Một số điểm của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi năm 2017

Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 được sửa đổi, bổ sung một số điều khoản năm 2017 và sắp có hiệu lực vào ngày 1/1/2018. Những sửa đổi nhằm đảm bảo sự nhất quán trong chính sách xử lý, bảo đảm tính bao quát, toàn diện và phù hợp hơn với thực tiễn.

Một phiên tòa hình sự diễn ra tại TAND tỉnh Bạc Liêu. Ảnh: K.P

Nghị quyết số 41/2017 của Quốc hội đã khẳng định, đối với những người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, nhận hối lộ nhưng chưa thi hành án mà đã chủ động nộp lại ít nhất 3/4 tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn thì cũng không thi hành án nữa và được chuyển thành hình phạt tù chung thân. Cũng theo Nghị quyết, sẽ không xử lý hình sự đối với người thực hiện các hành vi như tảo hôn, báo cáo sai trong quản lý kinh tế, vi phạm quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, sử dụng trái phép quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ của tổ chức tín dụng, không chấp hành các quyết định hành chính của cơ quan có thẩm quyền về việc đưa vào cơ sở giáo dục, chữa bệnh, quản chế hành chính.

BLHS mới cũng sẽ có chế tài đối với đội ngũ luật sư, phải chịu trách nhiệm hình sự về tội che giấu tội phạm nếu không tố giác thân chủ của mình trong trường hợp thân chủ phạm các tội xâm phạm an ninh quốc gia, hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do thân chủ đang chuẩn bị, đang thực hiện, hoặc đã thực hiện mà luật sư biết rõ khi thực hiện việc bào chữa.

Một số điểm mới đáng chú ý khác như tội rủ rê, lôi kéo người chưa thành niên sống sa đọa. Người nào đã đủ 18 tuổi có hành vi rủ rê, lôi kéo, mua chuộc, kích động hoặc xúi giục người dưới 18 tuổi sống sa đọa sẽ bị phạt tù từ 1 - 5 năm; nếu phạm tội mang tính có tổ chức, đối với 2 người trở lên, đối với người dưới 13 tuổi, tái phạm nguy hiểm sẽ bị phạt tù từ 3 - 7 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 - 100 triệu đồng.

BLHS mới cũng tăng nặng hình phạt đối với người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà sa thải trái pháp luật đối với người lao động gây hậu quả nghiêm trọng. Nếu vi phạm với 2 người trở lên, với phụ nữ có thai, người đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi, làm người bị sa thải tự sát thì bị phạt tiền đến 200 triệu đồng, phạt tù từ 1 - 3 năm.

Ở tội hiếp dâm, luật mới quy định thêm các “hành vi quan hệ tình dục khác” trái với ý muốn của nạn nhân cũng cấu thành tội hiếp dâm. Quy định này cũng được  bổ sung vào các tội danh “Hiếp dâm người dưới 16 tuổi”; “Tội cưỡng dâm”; “Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi”; “Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi”; “Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi”.

Quy định về xử lý hình sự đối với tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động bắt đầu có hiệu lực thi hành. Mức phạt tiền từ 50 - 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm…

K.P