Thứ tư, 6-5-26 04:50:06
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nan giải bài toán định canh - định cư - Bài 2: Khi người nghèo không sợ… nghèo

Báo Cà Mau (CMO) Thời gian qua, Nhà nước có nhiều chính sách giảm nghèo, cùng sự nỗ lực giúp đỡ của chính quyền các cấp đã thực sự giúp nhiều hộ gia đình vươn lên thoát nghèo, thậm chí nhiều hộ có đời sống khấm khá. Song, vẫn tồn tại một nghịch lý là nhiều người vẫn thích... nghèo, trông đợi được... nghèo để nhận sự quan tâm giúp đỡ của Nhà nước và các nhà hảo tâm.

> Bài 1: Cung chưa đủ cầu

Nhờ vào các nguồn vốn hỗ trợ, hộ dân tộc thiểu số ở ấp Khánh Tư, xã Ðông Thới, huyện Cái Nước chọn mô hình phù hợp để phát triển kinh tế gia đình.

Huyện U Minh có 5 khu tái định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống. Toàn huyện có 1.470 hộ, có 304 hộ nghèo theo tiêu chí mới (tiêu chí cũ 140 hộ); 72 hộ cận nghèo (tiêu chí cũ 65 hộ), đây là trăn trở của huyện trong công tác giảm nghèo.

Nghèo... nhưng không muốn thoát nghèo

Khu tái định cư thuộc Khóm 3, thị trấn U Minh được đưa vào sử dụng từ năm 2015, có 9 hộ dân đăng ký vào ở. Qua tìm hiểu, hiện nay chỉ còn 6 hộ sinh sống, 3 hộ đã bỏ đi làm ăn xa.

Khu tái định cư này được phân lô và cất theo kiểu nhà liền kề, dù mới được hỗ trợ xây cất nhưng hầu hết các ngôi nhà đều xuống cấp, cửa kính đổ bể, xung quanh cỏ sậy um tùm.

9 giờ sáng, không gian ở khu tái định cư có phần yên ắng vì đa phần các hộ gia đình đã đi làm từ sớm. Ngó tới ngó lui có một ngôi nhà cửa mở hờ, bên trong có tiếng trẻ con. Khi chúng tôi đến gần, nghe tiếng người lạ, chị chủ nhà bước ra mở cửa. Bên trong căn nhà, những đứa trẻ nheo nhóc đang chơi đùa dưới nền đất ẩm thấp. Phía trên giường, 2 người phụ nữ đang ngồi nhậu, bình rượu còn dang dở.

Chủ nhà là chị Ðoàn Thị Mai Ðông, 3 đứa nhỏ nheo nhóc là con chị. Gia đình chị trước đây ở đậu trên đất người quen thuộc xã Khánh Lâm, về sau được hỗ trợ nhà, đất sản xuất nên về đây sinh sống. Hàng ngày chồng chị đi ghe (câu mực theo con nước 20 ngày mới vào bờ - PV), chị ở nhà trông 3 con nhỏ, còn 2 con trai lớn gửi về quê cho nội chăm sóc phụ.

Khu tái định canh, định cư Khóm 3 hỗ trợ đất ở và đất sản xuất cho mỗi hộ là 3.000 m2. Với diện tích này có thể nuôi tôm hoặc canh tác khác, nhưng gia đình chị Ðông lại bỏ hoang. Tìm hiểu lý do thì chị Ðông bảo: “Nuôi không được”. Hỏi tại sao nuôi không được, có nhờ chính quyền địa phương can thiệp, giúp đỡ hay không, chị bảo: "Không biết".

5 đứa con của chị, đứa lớn 12 tuổi, nhỏ nhất 2 tuổi nhưng không đứa nào được đến trường. Hỏi ra mới biết, do lạc mất giấy tờ nên chị không làm được khai sinh. Một lý do hết sức vô lý, vì hiện tại bản thân chị có thể đi khai báo mất giấy tờ để xin được cấp lại, nhưng tuyệt nhiên chị Ðông không có nhu cầu đó.

Khi cán bộ địa phương hỏi han thì chị một mực than khổ, than nghèo. Vấn đề này chính bản thân cán bộ địa phương cũng lắc đầu ngao ngán. Nghèo không sợ nhưng chỉ sợ những người “thích” được nghèo, dù bản thân còn sức nhưng lại ngại lao động, thích hưởng thụ và trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước.

