Mở rộng chương trình tiếp cận thuốc ARV cho người nhiễm HIV

Chương trình tiếp cận điều trị ARV là một phương pháp tiếp cận điều trị hiệu quả, mang lại nhiều lợi ích với chi phí thấp, đồng thời có tính bền vững nhằm ngăn chặn và đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người nhiễm HIV/AIDS chưa được tiếp cận với chương trình điều trị này.

Nhân viên Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tư vấn, cấp thuốc ARV cho người nhiễm HIV tại Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu. Ảnh: C.K

Thời gian qua, hoạt động phòng chống HIV/AIDS nói chung và hoạt động tiếp cận điều trị ARV nói riêng đã được nhanh chóng mở rộng. Điều trị ARV tuy không thể chữa trị khỏi hoàn toàn nhưng có thể làm giảm tối đa và ngăn chặn lâu dài sự nhân lên của vi-rút HIV, phục hồi các chức năng miễn dịch, giảm tần suất mắc và tử vong do các bệnh cơ hội liên quan đến HIV. Đồng thời cải thiện sức khỏe và kéo dài thời gian sống, làm giảm sự lây truyền HIV và ngăn ngừa sự lây nhiễm HIV sau khi phơi nhiễm.

Điều trị ARV là một phần trong tổng thể các biện pháp chăm sóc và hỗ trợ y tế, tâm lý và xã hội cho người nhiễm HIV. Tính đến cuối năm 2012, cả nước đã có 68.883 người lớn và 3.828 trẻ em được điều trị ARV, tỷ lệ bệnh nhân duy trì điều trị ARV sau 12 tháng trung bình ở cả người lớn và trẻ em là trên 80%. Có thể thấy, chương trình điều trị ARV đã có tác động tích cực đối với sức khỏe của người bệnh. Bên cạnh đó, với nguồn thuốc ARV sẵn có từ các chương trình Pepfar, người nhiễm HIV/AIDS cũng thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thuốc ARV.

Tuy vậy, dù đã đạt được một số thành tựu, song, vẫn còn nhiều thách thức đối với chương trình phòng chống HIV/AIDS. Đó là gần một nửa số người cần được điều trị ARV vẫn chưa được tiếp cận với chương trình điều trị do việc tiếp cận còn hạn chế. Người bệnh đến với cơ sở điều trị ở giai đoạn rất muộn, khi hệ thống miễn dịch đã bị suy yếu và các bệnh nhiễm trùng cơ hội như bệnh lao đã thâm nhập, khiến cho việc điều trị rất ít hiệu quả, làm gia tăng số ca tử vong và làm tăng tỷ lệ lây truyền HIV trong cộng đồng. Ngoài ra, nhiều người nhiễm HIV/AIDS còn tự ti, thiếu thông tin về bệnh, về thuốc, trong khi sự kỳ thị, phân biệt đối xử vẫn còn đã dẫn đến việc người bệnh ngại tiếp cận dịch vụ sẵn có tại địa phương, tự ý mua thuốc bên ngoài để điều trị mà không được tư vấn. Từ đó, có nhiều trường hợp đã bỏ lửng dẫn đến nguy cơ kháng thuốc, cũng như sự lây lan ra cộng đồng có chiều hướng tăng lên.

Trong khi đó, công tác chăm sóc, hỗ trợ điều trị toàn diện về tư vấn, chăm sóc, hỗ trợ về sinh kế, việc làm cho người nhiễm HIV/AIDS chưa được thật sự quan tâm. Nguồn thuốc ARV bậc 2, bậc 3 còn hạn chế và chi phí cho các thuốc này khá đắt, nhiều người nhiễm HIV/AIDS không thể tự chi trả.

Thời gian tới, để việc phòng chống cũng như việc điều trị đạt hiệu quả cao hơn, cần tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các kênh thông tin để người nhiễm HIV/AIDS có thể tiếp cận dịch vụ điều trị ARV như sự kết nối giữa các dịch vụ chuyển, gửi với phòng khám ngoại trú; có biện pháp để hỗ trợ thêm kinh phí cho hoạt động điều trị ARV. Đồng thời, cần tăng cường nguồn lực để có thêm nguồn viện trợ cho công tác phòng chống HIV/AIDS nói chung và công tác điều trị ARV nói riêng; thúc đẩy các nguồn lực trong nước để tập trung cho điều trị ARV, tác động để thuốc ARV được bảo hiểm y tế chi trả. Cùng với đó, cần tạo thêm các chính sách về sinh kế, môi trường thuận lợi cho người nhiễm HIV được tham gia làm việc và cống hiến. Tăng cường nguồn kinh phí cho các hoạt động chăm sóc, hỗ trợ toàn diện và điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người nhiễm HIV và góp phần giảm hậu quả do HIV gây ra.

Hoa Lê