Khi “thủ phủ tôm” căng buồm ra biển lớn - Bài 2: Nuôi tôm sạch, chinh phục thị trường khó tính

Với định hướng phát triển ngành tôm theo hướng sinh thái (tôm – rừng, tôm – lúa), nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường, đạt chuẩn quốc tế như ASC, BAP…, Cà Mau đang đi đúng hướng. Chiến lược này không chỉ khẳng định vị thế “thủ phủ tôm” của cả nước, mà còn giúp sản phẩm vươn tới những thị trường khó tính bậc nhất như Mỹ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc, Australia…

• Xây dựng Đồng bằng sông Cửu Long trở thành vùng trọng điểm về công nghiệp tôm: Nhìn từ “thủ phủ” tôm Bạc Liêu
• Xây dựng Đồng bằng sông Cửu Long trở thành vùng trọng điểm về công nghiệp tôm: Nhìn từ “thủ phủ” tôm Bạc Liêu
• Khi "thủ phủ tôm" căng buồm ra biển lớn - Bài 1: Nhân đôi thế mạnh

Tiến đến tiêu chuẩn quốc tế

Nhiều năm qua, tỉnh đặc biệt chú trọng đưa con tôm đạt các chứng nhận ASC, BAP, GlobalGAP… – những “tấm hộ chiếu” quốc tế đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm và trách nhiệm xã hội. Đây là minh chứng cho sự nỗ lực của ngành chức năng, doanh nghiệp và người nuôi trong mục tiêu xây dựng ngành thủy sản bền vững.

Khu nuôi tôm STC đạt chuẩn quốc tế ASC của HTX Nuôi tôm năng suất cao Tân Hưng.

Ông Huỳnh Thanh Đảm, Phó Chủ tịch UBND xã Phan Ngọc Hiển, cho biết: "Xã có tổng diện tích gần 11.000 ha nuôi trồng thuỷ sản sinh thái theo hướng hữu cơ và kết hợp nuôi tôm với các loại thuỷ sản có giá trị dưới tán rừng. Đến nay, xã có 6.525,7 ha đạt chứng nhận tôm sinh thái, mô hình này cho năng suất ổn định, tôm thương phẩm chất lượng được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng, giúp người dân có thu nhập ổn định, nâng cao đời sống". 

Cùng với mô hình tôm - rừng, tôm - lúa, hiện nay các hộ nuôi tôm siêu thâm canh và doanh nghiệp trong tỉnh cũng đã chủ động áp dụng thực hành theo các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế nói trên, nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Cà Mau hiện có trên 2.650 ha tôm - lúa đạt chứng nhận quốc tế ASC, BAP.

Ông Huỳnh Xuân Diện, Chủ tịch Hợp tác xã (HTX) Nuôi tôm năng suất cao Tân Hưng (xã Tân Hưng), phấn khởi: "HTX rất vinh dự khi đồng hành cùng các ngành chức năng, doanh nghiệp hỗ trợ xây dựng và thực hiện thành công quy trình nuôi tôm công nghệ cao đạt chuẩn quốc tế ASC. Đến nay, nhờ nắm vững kỹ thuật, chủ động trong tất cả các khâu nuôi, tỷ lệ thành công khá cao, năng suất bình quân đạt hơn 60 tấn/ha, thu lợi nhuận 1-1,5 tỷ đồng/ha/năm. Từ đó, số lượng thành viên HTX từ 44 tăng lên hơn 70 thành viên, nâng tổng diện tích nuôi tôm của HTX hiện nay hơn 300 ha, trong đó có hơn 50 ha nuôi tôm thẻ chân trắng STC". 

Tỉnh hiện có 2.659,3 ha tôm - lúa đạt chứng nhận quốc tế ASC, BAP trên địa bàn 2 xã Trí Phải và Biển Bạch, dự kiến cuối năm nay sẽ chứng nhận đạt thêm 1.000 ha; trên 22.000 ha tôm - rừng thuộc 3 xã: Phan Ngọc Hiển, Đất Mũi và Tân Ân đạt các chứng nhận quốc tế danh tiếng như: ASC, BAP, Seafood Watch.

Khẳng định thương hiệu

Con tôm Cà Mau nổi bật bởi tính bền vững, an toàn, thân thiện môi trường – những yếu tố được người tiêu dùng toàn cầu ưu tiên. Tỉnh đang xây dựng thương hiệu “Tôm Cà Mau” gắn với tiêu chí sạch, xanh, chuẩn quốc tế.

