Kết quả bước đầu của giảm nghèo đa chiều

Phương pháp tiếp cận giảm nghèo đa chiều là sự đổi thay lớn trong quan điểm về công tác giảm nghèo. Sau 1 năm triển khai thực hiện cho thấy, sự nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền, Mặt trận và đoàn thể các cấp trong công tác giảm nghèo đã mang lại kết quả bước đầu khá khả quan. Tính đến cuối năm 2016, toàn tỉnh có gần 5.900 hộ thoát nghèo, giảm hơn 3,3% trong tổng số hộ nghèo của tỉnh, đạt 145% so với chỉ tiêu Nghị quyết HĐND tỉnh đề ra.

TP. Bạc Liêu tặng quà tết cho hộ nghèo trên địa bàn nhân dịp tết Nguyên đán 2017. Ảnh: M.Đ

Dồn sức cho mục tiêu giảm nghèo bền vững

Với chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016 - 2020 của Chính phủ thì cách tiếp cận hộ nghèo có sự thay đổi: Từ đơn chiều (tiêu chí về thu nhập) sang đa chiều cả về thu nhập và sự thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản gồm y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, vệ sinh, thông tin. Với nhiệm vụ đầy thách thức này, Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết 01 cùng những giải pháp thiết thực để người dân nghèo có được những cơ hội tiếp cận các loại dịch vụ xã hội cơ bản trên và để chính các hộ nghèo nỗ lực thoát nghèo bền vững. Theo kết quả điều tra, rà soát hộ nghèo theo phương pháp đa chiều, năm 2016 toàn tỉnh có trên 30.850 hộ nghèo, chiếm 15,55% tổng số dân trên địa bàn. Từ đó, tỉnh cũng đã đi sâu vào phân loại các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng đói nghèo của địa phương như: thiếu kinh nghiệm làm ăn, thiếu lao động, đông người phụ thuộc, thiếu vốn, thiếu đất, phương tiện sản xuất, lười lao động, tai nạn rủi ro, có người ốm đau, tàn tật và thiếu việc làm. Trên cơ sở khảo sát nhu cầu hộ nghèo và chỉ tiêu giảm nghèo, UBND tỉnh giao nhiệm vụ cho các ngành, địa phương (gồm 71 đơn vị cấp tỉnh; 405 ngành cấp huyện, thị xã, thành phố; 64 đơn vị cấp xã, phường, thị trấn) nhận giúp đỡ trên 4.000 hộ nghèo với tổng số tiền trên 12,7 tỷ đồng. Sau khi được phân công nhận giúp đỡ hộ nghèo, các đơn vị đã xây dựng kế hoạch, cử cán bộ xuống địa bàn khảo sát nắm nhu cầu từng hộ và có phương thức giúp đỡ cụ thể theo khả năng của từng đơn vị. Đa số các hộ nghèo được nhận giúp đỡ trong năm đã thoát nghèo bền vững.

Theo tiêu chí giảm nghèo đa chiều thì tỉnh cũng đã xác định chỉ số thiếu hụt cao nhất trong 10 tiêu chí là nhà ở. Do đó, năm 2016 tỉnh đã vận động mọi nguồn lực, triển khai xây dựng trên 850 căn nhà tình nghĩa, tình thương, nhà đại đoàn kết… với tổng số tiền trên 36,3 tỷ đồng. Ngoài ra, Ban chỉ đạo giảm nghèo tỉnh đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như: hỗ trợ cấp trên 343.000 thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, hạn chế tình trạng tái nghèo. Với việc vận động trên 74,39 tỷ đồng đóng góp vào quỹ An sinh xã hội được sử dụng đúng mục đích và đầu tư vào các công trình có ý nghĩa xã hội, nhân văn sâu sắc, đã đóng góp quan trọng vào việc chăm lo, nâng cao đời sống của người nghèo và công tác giảm nghèo của tỉnh (xây 1 trường học, 1 tuyến lộ giao thông nông thôn, 13 cây cầu giao thông nông thôn, hỗ trợ xây dựng 318 căn nhà tình nghĩa, tình thương cho những hộ có hoàn cảnh khó khăn...). Qua đó góp phần tạo điều kiện thuận lợi trong việc đi lại, học tập, sản xuất, kinh doanh của người dân, đặc biệt là giúp gia đình chính sách nghèo, hộ nghèo vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống.

