Nhà giàn DK1 - Tổ quốc giữa ngàn khơi (Kỳ cuối)

Kỳ cuối: “Màu xanh nhà giàn”

>>Kỳ 1: Cột mốc chủ quyền quốc gia đặc biệt trên biển
>>Kỳ 2: Người khai sinh nhà giàn
>>Kỳ 3: Khảo sát đại dương
>>Kỳ 4: Nhà giàn đầu tiên
>>Kỳ 5: Cuộc chiến dưới lòng đại dương
>>Kỳ 6: “Sói biển”
>>Kỳ 7: “Còn người là còn nhà giàn”
>>Kỳ 8: “Người con của biển”
>>Kỳ 9: “Cơn bão định mệnh”
>>Kỳ 10: “Người lính quả cảm”
>>Kỳ 11: “Biển khát”

Nếu ở Trường Sa, rau xanh được các chiến sĩ trồng trên nền đảo, còn ở nhà giàn, rau xanh được trồng trong các máng gỗ và treo ngoài lan can, gác trên trần nhà. Nhờ bàn tay chăm sóc của chiến sĩ, cùng với những giọt nước hiếm, mầm xanh từ những khay đất bạc màu cứ vươn dài trong nắng gió đại dương.

Vườn rau di động

Cuộc sống của cán bộ, chiến sĩ nhà giàn DK1 thế hệ đầu tiên vào những năm 1989 - 1995, “chất xơ” trong bữa ăn hàng ngày chủ yếu là rau muống khô đem ra từ đất liền. Nhưng nguồn “chất xơ” ấy cũng đến lúc cạn kiệt. Mùa biển động, không câu được cá, tất cả nhà giàn đều ăn đồ hộp. Do lâu ngày không có rau xanh, nhiều chiến sĩ sinh ra đau bụng, kiết lỵ, thậm chí đau bao tử.

Trước thực tiễn đó, chỉ huy Khung quản lý DK1 yêu cầu phải trồng rau xanh ngay trên nhà giàn, phải bắt rau xanh mọc lên từ sóng nước. Ngay sau đó, phong trào “Rau xanh trên sóng” ra đời. Hàng trăm máng gỗ, hàng chục ký hạt giống, hàng tạ phân Kali theo tàu trực chuyển đến nhà giàn. Một cuộc sinh tồn mới lâu dài được triển khai khẩn trương.

Rau xanh được ươm mầm trong máng. Ảnh: M.T

Bây giờ, nhà giàn nào cũng có rau xanh tươi tốt, nhưng vẫn là “hàng” hiếm. Một nhà giàn có hơn chục bồn rau, gọi là nhiều nhưng phải tiết kiệm ăn dần, chủ yếu là xắt nhỏ nấu canh buổi cơm trưa. Khi nào có “khách” từ đất liền ra, hoặc dưới tàu lên chơi, mới dám luộc 2 dĩa rau, bữa đó coi như… liên hoan.

Thư tình màu tím mồng tơi

Chiến sĩ Nguyễn Văn Giáp, quê ở Quảng Xương (tỉnh Thanh Hóa) khoe với tôi bài thơ “Màu tím mồng tơi” mà anh đã gửi cho người vợ thân yêu của mình trước ngày cưới.

“Ở nhà giàn có giàn mồng tơi/ Gió cuồng phong không làm ướt lá/ Bởi lính nhà giàn có màu phép lạ/ Che nắng mưa bằng trái tim mình/ Anh gửi tặng em màu của đại dương/ Thư màu tím thắm tình anh tình biển/ Nước ngọt rau xanh ở đây là “hàng hiếm”/ Chỉ đủ nấu canh, cho đỡ khát lòng”. Giáp bảo: “Ngày ấy nếu không có bài thơ lãng mạn này, chưa chắc em đã lấy được cô ấy. Vợ em là giáo viên dạy nhạc, vốn rất yêu thơ. Em sáng tác bài thơ “con cóc” ấy trong mấy đêm liền, ai ngờ cô nàng cũng xiêu lòng trước bài thơ của em”.

Ở nhà giàn DK1, mồng tơi là loại rau dễ trồng nhất. Nhà nào cũng có giàn mồng tơi xanh biếc leo kín lan can. Sau những giờ huấn luyện mệt nhọc, các chiến sĩ nhà giàn lại ôm đàn ghi-ta dưới tán mồng tơi hát nghêu ngao. Đó là những phút giây sóng yên biển lặng và yêu đời nhất của các chiến sĩ.

Bên cạnh rau mồng tơi, rau muống, nhiều nhà giàn trồng được cả húng thơm, ớt, gừng, riềng, mía. Ngày thường, những bồn rau thơm là gia vị hấp dẫn, giúp các chiến sĩ ăn ngon hơn.

Bắt đầu từ sau Tết Nguyên đán, nhà giàn nào cũng “nhịn” rau xanh. Thì ra, các chiến sĩ để dành những bồn rau tươi tốt để “khoe” với khách. Nhiều khi rau muống tốt dài cả nửa mét, vươn dài. Và biết bao hoa muống biển đã được dùng làm quà và thay lời muốn nói của các chiến sĩ tặng văn công, biết bao lời hẹn hò, gửi gắm giữa người biển xa và người đất liền, mà hoa muống biển làm nhịp cầu kết nối.

Thiếu tá Nguyễn Hồng Sơn, Chủ nhiệm Nhà văn hóa Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân, xúc động trước những mầm xanh trên sóng, anh đã sáng tác ca khúc “Màu xanh nhà giàn” sau một chuyến đi. Ca từ giản dị, chân tình như thấm vào gan ruột: “Ngôi nhà lính đó, nằm giữa trời và nước/ Dù ngoài khơi xa vẫn khoác một màu xanh/ Màu của quê hương thương nhớ bạt ngàn/ Những ngôi nhà trên biển, người chiến sĩ ươm mầm tươi tốt/ Giống rau từ quê nhà gửi cả tình yêu mênh mông”.

Mai Thắng