Ông Nguyễn Thanh Tâm (giữa), ấp Kinh Ranh, xã Phan Ngọc Hiển, phấn khởi khi nông dân sản xuất tôm đạt tiêu chuẩn quốc tế, có giá trị xuất khẩu.

Ông Lê Văn Quang, Tổng Giám đốc Tập đoàn Thuỷ sản Minh Phú, chia sẻ: "Hiện nay, 3 thị trường nhập khẩu tôm lớn của Việt Nam là Mỹ, Nhật và EU, đều đòi hỏi tôm thương phẩm phải đạt chứng nhận ASC, BAP, hoặc tôm sạch, không nhiễm kháng sinh, vi sinh hay các chất cấm khác và có thể truy xuất được nguồn gốc. Để đi nhanh và đi xa hơn, người nuôi tôm hay các HTX, tổ hợp tác nuôi tôm cần liên kết với doanh nghiệp để được hỗ trợ sản xuất đạt tiêu chuẩn, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong và ngoài nước".

Ông Dương Vũ Phong, Trưởng Ban Dự án Tôm rừng, Công ty TNHH Xã hội tôm chứng nhận Minh Phú, cho biết: "Doanh nghiệp đi vào hoạt động đầu năm 2017, sau 4 năm đã xác lập kỷ lục Việt Nam tại tỉnh Cà Mau về vùng nuôi tôm sinh thái hữu cơ đạt chứng nhận quốc tế lớn nhất Việt Nam, có hơn 2.000 hộ tham gia, với diện tích 9.722 ha. Thời gian qua, đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương và người dân thực hiện đạt 7 chứng nhận quốc tế, với 15 dự án được chứng nhận, trong đó tôm - rừng có 5 dự án, còn lại là các dự án tôm - lúa, tôm STC. Đến nay, diện tích đã nâng lên trên 17.963 ha, có 4.679 hộ tham gia".

Sơ chế tôm sú xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thuỷ sản Năm Căn (xã Năm Căn).

Hiện nay, thuỷ sản Cà Mau, trong đó chủ yếu là con tôm, đã có mặt tại hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ, chinh phục cả những thị trường khó tính như: Mỹ, EU, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc... Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Cà Mau (cũ) đạt 1,26 tỷ USD, tăng 5,31% so với cùng kỳ; tỉnh Bạc Liêu (cũ) 1,21 tỷ USD. Cũng trong năm qua, tỉnh Bạc Liêu (cũ) có 6 công ty được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; có 23 doanh nghiệp, HTX và 316 hộ dân được chứng nhận các tiêu chuẩn quốc tế: BAP, GlobalGAP, ASC...; 5 tổ chức được chứng nhận sản phẩm hữu cơ.

Sản xuất xanh, sạch và truy xuất nguồn gốc trong ngành tôm là xu hướng tất yếu hiện nay. Với quyết tâm của chính quyền, sự đồng hành của doanh nghiệp và tinh thần đổi mới sáng tạo của người dân, Cà Mau hội đủ tiềm năng, sức mạnh để tạo đột phá cho ngành kinh tế thuỷ sản mũi nhọn của tỉnh, phát triển trở thành trung tâm sản xuất tôm chất lượng cao, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế nông nghiệp vùng đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.

"Chúng tôi kỳ vọng đến năm 2030, ngành tôm tỉnh Cà Mau sẽ vươn xa hơn nữa, với hơn 17.000 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao, 28.000 ha nuôi tôm thâm canh và duy trì diện tích nuôi tôm quảng canh cải tiến, quảng canh cải tiến 2, 3 giai đoạn, quảng canh cải tiến kết hợp, tôm - rừng, tôm - lúa trên 340.000 ha (trong đó, xây dựng chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng khoảng 100.000 ha nuôi tôm quảng canh cải tiến, quảng canh cải tiến kết hợp); sản lượng tôm trên 740.000 tấn, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt trên 3 tỷ USD/năm. Cà Mau trở thành hình mẫu của quốc gia về nuôi tôm xanh - sạch - bền vững, có khả năng cạnh tranh toàn cầu, người dân nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, vươn lên làm giàu", ông Lưu Hoàng Ly, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết.

Loan Phương - Trung Dũng - Hoàng Lam

Bài 3: Đồng hành vượt thách thức, xoá rào cản