Nhà báo chốn pháp đình

Nghề báo đi nhiều, gặp gỡ nhiều, nên thấu cảm cũng nhiều. Và có lẽ, nói không ngoa, nhưng càng ở những nơi thị phi, thì càng thấu tỏ. Như ở chốn pháp đình chẳng hạn, đủ các cung bậc cảm xúc mà đôi lúc tôi vẫn thường nói vui với đồng nghiệp, viết mảng pháp đình, sẽ sớm trở thành những nhà báo… già trước tuổi.

Nhà báo tác nghiệp tại một phiên tòa. Ảnh: Minh họa

Và nếu không biết kiềm nén cảm xúc, thì đôi khi bản thân nhà báo cũng bị cuốn vào vòng xoáy thị phi ấy, rồi không khéo còn… vi phạm pháp luật. Như câu chuyện ở tòa án nhiều năm trước, của một đương sự - là một người mẹ đi giành quyền nuôi con - tại tòa án. Người mẹ ấy được tòa tuyên quyền nuôi con trong vụ án ly hôn, nhưng đó chỉ là bản án trên giấy. Tới lui giữa chốn pháp đình và cơ quan thi hành án hằng ngày, chỉ để kêu oan vì không được gần con, chị còn là nạn nhân của người chồng và gia đình bên chồng, dù đã ly hôn, nhưng vẫn bị đánh, bị chửi mắng mỗi khi chị muốn ghé thăm con. Chứng kiến câu chuyện, trái tim của người làm báo như tôi thắt lại, nhất là khi thấy anh chồng lớn tiếng thách thức “đố mày gặp được con”, thật lòng, tôi cũng muốn túm áo anh ta mà đập cho mấy phát nhưng kịp kìm lại.

Đây cũng là nơi phơi bày những phận đời đầy dông bão, là chốn mà nỗi đau đôi khi khó gọi bằng tên. Đó là khi người thân, ruột thịt có thể trở thành thù hận, không nhìn mặt nhau, thậm chí đấu tố nhau. Là nơi mà hàng xóm láng giềng không có câu “tắt lửa tối đèn có nhau”, họ mang nhau ra tòa kiện tranh chấp từ lối đi chung, cái cây mọc nghiêng qua nhà hàng xóm, hay đường nước làm ruộng, nuôi tôm chung…

Rất nhiều lần, tôi phải chứng kiến ánh mắt đau đớn của những bậc sinh thành - là người nhà của các bị cáo - khi nghe tuyên án hàng chục năm tù cho những đứa con mà họ rứt ruột đẻ ra. Nước mắt rơi, những gương mặt cúi gầm xuống đất, những lời hối hận muộn màng mà các bị cáo dành cho gia đình nạn nhân; dành cho cha mẹ mình. Những ánh mắt, cái ôm vội vàng của họ giữa giờ giải lao của phiên xử, trước giờ dẫn giải phạm nhân. Hoặc cái che tay, quay mặt đi khi thấy ống kính phóng viên lia tới…

Là nhà báo phụ trách mảng pháp đình, tôi luôn tâm niệm một điều, những gì “mắt thấy, tai nghe” cũng cần phải được xem xét, đánh giá thật khách quan và phải được phản ánh qua lăng kính của báo chí. Tuyệt nhiên không được xen ngang quá nhiều cảm xúc cá nhân, để mỗi bài viết, mỗi câu chuyện pháp đình đến với bạn đọc, không chỉ phản ánh một hoặc nhiều khía cạnh pháp lý mà trên hết, còn góp phần giáo dục con người một cái tâm thiện lương, một cách hành xử không chỉ đúng luật mà còn có đạo đức.

Kim Phượng