Trước thực tế một bộ phận người dân vẫn còn trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước dành cho hộ nghèo, giải pháp lâu dài luôn được nhiều người nhắc đến chính là trao cần câu thay vì cho con cá. Hỗ trợ giảm nghèo là điều kiện cần phải đi kèm với việc tăng cường vai trò chủ động thoát nghèo của chính người nghèo, khi đó, công tác giảm nghèo mới thật sự bền vững.

Hơn 20 năm nghèo vẫn hoàn nghèo

Khu tái định cư Tràm Xoáy, Khóm 4, thị trấn U Minh có 8 hộ gia đình sinh sống. Khu này được hình thành từ khi cơn bão số 5 (năm 1997) đi qua, nhiều hộ gia đình sập nhà, không còn nơi nương tựa nên chuyển về đây xin được cấp đất, cất nhà sinh sống. Gia đình ông Lâm Khol (74 tuổi) là một trong những trường hợp đó.

Cán bộ thị trấn U Minh đến tìm hiểu đời sống của gia đình ông Lâm Khol đang sinh sống tại khu tái định cư Tràm Xoáy.

Gia đình ông Lâm Khol có 5 người con, lớn lên lập gia đình rồi ra riêng trên phần đất được Nhà nước cấp. Dần dà, 8 hộ sinh sống đều là con, cháu ruột của ông Khol. Qua nhiều thế hệ nhưng con cháu ông Khol vẫn nghèo vì ở đây chỉ cấp đất ở, không cấp đất sản xuất nên dù có lực lượng lao động nhưng hạn chế về con chữ nên con cháu ông Khol nối tiếp nhau đi làm thuê kiếm sống.

Chị Võ Thị Kim Chi (dâu ông Lâm Khol) bộc bạch: “Trước đây tôi cũng đi làm thuê, giúp việc cho các quán ăn, nhưng giờ nghỉ rồi vì bận giữ 2 đứa cháu ngoại cho vợ chồng con gái đi Bình Dương tìm việc làm. Tụi nó công việc bấp bênh nên tiền gửi về không đủ lo cho các cháu, tôi ở nhà không có thu nhập nên cuộc sống rất vất vả”.

Chỉ vỏn vẹn được nền nhà chiều ngang 5 m, dài 30 m, cất xong căn nhà thì phía sau dư được vài mét đất, có muốn chăn nuôi hay phát triển mô hình kinh tế cũng không thể. Mong mỏi của chị Chi là có vốn để phát triển chăn nuôi hay buôn bán nhỏ để có đồng ra đồng vào.

Ông Nguyễn Chí Linh, Bí thư Chi bộ, kiêm Trưởng Khóm 4, thị trấn U Minh, cho biết: “Tôi có trao đổi với Ngân hàng Chính sách xã hội huyện xem xét hỗ trợ các hộ có nhu cầu vay vốn phát triển sản xuất như hộ chị Chi, nhưng không được chấp thuận, vì các hộ này không có tư liệu sản xuất, không có mô hình cụ thể nên ngân hàng không có cơ sở ký duyệt cho vay”.

Từ thực tế phản ánh, thiết nghĩ ngành chức năng cần có những chuyến khảo sát thực tế để xem xét tình hình và có cách hỗ trợ hợp lý cho từng nhóm đối tượng, hộ gia đình, đúng đối tượng để công tác giảm nghèo thật sự bền vững hơn, để vùng tái định cư trở thành “miền đất hứa” cho người dân mong muốn được vào sinh sống và gắn bó lâu dài./.

Tuyết Mỉnh - Kim Cương

BÀI CUỐI: TRỜI KHÔNG SINH VOI, SINH CỎ

 

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển

Năm 2026 được xác định là năm có ý nghĩa quan trọng đối với Cà Mau - năm bản lề tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, nhất là tăng trưởng hai con số. Trong bối cảnh đó, tỉnh đang nỗ lực triển khai xây dựng đồng bộ nhiều công trình, dự án, đặc biệt là trên lĩnh vực hạ tầng giao thông. Theo đó, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) được xem là nhiệm vụ trọng tâm, yếu tố quyết định thu hút vốn đầu tư, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và mở ra không gian phát triển mới.

