HUYỆN ĐÔNG HẢI: Phát triển và nâng chất các mô hình nuôi tôm sinh thái

Mô hình nuôi tôm sinh thái được đánh giá là mô hình thế mạnh, chiếm trên 90% diện tích nuôi trồng thủy sản (NTTS) của huyện Đông Hải. Với hình thức nuôi kết hợp nhiều loại thủy sản, các mô hình nuôi tôm sinh thái ngày càng khẳng định tính bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng thu nhập cho nông dân…

* Nông dân huyện Đông Hải trúng mùa tôm.

* Cua nuôi theo mô hình QCCT-KH đạt chất lượng cao. Ảnh: L.D

Giúp tiết kiệm chi phí đầu tư, tăng lợi nhuận

Một trong những mô hình được nhiều nông dân huyện Đông Hải áp dụng là mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến - kết hợp (QCCT-KH) với tổng diện tích hơn 35.135ha, chiếm 90% tổng diện tích NTTS của toàn huyện. Đối tượng nuôi chủ yếu là tôm sú kết hợp với cua, cá. Do tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên là chính nên giúp người nuôi tiết kiệm được chi phí đầu tư. Bên cạnh đó, với hình thức thu tỉa thả bù đã tạo thuận lợi cho nông dân hạn chế được những rủi ro so với nuôi độc canh con tôm. Mô hình này cho năng suất bình quân khoảng 1.100 - 1.170kg/ha (trong đó tôm 480 - 500kg/ha), lợi nhuận bình quân đạt từ 40 - 50 triệu đồng/ha. Qua thời gian thực hiện cho thấy, mô hình đạt hiệu quả cao tập trung ở các xã: Định Thành, Định Thành A, An Phúc - do có địa hình đất trũng sâu với hệ thống thủy lợi khá tốt.

Mặt khác, để mô hình phát huy thế mạnh và nâng cao chất lượng, nông dân đã biết áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Chẳng hạn như việc áp dụng “nuôi tôm QCCT-KH ít thay nước, sử dụng chế phẩm vi sinh” ở Tổ hợp tác Tiền Phong (ấp Cây Giá, xã Định Thành), có 38 hộ tham gia với diện tích hơn 77ha. Thấy được hiệu quả của Tổ hợp tác Tiền Phong, đến nay, mô hình đã được nhân rộng ra các xã: Định Thành, Long Điền Tây, Long Điền, Định Thành A, An Trạch A, Long Điền Đông và Long Điền Đông A, với 506 hộ tham gia trên tổng diện tích hơn 1.265ha. Năng suất thu hoạch bình quân của mô hình là 550 - 650kg/ha/năm (cả tôm và cua), lợi nhuận bình quân khoảng 70 - 90 triệu đồng/ha/năm, cao hơn so với mô hình nuôi tôm QCCT-KH truyền thống.

Đặc biệt, mô hình đã gắn kết được với các công ty, doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình đầu tư và bao tiêu sản phẩm. Đã có 3 công ty (gồm Công ty TNHH MTV chế biến thủy sản XNK Thiên Phú, Công ty Tôm Miền Nam, Công ty Ngọc Trí) ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với 389 hộ nuôi trên diện tích 1.370ha, thực hiện sản xuất theo chuỗi giá trị “4 nhà”.

Tăng cường liên kết, bao tiêu sản phẩm cho nông dân

So với các mô hình nuôi khác, mô hình QCCT-KH được đánh giá là mô hình sản xuất mang tính ổn định, bền vững, dịch bệnh thấp; chi phí đầu tư vừa phải, kỹ thuật nuôi đơn giản, có thể thả nuôi kết hợp nhiều đối tượng, thu hoạch nhiều sản phẩm với giá bán khá cao được doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi thì một trong những khó khăn hiện nay chính là diện tích vùng nuôi lớn nhưng chưa được đầu tư về hạ tầng, bờ bao không giữ được nước, cải tạo chưa triệt để. Thời tiết thay đổi bất thường, có những tháng mưa dầm và nhiều đợt không khí lạnh kéo dài ảnh hưởng môi trường ao nuôi; vẫn còn một số hộ nuôi thả bổ sung con giống chưa qua kiểm dịch nên tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh; một số ít hộ dân sử dụng chế phẩm vi sinh chưa hiệu quả, sử dụng chưa đúng theo quy trình hướng dẫn...

Một mô hình nuôi tôm sinh thái khác cũng mang tính bền vững cao là mô hình tôm - rừng. Mô hình sản xuất này tập trung chủ yếu ở 3 xã: Điền Hải, Long Điền Đông và Long Điền Tây, với diện tích trên 2.754ha. Đây là diện tích rừng giao khoán cho bà con sản xuất kết hợp với NTTS. Trong đó, rừng chiếm khoảng 70%, NTTS chiếm 30% diện tích. Mô hình này không chỉ giúp các hộ dân vừa NTTS tăng thu nhập, mà còn kết hợp với trồng và giữ rừng. Có nhiều hộ sản xuất cho hiệu quả cao, điển hình như các hộ: Lê Hồng Em, Nguyễn Minh Luân (xã Long Điền Đông) lãi từ 50 - 60 triệu đồng/ha.

Song, mô hình tôm - rừng cũng còn tồn tại nhiều khó khăn, do mô hình phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thiên nhiên của rừng, của biển. Hiện nay, do ảnh hưởng biến đổi khí hậu và nước biển ô nhiễm đã tác động không nhỏ đến mô hình này, tỷ lệ rừng trồng ảnh hưởng đến hiệu quả mô hình, vì lá cây rụng nhiều ảnh hưởng đến môi trường nước gây bất lợi cho các loài thủy sản...

Để phát huy thế mạnh từ các mô hình nuôi tôm sinh thái, năm 2018, huyện Đông Hải sẽ tăng cường đầu tư hạ tầng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ để nâng chất các mô hình nuôi tôm gắn với bao tiêu sản phẩm từ các doanh nghiệp xuất khẩu.

Hoàng Bảo