Muôn kiểu đánh cắp thông tin cá nhân qua khuôn mặt

Một trend (xu hướng) đang “hot” rần rần trên mạng xã hội là tạo hình ảnh thật thành tranh vẽ, nhân vật hoạt hình đẹp lung linh. Tuy nhiên, theo cảnh báo của các chuyên gia công nghệ, rằng hành động này vô tình đã cung cấp cho công nghệ số, công nghệ AI những hình ảnh cá nhân, từ đó có nguy cơ, rủi ro lớn về dữ liệu cá nhân bị đánh cắp.

Nhiều phần mềm hướng dẫn cách đổi ảnh thành anime. Ảnh: K.P

GIẢ DANH CÔNG AN ĐỂ ĐÁNH CẮP THÔNG TIN KHUÔN MẶT

Từ thực tế hiện nay, người dân có thể thực hiện thủ tục mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử bằng hình thức online. Nhiều phần mềm thực hiện định danh cá nhân bằng cách quét khuôn mặt của người dùng, yêu cầu người dùng nhìn thẳng, nghiêng trái, nghiêng phải, ngước lên, cúi xuống là xong bước đăng ký. Lợi dụng điều này, nhiều đối tượng tội phạm giả dạng cán bộ cơ quan chức năng (cán bộ công an, điều tra viên, cơ quan thuế...), đối tượng sử dụng công nghệ deepfake để giả dạng hình ảnh và giọng nói, thực hiện video call với nạn nhân để tạo sự tin tưởng. Trong lúc video call, bằng nhiều thủ đoạn, đối tượng sẽ yêu cầu nạn nhân thực hiện nhìn thẳng, nghiêng trái, nghiêng phải... Từ đó đối tượng sẽ ghi lại video và dùng nó để mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử với đúng tên người dùng.

Do đó, cơ quan công an khuyến cáo người dân cảnh giác với các cuộc gọi video yêu cầu thực hiện các “hành động lạ” như nhìn thẳng, nghiêng trái, nghiêng phải, ngước lên, cúi xuống... Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, căn cước công dân, địa chỉ nhà ở, số tài khoản ngân hàng, mã OTP... cho bất kỳ ai không quen biết hoặc khi chưa biết rõ nhân thân, lai lịch. Cơ quan công an tuyệt đối không làm việc với người dân qua điện thoại và mạng xã hội.

MẤT DỮ LIỆU CÁ NHÂN TỪ VIỆC SỬ DỤNG CÁC PHẦN MỀM XỬ LÝ ẢNH TRÊN MẠNG XÃ HỘI

Bỏ qua những rủi ro về dữ liệu cá nhân, nhiều người dùng mạng xã hội đang hồn nhiên tải ảnh của mình và người thân lên hệ thống cho AI (trí tuệ nhân tạo) chỉ để giải trí. Điển hình như ứng dụng Loopsie - ứng dụng có khả năng tạo ảnh hoạt hình (anime) từ dữ liệu ảnh của người dùng nhập vào đang “nóng” trên các nền tảng  mạng xã hội những ngày qua. Phần mềm vẽ tranh bằng AI nhanh chóng được người dùng giới thiệu cho nhau và đạt tốp trong các phần mềm được người dùng Việt tải về trong thời gian gần đây.

Việc tự mình tải ảnh cá nhân của mình cho AI sử dụng mà không rõ dữ liệu sẽ được lưu trữ hay làm gì sau này thật sự hết sức nguy hiểm. Với công nghệ cao, từ thông tin hình ảnh mà cá nhân đăng tải, nhiều đối tượng tội phạm có thể tổng hợp ra được thói quen, lịch trình hoạt động, di chuyển… mà phân tích, sử dụng không có sự đồng ý của người dùng. Việc cung cấp nhiều bức ảnh cho một hệ thống như AI cũng có nguy cơ bị lợi dụng để tạo ra ảnh, video giả mạo. Nếu ảnh đến tay các đối tượng xấu, chúng có thể dùng công nghệ deepfake để tạo ra nội dung mạo danh phục vụ các mục đích xấu, thậm chí là lừa đảo.

Giống như một lời cảnh báo của nhiều trang thông tin, “Hiện nay đang có trào lưu ghép mặt mình vào các video có sẵn của các App như Faceplay, Reface,... để trở thành các người mẫu, hoa hậu, các cô gái xinh đẹp cổ trang, các nhân vật hoạt hình. Ghép khuôn mặt của mình vào các video đó thật dễ thương, xinh đẹp và vui tính. Tuy nhiên, rất có thể mọi người đang cung cấp data dữ liệu khuôn mặt mình cho các App. Đây là một dạng công nghệ có tên là deepfake, chúng dễ dàng được sử dụng cho các hoạt động xấu mà người dùng không thể biết”. Chưa biết thực hư như thế nào, nhưng chắc chắn một điều, là việc cung cấp hình ảnh cá nhân cho các phần mềm mà chúng ta không biết rõ mục đích của họ thật sự là chuyện không nên làm, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, thế giới đang bước vào kỷ nguyên công nghệ số.

KIM PHƯỢNG