo, hỗ trợ vốn vay tạo việc làm cho phụ nữ, tạo điều kiện để họ tự chủ trong cuộc sống, thoát nghèo, bình đẳng trong các hoạt động xã hội… Từ đó hình thành quan niệm và nhận thức đúng đắn về hôn nhân và gia đình.

Tăng cường vai trò trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể, tổ chức xã hội trong tư vấn, giúp đỡ, hỗ trợ phụ nữ. Phát huy vai trò của gia đình, dòng họ trong giáo dục con cái về nếp sống và gia phong của mỗi nhà, dòng họ. Ngăn ngừa hiện tượng lây lan tâm lý, đua đòi lẫn nhau, nhìn thấy một vài hiện tượng gia đình khá giả nhờ kết hôn với người nước ngoài mà lầm tưởng, cố tình chạy theo mục đích lấy chồng nước ngoài.

Phan Thanh Duy (Phó Giám đốc Sở Tư pháp)