Hồn đất Cà Mau

Có những buổi sớm ở Cà Mau, đứng giữa đồng lúa, nghe gió đi ngang mặt ruộng, tự nhiên thấy lòng mình lắng xuống. Sương còn đọng trên bông lúa, cánh cò chao nghiêng ngoài mé kinh, xa xa là tiếng xuồng máy nổ giòn trên con kinh nhỏ. Với tôi, càng đi sâu, càng sống lâu với vùng đất địa đầu cực Nam của Tổ quốc, tôi càng nhận ra một điều giản dị mà bền chặt: hồn đất Cà Mau đa phần nằm trong cây lúa.

Người lưu giữ thời gian bằng ký hoạ và nhiếp ảnh

Có những con người mà cuộc đời họ, nếu chỉ kể bằng vài dòng tiểu sử thì sẽ trở nên quá đỗi giản đơn. Nhưng khi lật mở từng lớp ký ức, từng câu chuyện, từng bức ký hoạ hay từng khung hình đã nhuốm màu thời gian, ta mới nhận ra đó là cả một hành trình dài đầy gian lao, cống hiến và sâu nặng nghĩa tình với quê hương, đất nước.

Chuỗi sự kiện là “cú hích” xây dựng thương hiệu lúa gạo Cà Mau

Cà Mau đang khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị cho Tuần lễ Khoa học, Công nghệ - Văn hoá, Du lịch và Cuộc thi Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ I năm 2026, với kỳ vọng tạo cú hích quảng bá và từng bước xây dựng thương hiệu lúa gạo của tỉnh.

Vĩnh Hậu vào xuân

Khi những cơn gió chướng bắt đầu hào phóng thổi từ phía biển, cả vùng đất Vĩnh Hậu lại rộn ràng đón mùa xuân mới sang. Năm nay, xuân về trên xã ven biển này lại mang phong vị thật đặc biệt. Ðó là sự cộng hưởng của đất, nước, gió biển, những đầm tôm công nghiệp hiện đại, khu du lịch sinh thái ven rừng phòng hộ, cánh đồng muối đang chờ vụ mùa bội thu và niềm vui từ vận hội mới sau hợp nhất.

Nhịp sống trên đồng

Trên những cánh đồng quê Cà Mau, từng khoảnh khắc lao động của người nông dân gắn liền với ruộng đồng, mùa vụ. Những công việc đồng áng quen thuộc, đan xen và tạo nên nhịp sống bình dị, cần mẫn và đậm đà hồn quê.

Nữ doanh nhân Cà Mau đầu tiên được vinh danh Doanh nhân trẻ Việt Nam tiêu biểu

Lần đầu tiên tỉnh Cà Mau có nữ doanh nhân được vinh danh trong Top 100 Doanh nhân trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025. Đó là bà Trần Ngọc Loan, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Du lịch và Vé máy bay Nice Tourist.

Nhà giáo, nhà khoa học và ngọn lửa tri thức

Những ngày cuối năm 2025, ngành giáo dục và khoa học vùng Đất Mũi đón nhận một tin vui lớn: TS. Tiền Hải Lý, Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu, chính thức được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận đạt chuẩn chức danh Phó Giáo sư ngành Thuỷ sản.

Giữa lòng Hà Nội, tôi vẫn nghe tiếng sóng Cà Mau...

Hơn 7 năm khoác ba lô vào Cà Mau, tôi vẫn nhớ như in buổi sớm đầu tiên khi những cơn gió mằn mặn từ biển Tây thổi qua vai áo. Trời đất nơi địa đầu cực Nam hôm ấy rộng đến mức khiến sĩ quan trẻ như tôi vừa háo hức, vừa choáng ngợp. Nhưng rồi, bằng một cách rất tự nhiên, Cà Mau dần đi vào đời sống của tôi, thấm vào từng bước chân và trở thành một phần ký ức mà dù có qua bao năm tháng vẫn không thể phai mờ.

Hòn Khoai - Ngọn lửa lịch sử còn cháy mãi

Đã 85 năm trôi qua kể từ cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai (13/12/1940), nhưng với người dân Cà Mau, ký ức về thầy giáo - chiến sĩ Phan Ngọc Hiển cùng các anh hùng khởi nghĩa vẫn vẹn nguyên như mới hôm qua. Giữa biển trời mênh mông của địa đầu cực Nam Tổ quốc, Hòn Khoai không chỉ là một hòn đảo, mà còn là biểu tượng bất khuất của lòng yêu nước và ý chí cách mạng.