Truyền hình
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo, thuốc lá là “kẻ giết người thầm lặng”, cướp đi sinh mạng hàng triệu người mỗi năm. Không chỉ tàn phá sức khoẻ người hút, khói thuốc lá còn gây tổn hại cho những người xung quanh, để lại gánh nặng kinh tế và ảnh hưởng môi trường nghiêm trọng.
- Hút thuốc lá làm giảm khả năng sinh sản
- Xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc lá
- Tinh vi thuốc lá điện tử chứa ma tuý
- Hút thuốc lá gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Tại Việt Nam, theo ước tính của WHO, thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm, trong đó 84.500 ca do hút thuốc lá chủ động và 18.800 ca do hút thuốc lá thụ động. Thiệt hại kinh tế ước tính lên tới 108.000 tỷ đồng/năm, cao gấp 5 lần so với nguồn thu từ thuế thuốc lá.
Bác sĩ Ngô Minh Phước, Trưởng khoa Phòng chống bệnh không lây nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, cho biết: "Khói thuốc lá chứa khoảng 7.000 chất hoá học độc hại, trong đó có ít nhất 69 chất gây ung thư. Các chất điển hình như: nicotine, carbon monoxide, nitrosamines, formaldehyde... đều có khả năng phá huỷ cơ quan nội tạng. Nicotine được xếp vào nhóm chất gây nghiện mạnh, tương tự heroin hay cocain, khiến người hút dễ phụ thuộc. Carbon monoxide làm giảm oxy trong máu, gây mệt tim, còn nitrosamines và polycyclic aromatic hydrocarbon lại là những chất sinh ung thư cực mạnh".
Dù đã có nhiều cảnh báo nhưng tỷ lệ hút thuốc ở Việt Nam vẫn đáng lo ngại. Hiện có tới 41,1% nam giới trưởng thành hút thuốc lá điếu. Đáng chú ý, tỷ lệ hút thuốc lá điện tử cũng gia tăng nhanh chóng, từ 0,2% năm 2015 lên 3,6% năm 2020 ở nhóm người từ 15 tuổi trở lên.
Thuốc lá được xem là thủ phạm gây hàng loạt căn bệnh hiểm nghèo. Hơn 75% ca bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) bắt nguồn từ hút thuốc, trong khi 90% ca ung thư phổi trên toàn cầu có liên quan trực tiếp đến thuốc lá. Bác sĩ Trương Quang Bảo, Trưởng khoa Khám, Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Cà Mau, cho biết: "Qua một đợt khám sàng lọc tại cộng đồng, trong số 896 người dân được kiểm tra thì phát hiện 109 trường hợp mắc COPD, phần lớn có tiền sử hút thuốc lá".
Qua khám sàng lọc tại cộng đồng, đa số các trường hợp mắc COPD đều có tiền sử hút thuốc lá. (ảnh minh hoạ)
Không chỉ gây bệnh phổi, thuốc lá còn làm gia tăng nguy cơ ung thư thanh quản, thực quản, miệng, tuỵ, bàng quang, thận, dạ dày, thậm chí cả cổ tử cung. Người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh ung thư thanh quản cao gấp 20 lần và ung thư thận cao gấp 5 lần so với người không hút.
Hút thuốc lá tạo áp lực lớn cho tim mạch. Chỉ sau 10 phút hút, nhịp tim có thể tăng lên tới 30%. Người hút thuốc đối diện nguy cơ mắc bệnh mạch vành, đột quỵ, nhồi máu cơ tim cao hơn nhiều lần so với bình thường.
Đặc biệt, thuốc lá còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ sinh sản. Nam giới hút thuốc lá có nguy cơ vô sinh, liệt dương cao gấp đôi người bình thường do tình trạng xơ vữa động mạch ở dương vật. Ở nữ giới, hút thuốc làm rối loạn kinh nguyệt, tăng nguy cơ thai ngoài tử cung, sinh non, thai chết lưu. Trẻ sinh ra từ mẹ hút thuốc thường nhẹ cân hơn 200-400 gram so với mức trung bình.
Ngoài gây gánh nặng về y tế, thuốc lá còn gây thiệt hại kinh tế, xã hội. WHO ước tính, mỗi năm thế giới mất khoảng 1.400 tỷ USD vì chi phí điều trị và giảm năng suất lao động. Mặt khác, ngành sản xuất thuốc lá còn góp phần phá rừng, tiêu tốn 18 tỷ cây xanh mỗi năm để sấy lá thuốc, đồng thời thải ra hàng chục ngàn tấn hoá chất độc hại gây ô nhiễm môi trường.
Tác hại của thuốc lá là toàn diện và lâu dài, không chỉ giết chết người hút mà còn âm thầm bào mòn sức khoẻ người thân, đồng thời kéo theo những hệ luỵ khôn lường về kinh tế và môi trường. Đã đến lúc mỗi cá nhân cần hành động, nói không với thuốc lá để bảo vệ sức khoẻ cho bản thân và cộng đồng.
Lê Kim
Xem thêm bình luận