Nâng cao hiểu biết pháp luật về hộ tịch

Hộ tịch là những sự kiện cơ bản xác nhận tình trạng nhân thân của một người từ khi sinh ra đến khi chết. Hoạt động này góp phần tạo cơ sở pháp lý để người dân được công nhận các quyền con người, quyền, nghĩa vụ công dân và để Nhà nước bảo hộ các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân; quản lý dân cư một cách khoa học, từ đó giúp cho việc thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Ảnh minh họa: T.L

HIỂU VỀ HỘ TỊCH ĐỂ TUÂN THỦ ĐÚNG PHÁP LUẬT

Hộ tịch là những sự kiện được quy định về việc xác nhận khai sinh; kết hôn; giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi, cải chính hộ tịch; xác định lại dân tộc; bổ sung thông tin hộ tịch; khai tử; xác định tình trạng nhân thân của cá nhân từ khi sinh ra đến chết.

Nguyên tắc đăng ký hộ tịch được pháp luật ghi nhận theo hướng tôn trọng và bảo đảm quyền nhân thân của cá nhân. Mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác. Hầu hết các việc liên quan đến đăng ký hộ tịch phải được trả kết quả trong ngày làm việc; trừ những việc hộ tịch mà Luật Hộ tịch quy định thời hạn giải quyết; nếu nhận hồ sơ sau 15 giờ thì trễ nhất cũng phải trả kết quả trong ngày làm việc tiếp theo.

Luật cũng quy định, mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định. Cá nhân có thể được đăng ký hộ tịch tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi đang sinh sống. Trường hợp cá nhân không đăng ký tại nơi thường trú thì UBND cấp huyện, UBND cấp xã, cơ quan đại diện nơi đã đăng ký hộ tịch cho cá nhân có trách nhiệm thông báo việc đăng ký hộ tịch đến UBND cấp xã nơi cá nhân đó thường trú.

Mọi sự kiện hộ tịch sau khi đăng ký vào Sổ hộ tịch phải được cập nhật kịp thời, đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử. Các nội dung khai sinh, kết hôn, ly hôn, khai tử, thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại giới tính, xác định lại dân tộc của cá nhân trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch là thông tin đầu vào của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thủ tục đăng ký hộ tịch phải bảo đảm công khai, minh bạch.

ĐẢM BẢO QUYỀN VÀ LỢI ÍCH CỦA CÔNG DÂN TRÊN LĨNH VỰC HỘ TỊCH

Đăng ký và quản lý hộ tịch là một trong những nhiệm vụ quan trọng luôn được các quốc gia quan tâm thực hiện. Năm 2014, Quốc hội nước ta đã thông qua một đạo luật quan trọng về hộ tịch: Luật Hộ tịch. Đây là đạo luật điều chỉnh một cách tập trung, tổng thể các vấn đề về hộ tịch. Luật Hộ tịch đã mở ra thời kỳ mới cho công tác đăng ký, quản lý hộ tịch ở Việt Nam. Từ đó tạo hành lang pháp lý cho việc xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đồng bộ, thống nhất trên cả nước mà trọng tâm là Phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch dùng chung tại tất cả các cơ quan đăng ký và quản lý hộ tịch. Đến nay, với quyết tâm và nỗ lực cao nhất, vượt qua mọi khó khăn, thách thức, phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch đã được triển khai tại tất cả các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sử dụng để phục vụ đăng ký hộ tịch hằng ngày cho người dân. Bạc Liêu là một trong những tỉnh đi đầu trong việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, sử dụng hoàn toàn phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch liên thông 3 cấp, tạo bước đột phá lớn, làm thay đổi căn bản diện mạo và chất lượng công tác hộ tịch của tỉnh.

Qua đó, người dân ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của giấy tờ hộ tịch, không còn tình trạng tùy tiện sửa chữa, thêm, bớt trên giấy tờ hộ tịch; tự giác đăng ký các sự kiện hộ tịch theo đúng thời gian quy định của pháp luật. Song song đó, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của công chức tư pháp hộ tịch ngày càng được nâng cao, cải thiện; việc thực hiện đăng ký hộ tịch nhanh chóng, chính xác, theo đúng quy định của pháp luật, tạo sự hài lòng của Nhân dân.

KIM PHƯỢNG