Nâng chất lượng dân số từ đề án sàng lọc trước và sau sinh

Nhằm nâng cao chất lượng dân số, đảm bảo nguồn nhân lực cho phát triển xã hội, công tác sàng lọc trước sinh và sau sinh đã giúp phát hiện, can thiệp và điều trị sớm bệnh tật, các rối loạn chuyển hoá, di truyền trong giai đoạn bào thai và sơ sinh, giúp cho trẻ sinh ra phát triển bình thường, tránh những hậu quả nặng nề về thể chất và trí tuệ, giảm thiểu số người tàn tật, thiểu năng trí tuệ.

Nhằm nâng cao chất lượng dân số, đảm bảo nguồn nhân lực cho phát triển xã hội, công tác sàng lọc trước sinh và sau sinh đã giúp phát hiện, can thiệp và điều trị sớm bệnh tật, các rối loạn chuyển hoá, di truyền trong giai đoạn bào thai và sơ sinh, giúp cho trẻ sinh ra phát triển bình thường, tránh những hậu quả nặng nề về thể chất và trí tuệ, giảm thiểu số người tàn tật, thiểu năng trí tuệ.

Năm 2007, đề án Sàng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh được triển khai tại huyện Cái Nước. Thời gian qua, đề án này đã góp phần không nhỏ trong công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình tại địa phương, từng bước nâng cao chất lượng dân số, chất lượng giống nòi.

Mỗi phụ nữ khi mang thai cần chủ động thực hiện khám sàng lọc trước và sau sinh để trẻ có thể phát triển một cách toàn diện nhất.

Bà Phạm Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Dân số huyện Cái Nước, cho biết, mục tiêu của đề án là xây dựng và mở rộng mạng lưới sàng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh đến tuyến cơ sở để phát hiện, can thiệp sớm bệnh tật, bệnh ở thai nhi và sơ sinh, nâng cao chất lượng dân số. Củng cố hoạt động mạng lưới thu thập mẫu máu xét nghiệm sàng lọc sau sinh tại huyện, từng bước nâng cao tay nghề nhân viên làm công tác sàng lọc chẩn đoán trước sinh và sơ sinh; đảm bảo 90% các bà mẹ mang thai được tuyên truyền, tư vấn về sàng lọc trước sinh và  sàng lọc sau sinh.

Ðể đạt được mục tiêu đó, trung tâm đã chú trọng đến việc nâng cao kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác sàng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh. Phối hợp với Bệnh viện Sản - Nhi và Bệnh viện Phụ sản Cần Thơ tổ chức tập huấn lấy mẫu máu gót chân và các kỹ thuật chẩn đoán trước sinh dị tật thai nhi... Phối hợp với Bệnh viện Ða khoa khu vực Cái Nước thực hiện lấy máu gót chân cho trẻ sơ sinh.

Ngoài việc tập huấn kiến thức cho nhân viên y tế, trung tâm luôn chú trọng đến công tác tuyên truyền, bằng nhiều hình thức để đạt kết quả tốt nhất. Ðặc biệt tuyên truyền đến nhóm đối tượng cần được tư vấn, sàng lọc và chẩn đoán trước sinh bao gồm: tất cả những thai phụ đến thăm khám tại các cơ sở sản khoa, đặc biệt chú trọng đến nhóm đối tượng có nguy cơ cao như: phụ nữ mang thai từ 35 tuổi trở lên; thai phụ có tiền sử bị sảy thai tự nhiên, thai chết lưu hoặc có con chết sớm sau sinh; tiền sử gia đình thai phụ hoặc chồng đã có người xác định bị bất thường về nhiễm sắc thể; các cặp vợ chồng kết hôn cận huyết thống; thai phụ nhiễm rubella, herpes, ctyomegalovirut...; thai phụ sử dụng thuốc độc hại khi có thai hoặc thường xuyên tiếp xúc với môi trường độc hại; thai nhi có dấu hiệu bất thường về hình thái, cấu trúc siêu âm... Tất cả trẻ sơ sinh cần được tiếp cận các dịch vụ sàng lọc sau sinh để xác định các dấu hiệu bất thường.

Bên cạnh, trung tâm đã thực hiện lồng ghép các nội dung tuyên truyền của đề án sáng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh với các đề án khác được thực hiện tại huyện. Phối hợp với Hội Phụ nữ huyện Cái Nước thực hiện truyền thông trong các buổi sinh hoạt hội. Thực hiện nói chuyện chuyên đề về lợi ích của đề án đến đoàn thể và những người có uy tín trong cộng đồng.

Từ những chương trình hành động cụ thể đã góp phần nâng cao ý thức của mỗi gia đình trong công tác sàng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh. Trong năm 2015, trung tâm đã tổ chức 2 đợt khám tư vấn và khám sàng lọc cho trên 1.500 thai phụ và lấy mẫu máu gót chân cho trên 200 trẻ. Quý I/2016, toàn huyện có 354 thai phụ, trong đó có 316 thai phụ đã được khám thai trên 3 lần, tất cả đều được nhân viên tư vấn về lợi ích của việc thực hiện khám sàng lọc...

Năm 2016, trung tâm tiếp tục duy trì và thực hiện kế hoạch, chỉ tiêu đề ra. Ðảm bảo 100% nhân viên y tế tham gia đề án có kỹ năng tuyên truyền tư vấn về sàng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh; 90% các bà mẹ mang thai được tuyên truyền tư vấn về sàng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh. Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến cộng đồng, làm sao để mỗi bà mẹ đều có ý thức trong công tác này, đảm bảo cho thế hệ tương lai phát triển một cách toàn diện, bà Phạm Hồng Nga cho biết./.

Bài và ảnh: Lê Kim (Trung tâm TTGDSK tỉnh Cà Mau)