Nâng chất hợp tác xã “kiểu mới”

(CMO) Qua hơn 4 năm hoạt động theo Luật Hợp tác xã (HTX), số lượng và chất lượng của các HTX trên địa bàn huyện Trần Văn Thời có nhiều thay đổi. Những HTX trước đây hoạt động không hiệu quả bị giải thể hoặc sáp nhập với các HTX khác nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, từ đó, góp phần nâng chất các HTX lên vị thế mới. Đâu có thể gọi là những HTX “kiểu mới”.

Hiện nay, toàn huyện Trần Văn Thời có 21 HTX, với 433 xã viên, tổng vốn điều lệ khoảng 32 tỷ đồng, đa số những HTX này hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nuôi thuỷ sản. Ông Sử Văn Minh, Phó chủ tịch UBND huyện Trần Văn Thời, cho biết: “Thời gian qua, sự liên kết giữa xã viên khá chặt chẽ trong các khâu sản xuất. Từ đó, chi phí sản xuất giảm đáng kể; dễ dàng áp dụng khoa học - kỹ thuật rộng rãi vào đồng ruộng. Liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp bước đầu mang lại hiệu quả, giúp nông dân ổn định đầu ra cho sản phẩm”.

Hình thành nhiều HTX mới

Chỉ tính riêng trên địa bàn xã Khánh Bình Tây Bắc, hiện có 3 HTX gồm: Kinh Dớn, Đồng Thuận và HTX 19/8. Trong đó, HTX Kinh Dớn và Đồng Thuận được đánh giá là hoạt động khá hiệu quả.

HTX Đồng Thuận được thành lập vào giữa năm 2014, hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ trồng trọt trên diện tích 278 ha, có 73 xã viên. Qua hơn 2 năm hoạt động theo hình thức HTX, hiệu quả của HTX được minh chứng cụ thể qua việc mang lại những lợi ích thiết thực, nâng cao thu nhập cho xã viên.

Ông Lê Hoài Vũ (phải) trao đổi về kỹ thuật sản xuất với thành viên HTX Đồng Thuận. Ảnh: NGỌC MINH.

Ông Lê Hoài Vũ, Giám đốc HTX Đồng Thuận (Ấp 1, xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn Thời) cho biết: “Bà con xã viên thường xuyên được tập huấn kỹ thuật sản xuất lúa, với giống lúa ST 20 và RVT, so với các giống lúa khác, giá lúa thương phẩm của 2 loại giống này cao hơn từ 1.000-1.500 đồng/kg; do sản xuất đồng loạt và chia sẻ kinh nghiệm cho nhau nên chất lượng lúa đồng đều và đạt cao. Trước mỗi vụ thu hoạch, chúng tôi đều có ký kết với các vựa thu mua lúa, tạo đầu ra ổn định cho bà con, không còn lo cảnh bị ép giá như trước”.

Thấy được hiệu quả mang lại, nhiều bà con nông dân ngoài HTX chủ động liên kết với HTX để được cung ứng vật tư nông nghiệp đầu vào với giá ưu đãi hơn là mua lẻ bên ngoài và được bao tiêu sản phẩm đầu ra bằng cách cam kết sản xuất đồng loạt, thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật gieo trồng như bà con xã viên.

Ông Lê Hoàng Khải, Ấp 1, xã Khánh Bình Tây Bắc, cho biết: “Đất nhà tôi ở ngang sông với đất trong HTX, dù chưa vào HTX nhưng tôi liên kết với HTX Đồng Thuận từ khi mới thành lập HTX đến nay. Tôi thấy mình được lợi rất nhiều trong việc liên kết này. Đơn cử như: tôi được mua lúa giống chất lượng, phân, thuốc tốt với giá rẻ hơn trên thị trường vài ngàn đồng. Để đảm bảo liên kết lâu dài, tôi cam kết và thực hiện đúng quy trình kỹ thuật trồng lúa theo HTX, có như vậy mới tạo ra lúa đạt chất lượng cao, công ty thu mua lúa của mình bằng giá với bà con xã viên. Trước khi liên kết, mỗi vụ tôi được khoảng 3 triệu đồng/công, bây giờ tăng lên khoảng 3,5 triệu đồng/công”.

Không riêng lĩnh vực trồng lúa, nhiều bà con nuôi tôm công nghiệp, tôm quảng canh cải tiến trong HTX nuôi thuỷ sản ấp Rạch Cui, xã Khánh Bình, huyện Trần Văn Thời, khấm khá lên từ khi vào HTX.

Đông đảo người dân đến tham quan mô hình nuôi tôm công nghiệp tại HTX nuôi thuỷ sản ấp Rạch Cui. Ảnh: CHÍ THANH.

