Nâng cao hiệu quả hoạt động của trưởng ấp, khóm

Thực trạng đã qua, trưởng ấp, khóm, hoạt động phần nhiều theo nhận thức cá nhân; theo kinh nghiệm và uy tín ở địa phương xóm, ấp và không hồ sơ, sổ sách lưu trữ lâu dài theo quy định của Quyết định số 29/2012/QÐ-UBND, ngày 28/12/2012 của UBND tỉnh Cà Mau ban hành “Quy chế tổ chức và hoạt động của ấp, khóm trên địa bàn tỉnh Cà Mau” (Quyết định 29).

Ông  Kiều Công Trạng, Trưởng Khóm 9, thị trấn Thới Bình, huyện Thới Bình, cho biết, đã qua trưởng, khóm, ấp được bầu theo nhiệm kỳ, nhưng chưa được đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ quản lý theo chức danh hoặc theo quy định pháp luật. Chủ yếu khi nào cần triển khai việc gì đó thì mời lên triển khai, đồng thời sổ sách theo dõi hoạt động của khóm, ấp chủ yếu ghi sổ tay, sổ học sinh, không theo quy chuẩn. Công việc được triển khai, đa phần trưởng khóm, ấp chỉ nhớ theo trí nhớ của mỗi người, mỗi người nhớ một kiểu, chưa có sự thống nhất theo số liệu lưu trữ, gây khó khăn trong thống kê điều tra, chỉ đạo.

Ðơn cử, số liệu theo dõi hộ khẩu, nhân khẩu trên địa bàn của từng khóm, ấp do công an xã, thị trấn nắm thường không khớp với số liệu do trưởng khóm, ấp đưa ra. Qua điều tra hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế năm 2016 cho thấy số liệu chênh lệch rất lớn, mỗi ấp, khóm có vài chục đến hàng trăm trường hợp, phải điều tra lại nhiều lần. Ðiều tra thiệt hại lúa trên đất nuôi tôm không đúng, thường chênh lệch diện tích, lý do là mạnh ai nấy kê khai phần diện tích canh tác lúa, diện tích nuôi tôm, ấp, khóm không có sổ theo dõi từng hộ ở địa phương mình, chỉ nhớ chừng chừng. Thực trạng này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả hoạt động của ấp, khóm nói chung và trưởng ấp, khóm nói riêng. Hơn nữa, đến hết nhiệm kỳ, sau hai năm rưỡi bầu trưởng khóm, ấp mới, không có số liệu kết quả hoạt động đã qua để bàn giao lại cho nhiệm kỳ sau.

Theo quy định tại Quyết định 29, nhiệm vụ của trưởng ấp, khóm thể hiện trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, đời sống văn hoá - xã hội, an ninh - quốc phòng và trật tự an toàn xã hội, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, hiện đại, phát triển sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng, giảm nghèo; thực hiện tốt những công việc do cấp uỷ Ðảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cấp trên triển khai đối với ấp, khóm; thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân đối với Nhà nước; bảo đảm đoàn kết, dân chủ, công khai, minh bạch, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội và vệ sinh môi trường; giữ gìn và phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp ở địa phương; phòng, chống các tệ nạn xã hội và xoá bỏ hủ tục lạc hậu; xây dựng và thực hiện quy ước của ấp, khóm, hoà giải ở cơ sở... Trong thời gian nhiệm kỳ hai năm rưỡi, trưởng ấp, khóm phải thực hiện rất nhiều nhiệm vụ nhưng chưa được đào tạo hay trang bị kiến thức, kỹ năng hoạt động, quản lý địa bàn, triển khai thực thi chính sách, pháp luật của Ðảng và Nhà nước. Do đó, để nâng cao hiệu quả hoạt động của trưởng khóm, ấp hiện nay, các cấp uỷ Ðảng, chính quyền cần quan tâm:

Thứ nhất, sau khi bầu trưởng, phó khóm, ấp, UBND cấp xã ra quyết định công nhận kết quả bầu cử; Chủ tịch UBND cấp xã lập danh sách trưởng, phó khóm, ấp để  tổ chức tập huấn  kỹ năng hoạt động theo quy định tại Quyết định số 29.

Thứ hai, thiết kế các loại sổ cho khóm, ấp hoạt động theo quy định của Quyết định số 29. In ấn, cấp phát cho ấp, khóm ghi chép, điền thông tin của ấp, khóm mình theo quy định và hướng dẫn bảo quản lưu trữ lâu dài cho hoạt động của khóm, ấp. Từ đó thống kê được tổng số hộ trong khóm và số nhân khẩu của từng hộ; nắm được số nhân khẩu chuyển đi, chuyển đến; bao nhiêu hộ gia đình đạt chuẩn văn hoá, tiêu biểu; phân biệt được số hộ có cuộc sống kinh tế giàu có, khá giả và số hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người cao tuổi, hộ gia đình chính sách của từng khóm; để từ đó có giải pháp chăm lo cuộc sống, an sinh xã hội; diện tích đất của từng hộ, đất công cộng, đất trồng lúa, nuôi thuỷ sản, đất vườn, đất ở của từng hộ… thống kê được các công trình được đầu tư, xây dựng trên địa bàn khóm; tài sản của khóm...

Cấp xã phải có kế hoạch cử cán bộ, công chức phối hợp Mặt trận Tổ quốc cùng cấp tổ chức kiểm tra thường xuyên hoặc theo định kỳ hằng quý để hướng dẫn ghi chép bổ sung các sổ theo dõi và bảo quản theo quy định. Từ đó lưu trữ được thông tin phát triển kinh tế, đời sống văn hoá - xã hội, an ninh - quốc phòng, trật tự an toàn xã hội… giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, hiện đại, phát triển sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng, các tài sản của ấp, khóm do Nhân dân đóng góp hoặc do Nhà nước đầu tư các công trình phúc lợi công cộng của ấp, khóm qua thời gian dài; dễ tra cứu, điều tra làm cơ sở cho sự hoạch định phát triển của ấp, khóm thời gian tiếp theo.

Có như thế sẽ nâng cao vai trò, vị trí, trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của trưởng, khóm, ấp; phát huy hiệu quả của “Quy chế tổ chức và hoạt động của ấp, khóm trên địa bàn tỉnh Cà Mau”. Tổ chức thực hiện tốt chủ trương của Ðảng, pháp luật của Nhà nước đến tận người dân thông qua hoạt động của trưởng, phó khóm, ấp, góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật của người dân ở khóm, ấp, làm cho người dân thấy được quyền, nghĩa vụ của mình và nêu cao ý thức trách nhiệm đóng góp, xây dựng làng xóm, quê hương; đồng thời được hưởng thụ đời sống văn hoá, văn minh, bình yên nơi khóm, ấp mình sinh sống./.

Nguyễn Hùng Cường