Phát huy tính chủ động, cắt giảm chính sách “cho không”

Quan điểm của Trung ương trong tiếp cận giảm nghèo đa chiều là giảm dần chính sách cấp phát, cho không đối với hộ nghèo mà chuyển sang hình thức cho vay, cho mượn theo cơ chế chính sách cụ thể đến từng đối tượng, nhằm tạo ý thức cho người nghèo tự vươn lên thoát nghèo. Từ đó, tỉnh Bạc Liêu cũng đã tạo điều kiện, tạo cơ hội để tiếp sức cho người nghèo, trong đó sự nỗ lực của người nghèo là quan trọng nhất, còn nguồn lực của chính quyền địa phương và bên ngoài chỉ mang tính chất hỗ trợ. Đây sẽ là yếu tố quan trọng để người dân thoát nghèo, đồng thời tránh tái nghèo và tránh phụ thuộc vào những phúc lợi của xã hội…

Đặc biệt, Ban chỉ đạo giảm nghèo tỉnh đã chú trọng triển khai chính sách ưu đãi tín dụng hộ nghèo. Các hộ nghèo đưa ra phương án sản xuất, kinh doanh hợp lý, có ý thức chịu khó, vươn lên đều được ủng hộ và nhanh chóng được tiếp cận vốn vay. Trong năm 2016, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đã triển khai cho vay các chương trình tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng được thụ hưởng chính sách giảm nghèo khác trên địa bàn tỉnh với doanh số cho vay 400.399 triệu đồng, 20.411 lượt hộ vay, bao gồm các gói vay: học sinh - sinh viên, xây dựng nhà ở, nước sạch, vệ sinh môi trường, nuôi trồng, mua bán…

Để tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được và đẩy mạnh công tác giảm nghèo trong thời gian tới, Ban chỉ đạo giảm nghèo tỉnh xây dựng Kế hoạch thực hiện chương trình giảm nghèo năm 2017 trên địa bàn tỉnh với mục tiêu giảm nghèo bền vững, đặc biệt là phát huy tính chủ động của hộ nghèo. Theo đó, đặc biệt chú trọng việc tăng cường công tác giáo dục để nâng cao nhận thức, ý thức tự giác vươn lên thoát nghèo và hướng dẫn phương pháp làm ăn để người nghèo nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống và thoát nghèo bền vững; chống tâm lý trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước. Tiếp tục phân công các cơ quan, đơn vị giúp đỡ hộ nghèo; tăng cường vận động các doanh nghiệp, mạnh thường quân và thân nhân hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo. Chậm nhất vào giữa tháng 3/2017, các hộ nghèo được đỡ đầu đều nhận được phương tiện sản xuất. Các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nhận giúp đỡ hộ nghèo phải thường xuyên tiếp cận và tìm hiểu những khó khăn, nguyện vọng của từng hộ. Từ đó nghiên cứu mô hình làm ăn thích hợp để hướng dẫn, có phương án hỗ trợ, giúp đỡ cụ thể, nhất là hướng dẫn phương thức làm ăn, cách quản lý, sử dụng nguồn vốn, phương tiện sản xuất của hộ nghèo có hiệu quả. Tất cả những giải pháp được triển khai trong năm 2017 của Ban chỉ đạo giảm nghèo tỉnh nhằm hướng đến mục tiêu: giảm nghèo bền vững và chống tái nghèo.

Hoàng Uyên