HTX nuôi thuỷ sản ấp Rạch Cui thành lập vào giữa năm 2016, có 13 thành viên, thực hiện trên 60 ao nuôi với diện tích 15 ha. Hoạt động của HTX tập trung vào việc: các xã viên cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm nuôi tôm, tuân thủ đúng theo cách nuôi đã được tập huấn, sử dụng con giống chất lượng, thuốc đúng hướng dẫn, cùng nhau theo dõi, báo cáo về ngành chức năng khi có dịch bệnh trên tôm để có biện pháp phòng trị kịp thời; cam kết không làm ảnh hưởng đến môi trường nước.

Ông Trịnh Thanh Hoài, Chủ tịch Hội đồng Quản trị HTX nuôi trồng thuỷ sản ấp Rạch Cui, cho biết: “Trước đây, khi chưa vào HTX, bà con nuôi tôm công nghiệp (thẻ chân trắng) chỉ đạt năng suất từ 3-4 tấn/ha/vụ. Từ khi nuôi theo kỹ thuật được tập huấn trong HTX năng suất tăng lên khoảng 6-8 tấn/ha/vụ; năng suất tôm nuôi theo kiểu quảng canh cải tiến (tôm sú) từ 500 kg/ha/vụ tăng lên 1-2 tấn/ha/vụ. Yếu tố quan trọng nhất là sự đoàn kết của các xã viên, vì không như trồng lúa, trong nuôi tôm, yếu tố rủi ro rất cao, nếu các xã viên không đoàn kết, mạnh ai nấy làm theo kiểu manh mún thì chắc chắn sẽ không đạt được kết quả như mong muốn”.

Vẫn còn nhiều khó khăn

Hiệu quả là vậy, nhưng nếu so với quy mô, chức năng hoạt động của một HTX đúng theo luật quy định thì các HTX trên địa bàn huyện Trần Văn Thời vẫn đang trên đường phấn đấu xây dựng.

Ông Lê Hoài Vũ nói: “So với quy định HTX phải có vốn điều lệ để hoạt động thì chúng tôi chưa thực hiện được. Do không có vốn, chúng tôi không thể mua sắm máy móc thực hiện một số dịch vụ cung ứng trong sản xuất nông nghiệp cho bà con xã viên và bên ngoài HTX, từ đó, không tạo ra lợi nhuận nào khác ngoài lợi nhuận từ việc canh tác trên mảnh ruộng của chính mỗi người”.

Cho biết lý do vì sao HTX còn khó khăn trong việc góp vốn điều lệ từ các xã viên, ông Vũ bày tỏ: “Các xã viên chưa tin tưởng vào hoạt động của HTX, họ sợ góp vốn nhưng hoạt động không hiệu quả, rồi khi có lợi nhuận không được chia…”.

Còn đối với HTX nuôi thuỷ sản ấp Rạch Cui, do mới thành lập nên đang gặp một số khó khăn bước đầu. Ông Trịnh Thanh Hoài chia sẻ: “Hiện tại, nguồn vốn điều lệ của chúng tôi còn thấp nên trước mắt, chúng tôi tập trung vào việc giúp bà con xã viên sản xuất hiệu quả, ổn định đời sống. Đã qua, chúng tôi được tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật nuôi tôm nhưng còn giới hạn, chỉ các thành viên trong ban quản trị tham gia rồi về truyền đạt lại cho các xã viên. Tôi mong muốn, thời gian tới, sẽ có nhiều lớp tập huấn nuôi tôm, mở rộng cho tất cả các xã viên đều được tham gia học, ngoài học kiến thức, được giao lưu học hỏi, các xã viên sẽ thắt chặt thêm tình đoàn kết và vững tin hơn vào hoạt động của HTX”.

Trên cơ sở hoạt động liên kết giữa 4 nhà: Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông, các HTX “kiểu mới” ở huyện Trần Văn Thời giúp người nông dân bước đầu tiếp cận được với những giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao, từ đó, tăng giá trị sản phẩm, mang lại thu nhập ổn định cho người nông dân.

Tuy nhiên, để liên kết “4 nhà” thực sự đi vào chiều sâu và đạt chất lượng cao hơn nữa, về phía Nhà nước, cần sớm triển khai quy hoạch các vùng sản xuất, cơ cấu sản phẩm, nhất là những sản phẩm chủ lực theo hướng phát huy vai trò, thế mạnh của từng khu vực, hỗ trợ kết nối doanh nghiệp với nhà nông trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, tăng cường công tác tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của việc thực hiện sản xuất theo mô hình HTX cho người dân; mở nhiều lớp đào tạo bài bản cho những người quản lý HTX nhằm phát huy vai trò người lãnh đạo đầu tàu trong HTX.

Về phía các cơ quan chuyên môn, cần tiếp tục nghiên cứu các giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất, chất lượng cao phù hợp với địa phương, đồng thời chuyển giao khoa học công nghệ tiến bộ cho nông dân áp dụng vào sản xuất, tạo ra sản phẩm đạt chất lượng cao, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển ổn định, bền vững, tiến tới sản xuất hàng hoá quy mô lớn, hiện đại./.

Kiều Oanh