Năm 2017: Xây dựng nông thôn mới gắn với tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XV đã ban hành Nghị quyết số 02/NQ-TU về đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới (XDNTM) trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 - 2020. Trong đó, XDNTM gắn với tập trung đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp được coi là nhiệm vụ trọng tâm và có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi 19 tiêu chí trong XDNTM.

Qua 6 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia XDNTM, nhiều địa phương đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần làm thay đổi nhanh diện mạo nông thôn, nhất là hệ thống giao thông, thủy lợi và từng bước nâng cao thu nhập cho người dân. Thế nhưng, trong việc thực hiện các tiêu chí vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là tiêu chí tổ sản xuất. Nhiều địa phương cũng tập trung vận động nhân dân chuyển đổi mô hình, tăng cường tập huấn kỹ thuật, chuyển giao khoa học - công nghệ và áp dụng các mô hình sản xuất mới, với mục đích đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi như: huyện Phước Long với mô hình bỏ lúa sang trồng bắp; Hồng Dân chuyển từ trồng lúa sang trồng màu, trồng khoai; huyện Vĩnh Lợi chuyển trồng lúa sang trồng mè, nuôi cá; hay TP. Bạc Liêu bỏ nuôi tôm sang nuôi cua… Tuy nhiên, các mô hình sản xuất mang lại hiệu quả chưa cao và chỉ dừng ở mô hình tham quan, trình diễn chứ chưa thể sản xuất ra hàng hóa lớn, thậm chí có những mô hình đẩy nhiều nông dân vào cảnh thua lỗ nặng nề…

Nông dân huyện Phước Long thu hoạch dưa hấu trồng trên đất lúa. Ảnh: L.D

Trong nhiều nguyên nhân làm cho các mô hình sản xuất chưa phát huy được hiệu quả là việc chuyển đổi sản xuất chưa gắn với tái sản xuất theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Mô hình sản xuất thì có nhiều, nhưng lại rơi vào cảnh mạnh ai nấy làm, kéo theo chất lượng, đầu ra không ổn định và tạo nên một hệ lụy là sản xuất manh mún, không được đầu tư khoa học - công nghệ, dễ phát sinh dịch bệnh và tỷ lệ thất bại, rủi ro cao.

Vì vậy, Nghị quyết số 02/NQ-TU yêu cầu các ngành, địa phương ngoài xác định hai sản phẩm chủ lực là cây lúa và con tôm, tùy điều kiện thực tế của từng địa phương mà xác định thêm các loại cây, con thế mạnh khác để tập trung phát triển. Đồng thời, xây dựng và hình thành nên các vùng nguyên liệu sản xuất chuyên canh tập trung, sản xuất hàng hóa lớn; đẩy mạnh cơ giới hóa nông nghiệp theo chiều sâu, thực hiện điện khí hóa, áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến giảm tiêu hao vật tư nông nghiệp, bảo vệ môi trường, hạ giá thành, đảm bảo đầu ra, giúp người nông dân tăng thu nhập…

Thực hiện chỉ đạo này, nhiều địa phương đã ban hành nghị quyết, chương trình, kế hoạch để thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-TU và tổ chức hội nghị thi đua lao động sản xuất gắn với đẩy mạnh XDNTM. Điển hình như Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Phước Long vừa ban hành nghị quyết về đẩy mạnh phát triển kinh tế từ nay đến năm 2020, với mục tiêu tổng quát là: Tập trung đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn gắn với tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, XDNTM kiểu mẫu, bền vững.

“Một trong những giải pháp quan trọng mà huyện Phước Long tập trung chỉ đạo trong thực hiện tái cơ cấu sản xuất là xây dựng các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị. Đó là các cánh đồng lớn có sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nông dân, nhà khoa học và nhà quản lý. Chỉ có thực hiện tốt được mối liên kết này thì sản xuất mới mang lại hiệu quả, bền vững và nông dân mới tạo được thu nhập, có điều kiện tham gia đóng góp cho XDNTM”, Phó Chủ tịch UBND huyện Phước Long - Trần Văn Ân nhận định.

Quốc Bửu