Một số điều cần biết về bệnh tăng huyết áp

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tăng huyết áp (THA) ảnh hưởng đến sức khỏe của hơn 1 tỷ người trên toàn thế giới và là yếu tố nguy cơ tim mạch quan trọng hàng đầu liên quan đến bệnh mạch vành, suy tim, bệnh mạch máu não và bệnh thận mạn tính. Tần suất THA trên thế giới là khoảng 41% ở các nước phát triển và 32% ở các nước đang phát triển.

Đo huyết áp cho người dân trong chuyến khám bệnh ngoại viện tại xã Phong Tân (TX. Giá Rai). Ảnh: C.K

Tại Việt Nam, THA ở người lớn ngày càng gia tăng và chưa được quan tâm đúng mức. Dân số của Việt Nam hiện nay gần 100 triệu dân thì ước tính sẽ có khoảng trên 14 triệu người bị THA. Trong số những người bị THA, có tới 52% (khoảng 7,3 triệu người) không biết mình bị THA; 30% (khoảng 4,2 triệu người) biết bị THA nhưng không có một biện pháp theo dõi hay điều trị nào; 64% những người đó (khoảng 9 triệu người) THA đã được điều trị nhưng vẫn chưa đưa được huyết áp về chỉ số mục tiêu cần đạt. Như vậy, hiện nay Việt Nam có khoảng 21 triệu người dân hoặc là không biết bị THA, hoặc là bị THA nhưng không được điều trị hoặc có điều trị nhưng chưa đưa được số huyết áp về mức bình thường. THA là bệnh lý gây biến chứng tử vong cao và di chứng thần kinh nặng nề như liệt nửa người, hôn mê, thúc đẩy suy tim, thiếu máu cơ tim làm ảnh hưởng nhiều đến chất lượng sống và tăng nguy cơ tử vong. Do đó điều trị THA là vấn đề cần đặc biệt quan tâm trong cộng đồng.

THA có các loại: THA nguyên phát (không có nguyên nhân gây bệnh); THA thứ phát (do các bệnh tim mạch, thận… gây ra); THA tâm thu; THA thai kỳ (tiền sản giật). 

Bệnh THA nguyên phát: THA nguyên phát hay còn gọi THA vô căn, không có nguyên nhân xác định, có thể là sự kết hợp nhiều yếu tố, gồm: Genes di truyền (do di truyền gen từ ba mẹ hoặc  bản thân trong người mang gen đột biến); thay đổi thể trạng (thay đổi chức năng thận do lão hóa có thể thay đổi cân bằng khoáng chất muối, nội tiết tố và chất dịch trong cơ thể khiến áp lực máu tăng lên); môi trường (lối sống thiếu lành mạnh như ít vận động, chế độ dinh dưỡng không hợp lý, ăn nhiều muối hoặc có vấn đề về cân nặng, thừa cân, hút thuốc lá cũng là nguyên nhân hàng đầu khiến THA tiến triển nhanh).

Bệnh THA thứ phát: chứng THA thứ phát xảy ra nhanh và  trầm trọng hơn, nguyên nhân có thể gây ra bệnh THA thứ phát: các bệnh về thận, dị tật tim bẩm sinh, bệnh lý tuyến giáp (cường giáp, bướu độc giáp…), tác dụng phụ của thuốc, sử dụng chất gây nghiện, lạm dụng thức uống có cồn hoặc dùng trong nhiều năm, bệnh lý tuyến thượng thận, bệnh lý khối u nội tiết…

Các triệu chứng của bệnh THA nặng có thể bao gồm: đau đầu, chóng mặt, mặt bừng đỏ, đau ngực, mờ mắt, tiểu máu…

Bác sĩ PHƯỚC NHƯỜNG