Một số quy định pháp luật về thanh, thiếu niên

Luật Thanh niên có chức năng xác định các đối tượng thuộc tầng lớp thanh niên, cùng các quyền và nghĩa vụ được trao trong trách nhiệm với đất nước. Các vai trò của thanh niên được đánh dấu trong hoạt động của tổ chức Đoàn, Đảng cũng như trong các tổ chức xã hội. Thể hiện các vai trò, trách nhiệm trong học tập, trong lao động, trong công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Một phiên tòa lưu động xét xử tội phạm ma túy tại Trường đại học Bạc Liêu. Ảnh: K.K

QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA THANH NIÊN

Thanh niên với tư cách là một công dân có các quyền và nghĩa vụ như một công dân. Luật Thanh niên năm 2020 quy định về vai trò, quyền và nghĩa vụ của thanh niên, các nguyên tắc nhằm bảo đảm sự bình đẳng của thanh niên về quyền, nghĩa vụ; không phân biệt dân tộc, giới tính, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp; trách nhiệm của Nhà nước, tổ chức, gia đình trong việc tạo điều kiện để thanh niên thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

Luật đưa ra khái niệm cơ bản về thanh niên tại Điều 1 “Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi”. Luật dành 1 điều chung quy định về vai trò, quyền và nghĩa vụ chung của thanh niên. Theo đó, thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, xung kích, sáng tạo, đi đầu trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; có vai trò cần thiết trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Thanh niên có quyền và nghĩa vụ của công dân theo hướng dẫn của Hiến pháp và pháp luật. Đồng thời, Luật cũng đã dành 1 chương quy định trách nhiệm của thanh niên đối với Tổ quốc, Nhà nước, gia đình, xã hội và bản thân thanh niên.

CHƯƠNG TRÌNH PHÒNG, CHỐNG MA TÚY TRONG THANH, THIẾU NIÊN ĐẾN NĂM 2030

Ngày 2/2/2024, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 140 ban hành Chương trình phòng, chống ma túy trong thanh, thiếu niên đến năm 2030. Mục tiêu của chương trình là phòng ngừa, ngăn chặn, đẩy lùi tội phạm và tệ nạn ma túy trong thanh, thiếu niên; giảm số lượng thanh, thiếu niên sử dụng trái phép chất ma túy, nghiện ma túy, vi phạm pháp luật về ma túy hằng năm, góp phần xây dựng thế hệ thanh, thiếu niên Việt Nam phát triển toàn diện; có lý tưởng cách mạng; có đạo đức, ý thức công dân, chấp hành pháp luật; có sức khỏe và lối sống lành mạnh; nâng cao vai trò, trách nhiệm của thanh, thiếu niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Cụ thể, chương trình hướng đến kiềm chế tỷ lệ gia tăng; tiến tới giảm số lượng thanh, thiếu niên sử dụng trái phép chất ma túy, nghiện ma túy so với năm trước. Bảo đảm quản lý chặt chẽ số thanh, thiếu niên sử dụng trái phép chất ma túy, nghiện ma túy, sau cai nghiện ma túy theo quy định. Đến năm 2025, trên 80% và năm 2030, trên 90% thanh, thiếu niên sử dụng trái phép chất ma túy, nghiện ma túy có hồ sơ quản lý được tư vấn, khám sàng lọc, đánh giá, được giáo dục thay đổi hành vi, điều trị, cai nghiện ma túy thích hợp và các hoạt động hỗ trợ hòa nhập cộng đồng theo quy định pháp luật.

Hằng năm, làm giảm số vụ thanh, thiếu niên phạm tội về ma túy so với năm trước; các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy liên quan đến thanh, thiếu niên được đấu tranh, triệt xóa kịp thời và không để tái hình thành. Ít nhất 70% cơ sở giáo dục bậc trung học cơ sở trở lên tổ chức tuyên truyền, giáo dục, phổ biến kiến thức về phòng, chống ma túy cho cán bộ, giáo viên, giảng viên, học sinh, sinh viên.

KIM KIM