Nghêu chết - xã viên điêu đứng

Khác với hình ảnh nhộn nhịp thường thấy trên các bãi nghêu khi vào vụ thu hoạch, vào những ngày này, không khí vắng lặng bao trùm lên các bãi nghêu ở hai xã Vĩnh Thịnh và Vĩnh Hậu A (huyện Hòa Bình). Hơn 520ha nghêu nuôi đang vào vụ thu hoạch của bà con bỗng dưng chết trắng, đẩy hàng trăm hộ nuôi rơi vào cảnh túng quẫn, nợ nần.

"ÔM" NỢ VÌ NGHÊU CHẾT

Những ngày này, ở xã Vĩnh Thịnh, bà con xã viên đều than thở về chuyện nghêu nuôi của Hợp tác xã (HTX) Đồng Tiến và một số hộ nuôi nghêu trong khu vực đồng loạt chết trắng. Điều đáng quan tâm là hơn 300 xã viên có vốn hùn nuôi nghêu trong HTX đều thuộc diện gia đình chính sách, hộ nghèo.

Xã viên Tổ hợp tác nuôi nghêu Thanh Vũ tìm bắt những con nghêu còn sót lại trên bãi nuôi. Ảnh: C.L

Hơn 10 năm gắn bó với HTX Đồng Tiến, gia đình ông Sơn Tre (xã Vĩnh Thịnh) đã có cuộc sống ổn định. Từ số tiền tích cóp và vay ngân hàng, ông Tre xây được căn nhà khá khang trang. Song, bây giờ nghêu chết, ông và nhiều bà con trong ấp không biết làm nghề gì để lo cho cuộc sống gia đình. Ông Sơn Tre than vãn: “Cả gia đình tôi kỳ vọng vào vụ nghêu này có tiền để trả nợ vay ngân hàng lúc xây nhà (vì đã đến kỳ hạn). Song, nghêu chết hết, tôi không biết chạy đâu ra tiền mà trả”...

Cùng chung hoàn cảnh với ông Tre, gia đình ông Nguyễn Văn Mẫn vay ngân hàng 5 triệu đồng để góp vốn vào Tổ hợp tác nuôi nghêu Thanh Vũ (xã Vĩnh Hậu A). Nay, số tiền ấy cũng coi như mất trắng. Nhặt từng mảnh vỏ nghêu còn sót lại trên bãi, ông Mẫn buồn bã nói: “Tuổi tôi đã cao, không thể làm nghề biển, tôi chỉ trông chờ thu nhập từ bãi nghêu. Vậy mà mất trắng rồi. Nợ ngân hàng còn đó, không biết làm thế nào để trả. Sắp tới, chắc tôi phải theo mấy đứa con lên Bình Dương kiếm việc làm để đem tiền về trả nợ”.

CẦN SỚM HỖ TRỢ

Theo ông Huỳnh Mừng Em, Giám đốc HTX Đồng Tiến, diện tích nuôi nghêu của HTX là 500ha. Vụ nghêu này HTX thả nuôi 212 tấn giống, chia thành 3 khu với chi phí trên 26 tỷ đồng. Đến nay, nghêu nuôi gần 2 năm, trọng lượng từ 70 - 80 con/kg và đã đến kỳ thu hoạch, ước sản lượng đợt này đạt 2.500 tấn, doanh thu trên 25 tỷ đồng. Tuy nhiên, những ngày qua, nghêu nuôi chết đột ngột làm cho mọi người không kịp trở tay. Chúng tôi mong có kết luận chính thức về nguyên nhân nghêu chết để an tâm khôi phục lại bãi nghêu, chuẩn bị cho vụ nuôi mới.

Sau khi nhận được thông tin nghêu nuôi của người dân bị thiệt hại, Phòng NN&PTNT huyện Hòa Bình đã cử cán bộ xuống hiện trường lấy mẫu nghêu, mẫu đất, mẫu nước ở các bãi nuôi gửi đi xét nghiệm để tìm nguyên nhân nghêu chết. Ông Mã Thanh Phương, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Hòa Bình, đánh giá: “Theo nhận định ban đầu, có khả năng là do ảnh hưởng thời tiết, mưa lớn, độ mặn nguồn nước thay đổi đột ngột nên nghêu không kịp thích nghi, dẫn đến chết. Nghêu chết làm ô nhiễm nguồn nước và lây lan ra diện rộng. Phòng NN&PTNT đã khuyến cáo bà con không nên tiếp tục thả nuôi khi chưa tìm rõ nguyên nhân nghêu chết để tránh bị thiệt hại”.

Với những khó khăn vì nghêu chết hàng loạt như hiện nay, thiết nghĩ ngành quản lý sớm tìm ra nguyên nhân và có chính sách hỗ trợ người nuôi nghêu. Đồng thời có ngay các giải pháp khắc phục, như khoanh nợ, gia hạn nợ, giảm lãi vay và tái đầu tư theo quy định của Chính phủ trong xử lý các rủi ro do thiên tai, dịch bệnh.

CHÍ LINH