Luật Giáo dục - Những điểm mới nổi bật

Ngày 14/6/2019, Luật Giáo dục 2019 chính thức được Quốc hội thông qua. Luật Giáo dục nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về đổi mới giáo dục - đào tạo, góp phần xây dựng nền giáo dục Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân. Luật làm rõ tính liên thông, phân luồng, hướng nghiệp trong giáo dục; luật hóa chủ trương đổi mới chương trình, sách giáo khoa; bổ sung loại trường tư thục không vì lợi nhuận; nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, THCS và giảng viên đại học; các chính sách hỗ trợ tiền đóng học phí và chi phí sinh hoạt đối với học sinh, sinh viên sư phạm.

Học sinh Trường THCS Trần Văn Ơn (phường 8, TP. Bạc Liêu) trong ngày khai giảng năm học mới. Ảnh minh họa: K.K

Luật Giáo dục 2019 đã nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, THCS và giảng viên đại học. Cụ thể, chuẩn trình độ đào tạo của giáo viên mầm non phải từ cao đẳng sư phạm; giáo viên tiểu học, THCS phải tốt nghiệp đại học thuộc ngành đào tạo sư phạm. Trường hợp môn học chưa đủ giáo viên có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên thì phải có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Đối với nhà giáo giảng dạy trình độ đại học, phải có bằng thạc sĩ; giảng dạy trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp thì thực hiện theo Luật Giáo dục nghề nghiệp.

Nhà giáo được ưu tiên hưởng tiền đặc thù, xếp lương theo vị trí việc làm. Điều 76 Luật Giáo dục 2019 quy định về tiền lương có nêu rõ nhà giáo được xếp lương phù hợp với vị trí việc làm và lao động nghề nghiệp, được ưu tiên hưởng phụ cấp đặc thù nghề theo quy định của Chính phủ. Đối với sinh viên sư phạm, theo luật mới, được hỗ trợ tiền đóng học phí và chi phí sinh hoạt trong toàn khóa học. Đối với học sinh, Nhà nước có chính sách cấp học bổng khuyến khích học tập cho học sinh đạt kết quả học tập xuất sắc ở trường chuyên, trường năng khiếu; cấp học bổng chính sách cho sinh viên hệ cử tuyển, học sinh trường dự bị đại học, trường phổ thông dân tộc nội trú, người học trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp dành cho thương binh, người khuyết tật. Nhà nước có chính sách trợ cấp và miễn giảm học phí cho người học là đối tượng được hưởng chính sách xã hội, người dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, trẻ mồ côi, trẻ em không nơi nương tựa, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo và hộ cận nghèo.

Bên cạnh đó, kể từ ngày 1/7/2020, học sinh tiểu học trong các cơ sở giáo dục công lập không phải đóng học phí. Ở các địa bàn không đủ trường công lập, học sinh tiểu học trong các cơ sở giáo dục tư thục sẽ được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng học phí, mức hỗ trợ do HĐND cấp tỉnh quyết định. Đối với trẻ em mầm non 5 tuổi ở thôn, xã đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng bãi ngang ven biển, hải đảo thì được miễn học phí.

Luật còn nghiêm cấm một số hành vi trong cơ sở giáo dục như cấm giáo viên không được phép lợi dụng việc tài trợ, ủng hộ giáo dục để ép buộc đóng góp tiền, hiện vật. Ngoài ra, còn có một số hành vi như cấm xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể nhà giáo, cán bộ, người lao động của cơ sở giáo dục và người học; cấm xuyên tạc nội dung giáo dục; cấm gian lận trong học tập, kiểm tra, thi, tuyển sinh; cấm hút thuốc; uống rượu, bia; gây rối an ninh, trật tự; cấm ép buộc học sinh học thêm để thu tiền.

Kim Kim