Nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới: Nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị

Xác định phát triển kinh tế tập thể (KTTT) là thành phần kinh tế quan trọng và xu thế tất yếu trong bối cảnh hội nhập quốc tế, Ban Chấp hành (BCH) Trung ương Đảng đã ban hành Nghị quyết 20 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT trong giai đoạn mới.

Xã viên HTX Diêm Điền (huyện Đông Hải) thu hoạch muối. Ảnh: K.T

NHỮNG CHUYỂN BIẾN TÍCH CỰC

Theo Nghị quyết 20, sau 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT, khu vực KTTT nước ta đã có những chuyển biến tích cực. Nhận thức về phát triển KTTT mà trọng tâm là hợp tác xã (HTX) trong hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân được nâng lên. Chính sách, pháp luật về KTTT được quan tâm xây dựng, hoàn thiện phù hợp với từng giai đoạn phát triển. HTX đã cơ bản hoàn thành việc chuyển đổi sang mô hình kiểu mới theo quy định của pháp luật. Số lượng HTX, liên hiệp HTX thành lập mới tăng đáng kể, phát triển đa dạng hơn về ngành nghề, quy mô và trình độ, hỗ trợ tốt hơn cho các thành viên, tạo việc làm và nâng cao thu nhập thường xuyên cho người lao động. Tổ hợp tác với cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, nội dung hoạt động đơn giản nhưng thiết thực, đáp ứng tốt hơn nhu cầu liên kết linh hoạt và mang tính ngắn hạn của người dân. Liên kết giữa các HTX với nhau, với doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác bước đầu phát triển. Khu vực KTTT cơ bản đã khắc phục được tình trạng yếu kém kéo dài, góp phần xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh, an ninh trật tự, an toàn xã hội, từng bước khẳng định vị trí, vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân.

Tuy nhiên, khu vực KTTT của nước ta đến nay chưa phát triển như mục tiêu, yêu cầu nghị quyết đề ra. Đổi mới và nâng cao hiệu quả KTTT còn nhiều khó khăn. Tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng đóng góp của khu vực KTTT vào GDP còn thấp và có xu hướng giảm. HTX phát triển không đồng đều giữa các địa phương, vùng, miền, giữa khu vực nông nghiệp và phi nông nghiệp, số lượng HTX tuy tăng, nhưng số thành viên bình quân trong HTX có xu hướng giảm; không ít thành viên tham gia hoạt động của HTX còn hình thức, chưa thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ trong HTX. Năng lực nội tại của HTX còn yếu, hiệu quả hoạt động chưa cao, mô hình tổ chức lỏng lẻo, chưa phù hợp, trình độ cán bộ quản lý HTX còn hạn chế…

Tổ hợp tác khai thác thủy sản phường Nhà Mát (TP. Bạc Liêu).

HTX LÀ NÒNG CỐT

Để giải quyết những khó khăn, BCH Trung ương Đảng đề ra quan điểm chỉ đạo, xác định KTTT là thành phần kinh tế quan trọng, phải được củng cố và phát triển cùng kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân. Phát triển KTTT là xu thế tất yếu trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phù hợp với kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Xuất phát từ nhu cầu thiết thực, bảo vệ lợi ích và tạo điều kiện cho thành viên sản xuất - kinh doanh hiệu quả, phát triển bền vững. Phát triển KTTT phải tôn trọng bản chất, giá trị, nguyên tắc hoạt động của KTTT, phù hợp với điều kiện, đặc điểm kinh tế - xã hội của từng địa phương, vùng, miền và cả nước.

Bên cạnh đó, KTTT với nhiều hình thức tổ chức kinh tế hợp tác đa dạng, phát triển từ thấp đến cao (tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX...), trong đó HTX là nòng cốt. Tăng cường liên kết giữa các HTX, hình thành các liên hiệp HTX, không giới hạn về quy mô, lĩnh vực và địa bàn. KTTT lấy lợi ích kinh tế là trọng tâm, bao gồm lợi ích của thành viên, tập thể và Nhà nước, đồng thời coi trọng lợi ích chính trị, văn hóa, xã hội trên địa bàn. KTTT phát triển dựa trên sở hữu riêng của thành viên và sở hữu chung của tập thể. Tổ chức hoạt động theo nguyên tắc đối nhân, không phụ thuộc vào vốn góp; phân phối theo mức độ tham gia dịch vụ, theo hiệu quả lao động và theo vốn góp... Khuyến khích việc tích lũy và sử dụng có hiệu quả vốn, tài sản chung trong tổ chức KTTT.

Phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của KTTT là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy đảng, chính quyền các cấp trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên. MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, liên minh HTX và các tổ chức đại diện phối hợp chặt chẽ trong việc tuyên truyền, vận động quần chúng tham gia phát triển KTTT…

KIM TRUNG

Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh - Nguyễn Văn Vũ: Tạo sự đồng thuận và thống nhất trong phát triển KTTT, HTX

Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết 20 của BCH Trung ương Đảng, Liên minh HTX tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, quán triệt sâu rộng các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về KTTT, HTX, nhất là Nghị quyết 20. Từ đó, tạo sự đồng thuận, thống nhất cả về nhận thức và hành động trong thực hiện nhiệm vụ phát triển KTTT, HTX.

Đặc biệt là làm thay đổi nhận thức đúng, đầy đủ về bản chất, vị trí, vai trò và tầm quan trọng của KTTT, HTX trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, dần xóa bỏ những định kiến về HTX theo mô hình HTX kiểu cũ và hiểu đúng về bản chất, giá trị của HTX kiểu mới. Giúp cán bộ (những người giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện cho HTX phát triển) và Nhân dân (những người có nhu cầu và cần được HTX hỗ trợ) biết rõ về vị trí, vai trò thực tại của mình, từ đó đi đến hành động thiết thực, góp phần phát triển HTX.

Bên cạnh đó, tích cực nghiên cứu, tham mưu triển khai thực hiện đầy đủ, hiệu quả các chính sách ưu đãi, hỗ trợ thành lập mới... nhằm giúp các HTX phát triển, nhất là HTX nông nghiệp hình thành và phát triển phù hợp với thực tế trên địa bàn tỉnh. Đồng thời nghiên cứu, đóng góp vào các dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật HTX, các chính sách khuyến khích phát triển HTX…, góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật và chính sách dành cho KTTT, HTX. Liên minh HTX tỉnh cũng tranh thủ tối đa các nguồn lực đầu tư từ các chương trình, dự án để lồng ghép thực hiện các chính sách hỗ trợ phát triển HTX. Ưu tiên các HTX xây dựng mô hình điểm trên các lĩnh vực, nhất là sản xuất ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, sản xuất sản phẩm an toàn, sản xuất theo chuỗi giá trị. Huy động nguồn vốn nội lực của HTX để cùng thực hiện các chương trình hỗ trợ qua phương thức các HTX phải đóng góp một phần kinh phí để thực hiện các hoạt động hỗ trợ, phát huy nội lực, khơi dậy các tiềm năng, khuyến khích và thu hút sự tham gia của các HTX…