Kỳ họp thứ ba, Quốc hội khóa XIII: Luật Xuất bản cần thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, quan điểm của Đảng

Sáng 30/5/2012, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng, Quốc hội đã nghe Tờ trình về dự án Luật Xuất bản (sửa đổi); Báo cáo thẩm tra dự án Luật Xuất bản (sửa đổi); Báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Quảng cáo.

Dự thảo Luật Xuất bản (sửa đổi) vẫn được giữ nguyên về bố cục tổng thể của Luật Xuất bản hiện hành, theo kết cấu 5 chương với 50 điều (tăng 4 điều so với Luật Xuất bản hiện hành).

Theo Báo cáo thẩm tra Dự án Luật Xuất bản (sửa đổi), Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, việc sửa đổi Luật Xuất bản lần này phải tập trung vào những vấn đề căn bản nhằm hoàn chỉnh hành lang pháp lý để vừa giải quyết được những vướng mắc trong thực tiễn, vừa điều chỉnh được những quan hệ mới phát sinh trong hoạt động xuất bản, đồng thời tạo điều kiện để lĩnh vực xuất bản tiếp tục phát triển, đáp ứng tốt nhiệm vụ định hướng văn hóa - tư tưởng và phát triển kinh tế - xã hội. Theo đó, Luật cần thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, quan điểm của Đảng, hoàn chỉnh hệ thống chính sách của Nhà nước đối với hoạt động xuất bản; hoàn thiện cơ chế để huy động các nguồn lực xã hội, đẩy mạnh hợp tác quốc tế để ngành Xuất bản phát triển và hội nhập.

Luật Xuất bản được Quốc hội ban hành năm 2004, sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động xuất bản (bao gồm cả in và phát hành xuất bản phẩm), phát triển mạnh mẽ cả về số lượng, chất lượng và hiệu quả, phục vụ tốt các nhiệm vụ chính trị của đất nước và góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, Luật Xuất bản năm 2004 qua 6 năm thi hành đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế như sau: Một số quy định chưa cụ thể, bất cập như: Phạm vi điều chỉnh, chính sách hỗ trợ cho hoạt động xuất bản, đối tượng thành lập nhà xuất bản, điều kiện thành lập nhà xuất bản, liên kết trong hoạt động xuất bản, xuất bản và phát hành sách trên mạng internet... Một số quy định của Luật hiện hành còn mang tính chất nguyên tắc chung, chưa được cụ thể hóa nên rất khó thực hiện trong thực tiễn.

Trong 6 năm qua, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước ta đã có những biến đổi nhanh chóng. Trong hoạt động xuất bản đã xuất hiện nhiều quan hệ xã hội mới, nhiều hiện tượng mới phát sinh mà những quy định của Luật Xuất bản hiện hành không điều chỉnh được hoặc thiếu đồng bộ, thiếu thống nhất, thậm chí mâu thuẫn với những văn bản Luật có liên quan (Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp…) nên gây khó khăn, vướng mắc cho công tác quản lý và tổ chức thực hiện. Trước xu thế phát triển nhanh của công nghệ thông tin ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động xuất bản, quy định của Luật về xuất bản trên mạng internet chưa theo kịp sự phát triển và còn quá sơ sài, cần thiết phải sửa đổi cho cụ thể, đầy đủ và phù hợp hơn với thực tiễn.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất bản phát triển đúng định hướng trong thời kỳ mới, khi Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện, đồng thời tăng cường công tác quản lý Nhà nước, đề cao trách nhiệm và quyền hạn của các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản, yêu cầu sửa đổi Luật Xuất bản hiện hành, tăng cường khung pháp luật về hoạt động này là rất cần thiết và đáp ứng đòi hỏi thực tiễn.

C.Đ